İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2019/436 K.2020/384

İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası Ortaköy Şubesine ait, Keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan ... nolu hesaba bağlı 01/10/2017 keşide tarihli ... çek nolu, 4.000,00 TL bedelli, 15/10/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 5.000,00 TL bedelli,31/10/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 5.000,00 TL bedelli, 10/11/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 6.000,00 TL bedelli, 21/11/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 3.000,00 TL bedelli, 30/11/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 4.000,00 TL bedelli ve 05/12/2017 keşide tarihli, ... çek nolu, 3.000,00 TL bedelli çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 20/03/2018 tarih 2017/916 Esas 2018/398 Karar sayılı kararında. "Davaya konu çeklerin keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti.' ne ait sicil kaydı İTO internet sayfasından çıktısı alınıp incelendiğinde davacı ...'in keşideci şirketin ortağı olduğu görülmüştür. Davacı ...' in davaya konu çeklerin keşidecisi ... Ticaret Ltd.

Şti' nin ortağı olup 6102 sayılı TTK' nın 651/2. maddesi gereğince kıymetli evrak zayi olduğu anda ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişinin iptal davası açma hakkının bulunduğu, keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 30/10/2013 tarih 2013/3036 esas 2013/19155 karar sayılı ilamınında aynı yönde olduğu) anlaşılmakla; keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı ve davacının da keşideci şirketin ortağı olması ve çeklerin kaybolduğuna dair mahkememizce kanaat edinilmemesi ... " gerekçesi ile;

''Davanın REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece ...

Bankası’na yazılan müzekkereye gelen 18.12.2017 tarihli cevapta da ilgili çeklerin bankaya ibraz edilmediğinin belirtildiğini, işbu müzekkere cevabı ile de iddialarının ispatlandığını, gerçekten de çeklerin ibraz edilmeksizin zayi edildiğini, bilineceği üzere süresinde ibraz edilmeyen çeklerin kambiyo senedi vasfını yitireceğinden iyi niyetli 3. kişilerin zarara uğrama ihtimalinin de bulunmadığını,

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/6701 E. 2014/12060 K. Sayılı 25.06.2014 tarihli- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/14291 E. 2016/2204 K. Sayılı 29.02.2016 tarihli ) Davacı tarafından da dosyaya ibraz edilen ve inceleme kolaylığı açısından yeniden ibraz ettikleri 31.08.2017 tarihli çek çıkış bordrosunun incelenmesinden görüleceği üzere söz konusu çeklerin müvekkiline teslim edildiğini, dolayısıyla müvekkilinin yasal hamil olduğunu, uygulamada şirket hissedarlarının yasal hamil olmasını engelleyen bir durumun bulunmadığını, bu durumda artık davanın kabulü yerine reddi cihetine gidilmesinin kararın ortadan kaldırılmasını gerektirdiğini,

Yargıtay kararları ve konuya ilişkin TTK 759. maddesinin incelenmesi ile de açıkça görüleceği üzere yasal hamilin iddiasını yaklaşık ispat ile desteklemesi dahi yeterli görülüp çeklerin iptaline karar verilmesi gerekirken talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup yerel mahkeme kararının kaldırılması ve talepleri doğrultusunda haklı davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, İleri sürerek, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının yapılacak istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararının müvekkili lehine kaldırılmasına,

davanın talepleri doğrultusunda kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.

Davacı, keşideci tarafından verilen çeklerin kaybedildiğini bu nedenle iptaline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece, davacının keşideci şirketin ortağı olduğu, TTK 651/2 maddesi gereğince kıymetli evrakın zayi olduğu anda çek üzerinde hak sahibi olan kimsenin iptal davası açabileceği, keşidecinin iptal davası açamayacağı, davacının da keşideci şirketin ortağı olması ve çeklerin kaybolduğuna dair kanaat edinilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

TTK 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan 759/2 maddesine göre "İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.".

Somut olayda, davacı, keşideci şirketin ortağı olup, söz konusu çeklerin elinde iken zayi olduğuna ilişkin inandırıcı delilleri dosyaya sunmamış, çeklerin nasıl ve ne şekilde zayi olduğuna ilişkin hiç bir açıklama getirmemiştir. Sadece dava dilekçesinde soyut olarak çeklerin zayi olduğunu belirtmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.