İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1046 K.2023/1513

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, sigortalı dava dışı ...

A.Ş.' ne ait 28 palet emtianın Türkiye'den Rusya'ya taşımasının davalı tarafından üstlenildiğini, davacının bu taşıma için emtia sigortası yaptığını, davalının İstanbul Kurtköy'de aracı kontrolsüz bırakarak ürünlerin çalınmasına sebep olduğunu, sigortalıya 22.502,09TL. tazminat gideri ödendiğini aynı zamanda 686,10TL. ekspertiz ücreti de ödendiğini beyan ile 23.188.00 TL'nin 24.05.2018 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınmasını istemiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile,

aracın ikinci yükleme noktası olan istanbul Kurtköy'deki fabrikaya vardığında, hafta sonu olması nedeni ile yükleme yapılamayacağı, aracın fabrika içine alınamayacağının bildirildiğini, aracın güvenlik görevlilerinin gösterdiği yere park edildiğini, sigortalının güvenlik görevlilerinin hırsızlık olayına müdahale etmediklerini bu neden ile davalıya kusur verilemeyeceği, hırsızlık sonrası sigortalı mevcut yükün Bozüyük'e götürülmesini isteyerek davalının CMR sigortasını da devre dışı bıraktığını beyan ile davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 12/11/2020 tarih 2018/673 Esas 2020/590 Karar sayılı kararında;".....Somut olayda Davalı nakliyeci, park edilecek yeri fabrika güvenlik görevlilerinin gösterdiği iddiasını ispat etmemiştir. Diğer yandan bu halde dahi. Davalının sorumluluktan kurtulabilmesi için, park alanının güvenliğinin sigortalı tarafından üstlenildiği ve sağlandığının ispatı gerekir.Kaldı ki davalı nakliyeci fabrika güvenlik görevlisinin talimatı altında değildir.

Sürücünün dinlenme gibi kişisel ihtiyaçlarını gidermek zorunda olduğu zaman dilimlerinde, aracı ve içindeki yükü emniyete alacak şekilde güvenli bir otoparka park etmesi gerekir. Davalı nakliyeci sürücünün dinlenmesi aşamasında, aracını emniyetsiz bîr alanda tutmuştur.

Eğer nakliyeci aracını emniyetli korumalı bir otoparka park etmiş olsa, araç sürücüsünün dinlenme süresinde araç ve yük emniyette olacaktı.O halde mevcut olay CMR 17.2.maddesinde yer alan "taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durum" olarak değerlendirilemez. Bu nedenle çalınmaya bağlı doğan zarardan Davalı nakliyeci sorumludur.Davacı vekili, ... "Nakliyat Blok Abonman Poliçesi" 31/12/2016-01/01/2018 Tarihleri arasında teminat verdiği, sigortalının ...

A.Ş'nin olduğu ve taşıma başına 5.000,00 EURO Teminat verildiği anlaşılmaktadır. Poliçe kapsamındaki hırsızlık olayı 29/05/2017 tarihinde meydana gelmiş olup, poliçenin hasar tarihini kapsadığı anlaşılmaktadır.Davacı ... sigortalısına yaptığı ödemeyi tevsik eder ... tarafından tanzim edilen havale dekontunu tanzim edilen 22.509,09 TL tutarlı havale dekontunu dosyaya sunmuştur.Dolayısıyla davacının bu deliller ile aktif husumet ehliyetine sahip olduğunun kabulü gerekir.

Eksper raporunda 34 adet ... model klima çalındığı tespit edilmiştir. Sunulan faturalar ve eki listesindeki klimalar ise ... modeldir. Sigortalı tarafından tanzim edilen faturalarda 142 ve 33 adet olmak üzere toplam 175 adet Lynx HK11 model klima satıldığı görülmektedir. Faturalarda ... model klimanın birim fiyatı 232,10 Euro olarak belirtilmiştir. Çalınan 34 adet klimanın tutarı 34x232,10 EURO=7.891,40 EURO tutarındadır.

Sigortalı ise klima başına 183,93 EURO karşılığı 736,63 TL talep etmiştir. Bu halde hasar miktarı 34x183,93 EURO =6.253,70 -1.000,00 EURO (Muafiyet tenzili)= 5.253,70 EURO'dur. Hasara eklenen 14,61 EURO gümrük BEDELİ CMR 23/4.

Maddesine uygun bulunmuştur.Yine davalının tanzim ettiği 3.450 EURO tutarındaki navlun faturasından 34 klimaya isabet eden bedel ( 3.450 EURO:175 (toplam adet)x34 ( çalınan adet)=670 EURO olup, ekspertiz raporunda bu tutar 352,25 EURO olarak hesaplanmıştır. Bu talepte CMR 23/4.maddesine uygun bulunmuştur.

Bu halde davalının nihai sorumluluğu 5.253,70 EURO çalınan mal bedeli, 14,61 EURO gümrük bedeli 352,25 EURO çalınan emtianın navlununa isabet eden kısmı olmak üzere 5.620,56 EURO olduğu tespit edilmiştir.Davacı 5.062,55 EURO karşılığı 4.0035 TL kurdan 22.502,09 TL ödeme yapmış olup davacının söz konusu tutarı davalıdan talep edebileceği anlaşılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir...."gerekçesi ile, 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 22.502,09 TL 'nin 31/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Davalıdan aınarak davacıya verilmesine,

karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,Meydana gelen hırsızlık olayında müvekkili şirketin kusur sorumluluğundan söz edilemeyeceği için husumetin yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını,Hırsızlık olayı neticesinde dava dışı sigortalı şirketin talimatı üzerine araç istikametinin Bozüyük'te bulunan dava dışı şirkete ait fabrikaya dönüş ve yükün boşaltılması şeklinde değiştirilmesi sonucu meydana gelen hırsızlık hasarının CMR sigortasından karşılanamadığını,Müvekkili şirketin yokluğunda hukuka,

mevzuata ve hakkaniyete aykırı düzenlenen ekspertiz raporunda yükletilen kusurun ve rücu edilen zararın kabul edilmesinin söz konusu olmadığını, Dosya kapsamında alınan raporda yapılan zarar hesaplamasının birbiri ile çelişen delillere dayandığını, bu hesaplamalara göre hüküm verilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu,Somut olayın özelliğine uygun düşmeyecek şekilde yasal faiz yerine avans faizine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına,

davanın reddine. yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davalı ....'nin akdi taşıyıcı olup davacının sigortalısı ile yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca uluslararası nakliyesi davalı tarafından üstlenilen emtianın zayi olması nedeniyle davacı sigortacının sigortalısına ödediği hasar bedelini TTK.

1472 madde gereği sigortalısının haklarına halef olarak açtığı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Mahkemece ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığı, Dava dışı ... AŞ ile davalı arasında akdedilen uluslararası taşıma sözleşmesi gereğince davalı tarafından taşınan emtianın zarar görmesi nedeni ile dava dışı ...

AŞ ye davacı sigortacı tarafından ödenen tazminatın rücu şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı şeklinde tesbit edilip, uyuşmazlık doğrultusunda bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmak suretiyle istinafa konu kararın verildiği anlaşılmıştır.Somut olayda, davacının sigortalısı ... A.Ş. Tarafından Rusya'da yerleşik ... LTD.

İsimli grup firmasına 06/02/2017 tarih ve ... nolu fatura muhteviyati 28 palet çeşitli ısıtma, su ısıtma ve iklimlendirme parçası emtianın ... olarak satıldığı, dava dışı sigortalı ile davalı arasında imzalanan 01/05/2017 tarihinden başlamak ve 01/05/2018 tarihinde sona ermek üzere 1 yıl süreli ulusmararası kara nakliye sözleşmesinin imzalandığı, buna göre sigortalı tarafından satışı gerçekleştirilen emtianın Türkiye'den Rusya'ya kadar olan nakliyesinin gerçekleştirilmesi/organize edilmesi işinin davalı ....'nin akdi taşıyıcı olarak üstlendiği,

sevkiyata konu 28 palet emtianın bir kısmının sigortalının Bozöyük/Bilecik adresinde bulunan fabrikasından, bir kısmının ise Kurtköy/İstanbul adresinde bulunan tesisinden yüklenecek şekilde organize edilen nakliye planı dahilinde dava dışı fiili taşıyıcı firma şöförü ... tarafından bir kısım emtianın sigortalının Bozöyük/Bilecik adresinde bulunan fabrikasından IS 38 EUR/IS 39 EUR Plakalı Tır aracına yüklenmek suretiyle teslim alındığı,

tamamlanan yükleme sonrasında araç şoförünün 2. Yükleme adresi olan sigortalının Kurtköy/İstanbul adresinde bulunan tesisine hareket ettiği, aracın 27/05/2017 tarihinde Cumartesi Günü sigortalının Kurtköy/İstanbul adresinde bulunan tesisine vardığı, hafta sonu olması sebebiyle yükleme yapılmadığından araç şöförünün aracını umuma açık, denetim kontrol altında olmayan, sokağa park ederek beklemeye başladığı,

araç şöförünün nakliye aracı içerisinde uyuduğu sırada kimliği belirsiz kişiler tarafından dorse kapıları üzerindeki kilidin kırılarak dorse kapılarının açıldığı ve araç içerisinde bulunan 34 adet klimayı çalmak suretiyle söz konusu hırsızlık olayının meydana geldiği,

araç şöförü 29/05/2017 tarihinde Yenişehir Polis Merkezine giderek verdiği ifadesinde;'' Bilecik İlinden yüklediği kombileri 27/05/2017 günü İstanbul İline ... isimli fabrikaya getirdiğini, bu fabrikadan bazı ürünleri alıp Rusya Ülkesine gideceğini, ancak hafta sonu olduğu için yükleme yapılmadığını,kamyonla birlikte fabrikanın olduğu sokakta beklemeye başladığını, bugün 29/05/2017 günü saat 07:30 sıralarında uyandığını, kamyonu çalıştırdığında arka kapağının açık olduunu fark ettiğini, kontrol ettiğinde 34 adet kombinin alınmış olduğunu tesbit ettiğini, hırsızlık olurken kimseyi görmediğini,'' beyan ettiği,

07/06/2017 tarihinde Yenişehir Polis Merkezi'nd verdiği ek ifade de ise tercumanın eksik çevirmesinden kaynaklı ifadesinin eksik yazıldığını, Bilecik Bözöyük fabrikasından malı yükleyip 27/05/2017 günü saat 14:00 sıralarında Kurtköy Adıgüzel Sokakta bulunan Vaillant isimli fabrikaya geldiğini, burada güvenliklerin hafta sonu olduğu için aracını park ettiği yeri göstererek aracı park etmesini ve pazartesiyi beklemesini söylediklerini, gösterilen yere aracı park ettiğini, hafta sonu olduğu için aracı içeri almadıklarını, '' bu beyanının önceki ifadesine eklenmesini talep ettiği, ibraz edilen ...

"Nakliyat Blok Abonman Poliçesi"ne göre sigortalının ... A.Ş olduğu ve 31/12/2016-01/01/2018 Tarihleri arasında geçerli olduğu, taşıma başına 5.000,00 EURO Teminat verildiği, dava konusu hırsızlık olayı 29/05/2017 tarihinde meydana gelmiş olup, poliçenin hasar tarihini kapsadığı, Davacı ... Şirketinin sigortalısına ... tarafından tanzim edilen havale dekontuna göre 24/05/2018 tarihinde 22.509,09 TL.

Ödeme yaptığı, TTK 1472/1 maddesinde öngörülen halefiyet ilkesi gereğince davacının eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.HMK'nın 146.maddesine göre hakim delillerden davanın yeterince aydınlandığı kanaatine varırsa tahkikatı bitirebilir. İlk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle hüküm kurulduğu da gözetildiğinde, davalı vekilinin eksik inceleme ve birbiri ile çelişen delillere göre karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacının sigortalısı ... A.Ş. İle davalı ... arasında imzalanan 01/05/2017 - 01/05/2018 tarihleri arasında geçerli 1 yıl süreli ulusmararası kara nakliye sözleşmesinin taraflar başlıklı 1 maddesinde, davalının sözleşmede nakliyeci olarak anılacağının düzenlendiği, sözleşmenin ürünlerin zarar görmesi halinde uygulanacak esaslar başlıklı 5.2. Maddesinde.

Nakliyeci, ürünleri teslim alma noktasından teslim aldığı andan nihai varış yerine teslim edilinceye kadar ki süre içinde ürünlerde meydana gelebilecek her türlü hasar ve zarardan tek başına sorumlu olduğu düzenlenmiştir.Somut olayda, sevkiyata konu emtianın Türkiye'den Rusya'ya kadar olan nakliyesinin sigortalı ile davalı arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı tarafından organize edildiği ve söz konusu nakliyede freight forwarder konumunda olan davalı firmanın sorumluluğu altında iken yaşanan hırsızlık olayı sebebi ile emtianın bir kısmının çalınmış olmasından dolayı meydana gelen zarardan sözleşmenin 5.2.

Maddesi uyarınca davalının sorumlu olduğu, ayrıca mahkemece alınan bilirkişi raporunda CMR Konvansiyonu'nun 17 maddesi uyarınca da davalının sorumlu olduğu ve talep edilen bedelin CMR 30.3 maddesinde belirtilen sınırı aşmadığı, davalı akdi taşıyıcının sorumlu olduğu hasar miktarının 22.502, 09 TL. olduğunun belirtildiği ve rapor denetime açık bulunduğundan Mahkemece hükme esas alınmasında ve avans faizine hükmedilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesine sunulan deliller, bilirkişi rapor içeriğindeki tespitler de gözetilerek kurulan hüküm gerekçesinde, davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin detaylı şekilde tartışılıp değerlendirildiği, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davalı vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik aksi yöndeki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.