İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1802 K.2024/278

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekillerinin maske alımı için davalıya para gönderdiğini, gönderiler paradan 42.500,00 TL'lik kısmına denk gelen miktarda maskenin müvekillerine teslim edilmediğini, buna dair açılan icra takibinede haksız olarak davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekillerinin teslim etmesi gereken maskeleri eksiksiz teslim ettiğini, ispat külfetinin davalıda olduğunu, davalının ispatı halinde eksik olduğu tespit edilecek maskeleri davacıya gönderebileceklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 12/04/2021 tarih 2020/644 Esas - 2021/376 Karar sayılı kararında.

"Dava, davacının davalıdan alacaklı olduğundan bahisle başlattığı icra takibine vaki itiraz üzerine İİK'nun 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı tarafça; davalı ile aralarında maske alımı hususunda anlaşma sağlandığını ve akabinde davalıya 05/02/2020 tarihinde 90.000 TL ve 06/02/2020 tarihinde 30.000 TL olmak üzere davalıya toplam 120.000 TL kapora gönderdiklerini, davalı tarafın bu kapora bedelinin 42.500 TL'lik kısmına denk gelen maskeleri kendilerine teslim etmediği ve söz konusu bedeli de kendilerine iade etmediklerini bildirdikleri ve bu bedelin tahsili için takip başlattıklarını anlaşılmıştır.

Davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde; davacı tarafın kendilerine 120.000 TL'lik maske bedeli gönderdiğini, kendilerinin zamanında ve usulüne uygun olarak tüm edimlerini yerine getirdiğini ve tanesi 19.50 TL'den toplam 6154 tıbbi maskeyi eksiksiz ve zamanında teslim ettiğini, davacı firmanın kendilerine ait araçla gelip davalı firmanın işyerinden dava konusu 6154 adet maskeyi aldığını, buna dair işyeri tanıklarının mevcut olduğunu bildirerek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Davacı tarafça davalıya tıbbi maske satın alımı amacıyla 120.000 TL para gönderildiği hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı tarafça, gönderilen 120.000 TL'nin 42.500 TL'lik kısmına karşılık gelen maske ürünlerinin kendilerine gönderilmediğinden bahisle iadesi amacıyla takip başlattıkları anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tıbbi maske alımı hususundaki sözleşme uyarınca maskelerin davalı tarafça davacıya eksiksiz teslim edilip edilmediği ve bu hususta gönderilen paradan eksik ürünlere karşılık gelen meblağın davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Davalı tarafça; söz konusu 120.000 TL'lik maske ürünlerinin tamamının davacı tarafa teslim edilmiş bulunulduğu savunulmakla davalı taraf bu ürünlerin tamamının davacı tarafa teslim edildiğini ispat külfeti altındadır. Davalı tarafça her ne kadar bu hususun işleri tanıkları ile ispatlanacağı ileri sürülmüş ise de, HMK'nun 200.maddesi uyarınca dava konusunu değeri itibariyle tanıkla ispatın caiz olmaması nedeni ile davalı tarafın tanık dinletme talebinin reddi gerekmiştir.

Davalı tarafın, teslim olgusunu başkaca yazılı delillerle ispatlayamadığı anlaşılmakla davalı tarafa yemin delili hatırlatılarak yemin metnini sunmaları konusunda kesin süre verilmiş (her ne kadar 1.celsede bu konuda davacı vekiline süre verildiği tutanağa geçirilmiş ise de sehven bu şekilde yazıldığı anlaşılarak bir sonraki celse düzeltilmiştir), davalı tarafın süresinde yemin metnini sunmadığı görülmekle teslim olgusunun davalı tarafça ispatlanamadığı,

dolayısıyla davacı tarafın bedelsiz kalan 42.500,00 TL'nin iadesi yönündeki tabebinin haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. "gerekçesi ile, "Davanın KABULÜ ile Davalının Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin takipteki şartlarla aynen devamına,Davalı itirazında haksız çıktığı ve alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile,

asıl alacağın %20 si oranında hesaplanacak İcra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine," karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemece eksik inceleme sonucu ve tanıkları dinlenmeden karar verildiğini; cevap dilekçesi ve diğer beyanlarında tanık deliline başvuracakları hususu olmasına rağmen mahkemece "davalı tarafça her ne kadar bu hususun tanıklarıyla ispatlanacağı ileri sürülse de HMK 200 madde uyarınca dava konusu değeri itibarıyla tanıkla ispatın caiz olmaması nedeniyle davalı tarafın tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiştir" denildiğini,

Taraflarınca tanık deliline başvurulmasının sebebinin dava değeri ile alakalı olmayıp maddi olayı ispata yönelik ve dava konusu maskelerin tamamen davacı tarafa gönderildiği noktasında olduğunu; cevap dilekçelerinde de belirtildiğini, davacı tarafa 6.154 tıbbi maskenin eksiksiz ve zamanında davacıya gönderildiğini, tanıklarının genel olarak bu tıbbi maskelerin davacıya gönderildiği hususunda tanıklık yapacaklarını, eksik inceleme sonucu delillerinin tam olarak toplanmadan, tanıklarının dinlenmeden karar verilmiş olmasının usulü eksiklik teşkil ettiğini;

davacı tarafın kendisine ait aracı davalı müvekkilinin iş yerinden dava konusu tıbbi maskeleri aldığını, araca yükleme yapan kişilerin sadece bu yükleme olayı ile ilgili olarak tanıklık yapacaklarken mahkemece dava değeri baz alınarak tanık dinletme taleplerinin reddedildiğini; tanıkların maddi olaya ilişkin olarak bilgi ve görgülerini anlatacaklarını, mahkemece bu taleplerinin reddi neticesinin usul ve yasaya aykırı hüküm kurulduğunu.

Yargıtay içtihatlarının da her ne kadar dava değerinin tanıkla ıspat sınırı üstünde olmasından dolayı tanıkların dinlenemeyeceği öngörülmüş ise de maddi olayın ıspatı noktasında tanıkların dinlenmesi gerektiği yönünde olduğunu.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2013/5744 esas, 2014/3788 karar sayılı, 03/06/2014 tarihli kararında bu hususa işaret edildiğini, taraflarınca da işin teslim edildiği yani maddi olgu hususunda tanık dinletme talepleri mevcut iken bu taleplerinin reddi ile hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece deliller arasında bulunan yemin delili konusunda da hata yapıldığını; önce davacı tarafa daha sonra kendilerine bu konuda süre verildiğini ve bu konunun tam bir netliğe kavuşturulmadan usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, Davacı tarafın davasını ispat edemediğini;

davacı taraf maskelerle ilgili dosyaya herhangi bir fatura, irsaliye veyahut başka bir delil sunmadığını; mahkemenin davayı aydınlatma görevinin bulunduğunu; bu itibarla davacı tarafa bu aydınlatma görevi bakımından delillerini sunması gerektiğini; bu olmadığı taktirde de mahkemenin re'sen söz konusu delilleri istemesi gerektiğini, dosyada eksik inceleme sonucu, davacı davasını ıspatlamadan, tanıkların dinlenmeden eksik inceleme sonucu verilmiş olup kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu; hükmün ortadan kaldırılarak davanın reddi gerektiğini,İleri sürerek,

yerel mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; maske satış sözleşmesinden doğan bedel iadesi alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ödeme olgususunun çekişme konusu olmadığı, teslim olgusunun dava değeri nazara alındığında HMK'nun 200 maddesi uyarınca tanıkla ispat olunamayacağı, hatırlatılan yemin deliline dayanmayan davalının teslim olgusunu ispat edemediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı taraf; davalı şirket ile tıbbi maske alımı hususunda anlaşıldığını, 05/02/2020 ve 06/02/2020 tarihlerinde davalı şirkete havale yolu ile 120.000,00-TL avans gönderildiğini, davalının gönderilen tutarın 42.500,00- TL'sı karşılığı maskeleri göndermediğini, bedeli de iade etmediğini ileri sürmüş davalı taraf davacı tarafından 120.000,00-TL ödeme yapıldığını, akabinde davacıya tanesi 19.50,00-TL'den toplam 6154 adet tıbbi maskenin eksiksiz teslim edildiğini, davacının kendi aracı ile davalı iş yerinden bu maskeleri teslim aldığını savunmuştur.

Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; teslimin maddi olgu olduğu ve tanıkla ispat olunabileceği, yemin delili konusunda hata yapıldığı, davacının maskelerle ilgili dosyaya herhangi bir fatura, irsaliye veya başka bir delil sunmadığı, hakimin davayı aydınlatma görevi bulunduğu, ispatlanamayan davanın reddi gerektiği yönündedir.

Somut olayda; davacı tarafından davalı şirkete toplam 120.000,00-TL'nin iki seferde havale edildiği, her iki havale dekontunun açıklama kısmında da, "maske kaparo bedeli" ifadesinin yer aldığı, nitekim bu paranın sipariş edilen maskeler için gönderilen avans olduğunun çekişme konusu olmadığı, 6100 Sayılı HMK'nun 200 maddesi uyarınca (TÜİK'in yeniden değerleme oranına göre) dava tarihi olan 2020 yılı itibariyle senetle ispat zorunluluğunda parasal sınırın 4.480,00-TL olduğu,

davacının teslim edilmediğini iddia ettiği maskelerin toplam bedelinin 42.500,00-TL olması karşısında, mahkemece teslim olgusunun dava değerine göre tanıkla ispat edilemeyeceğinin kabul edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, nitekim Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2022/3609 esas, 2023/7566 karar sayılı, 21/12/2023 tarihli ilamında da belirtildiği üzere, satış sözleşmesinde satılanı teslim borcunu yerine getirildiğinin, dava değerine değerine göre tanıkla değil, yazılı delil ile ispatının zorunlu olduğu, davacının ödemeyi ispat etmesine karşın, davalının teslim olgusunu ispata yarar yazılı delil sunamadığı,

08/02/2021 tarihli celsede verilen kesin süre içerisinde, davacıya yemin teklif edip etmeyeceğine dair beyanda bulunmayan davalının yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasında da isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.