İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/1855 K.2022/274

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında konu satışına yönelik 08/07/2019 tarihli bir sözleşme akdedildiğini, müvekkilinin satış bedeli olarak davalı tarafa nakit ödeme yaptığını ve bono düzenleyerek teslim ettiğini, ancak daha sonra müvekkilinin sözleşmenin şekil ve esaslara uygun olmadığını farkettiğini ve yapmış olduğu ödemeler ile bononun iadesini talep ettiğini, davalı tarafın 56.300,00 TL dışında ödenen tutarı ve bonoları iade ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 56.300,00 TL’nin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, sözleşme uyarınca İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının sözleşmeyi feshetmesi nedeniyle sözleşme uyarınca ceza kesintisi yapıldığını savunarak davanın reddini istemişlerdir. Davalı ...

A.Ş. vekili, uyuşmazlık ticari satım niteliğinde ve taşınmazın aynına ilişkin bulunmakla taşınmazın bulunduğu yer olan İzmir mahkemelerinin kesin yetkili olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, zira dava konusu taşınmazın da içinde bulunduğu projeye ilişkin tüm haklarını dava dışı şirkete devrettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 08/06/2021 tarih ve 2021/192 Esas 2021/472 Karar sayılı Kararı ile; " ….…Taraflar arasında akdedilmiş olan Bağımsız Bölüm Satış Vaadi ve Alacağın Temliki Sözleşmesi'nin incelenmesinden; sözleşmenin 14. maddesinde, sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilafların çözümü halinde alıcının yasal ikametgahı mahkemesinin yanında İzmir Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Taraflar arasındaki sözleşmenin 14. Maddesinde uyuşmazlık halinde İzmir Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun düzenlenmiş olduğu, tarafların tacir olduğu ve yetki belirlenmesinin geçerli olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın İzmir İli Bornova İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde "..." isimli projenin inşaası işinden kaynaklandığı, davalı ... A.Ş nin ... mah ... Cad No:...

Gaziemir İzmir adresinde kurulu bulunduğu, davaya bakmaya İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmakla; davacının davasının yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçeleri ile.

"1-Davaya bakmaya İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan, davanın yetki nedeniyle reddine, 2-Mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sözleşmenin 14. maddesinde seçimlik hak söz konusu olup, doğacak ihtilafların çözümü halinde "alıcının yasal ikametgahı mahkemesi" yanında İzmir Mahkeme ve İcra Daireleri de yetkili kılındığını, sözleşmenin 1.2. maddesinde ve ayrıca ticaret odası kayıtlarında görüleceği üzere alıcının adresi "... Mahallesi ... Sok. No:... Sarıyer, İstanbul" olup, buna göre öncelikle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, mahkemenin bu hususu görmeyip, sadece İzmir mahkemelerini yetkili saymasının usulen hatalı olduğunu belirterek hükmün kaldırılmasını ve işin esasına girilmesi için dosyanın mahkemesine iadesini istemiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, ticari satım sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle ödenen satım bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, davalılar yasal sürede mahkemenin yetkisine itiraz etmişler, mahkemece yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

HMK'nın 17. m.“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” şeklinde düzenlenmiştir.Taraflar arasında akdedilen 08/07/2019 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin Yetkili Mahkeme başlıklı 14.m.

“İş bu sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilafların halinde alıcının yasal ikametgahı mahkemesi yanında İzmir Mahkeme ve İcra Daireleri de yetkilidir.” hükmünü haizdir. Yetki sözleşmesi düzenlenirken, yetkili mahkemenin belirli veya belirlenebilir olması gerekmektedir(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 17/06/2015 tarih 2014/19019 E., 2015/8454 K. sayılı emsal kararı, Yargıtay 13.Hukuk Dairesi’nin 22/01/2019 tarih 2016/10351 E., 2019/467 K. sayılı emsal kararı).

Somut olayda sözleşmede alıcı davacının adresi açıkça yazılı olduğuna göre, alıcının yasal ikametgahı mahkemesinin belirlenebilir olduğu, bu durumda taraflarca birden fazla mahkemenin yetkili kılındığı ve taraflara seçimlik hak tanındığı kabul edilmelidir. Davacı da seçimlik hakkını alıcının yani kendisinin ikametgahı olan (Sarıyer)İstanbul Mahkemelerinden yana kullanmıştır.

Bu itibarla mahkemece davalıların yetki itirazlarının haksız olduğu dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a3 m. uyarınca hükmün kaldırılması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.