İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/2160 K.2024/389

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 24/02/2015 tarihinde diş polikliğini olarak kurulduğunu, 20/02/2019 tarihine kadar davalı şirketin adresinde sağlık hizmetlerini gerçekleştirmeye devam ettiğini, 20/02/2019 tarihinde işletme devir vaadi sözleşmesi ile işletmesini davalıya devrettiğini ve davalı şirketin 29/03/2019 tarihinde ...

Hizmetleri A.Ş olarak unvan değişikliği ile daha önce müvekkiline ait olan işletmeyi işletmeye başladığını, müvekkili şirketin mülkiyeti kendisine ait olan ve söz konusu devir vaadi sözleşmesinni devamı olan demirbaş listesinde yer almayan üç adet cihazı davalıdan iadesini istediğini, ancak davalının söz konusu malzemeleri iade etmediğini, malzemelerin müvekkilinin icra ettiği dişçilik mesleği için gerekli olduğunu, davalının bu taşınır malzemeleri müvekkiline iade etmemesi nedeniyle zorluklar yaşandığını, belirterek taşınır malların davalıdan alınıp davacıya iadesini aksi halde rayiç bedelinin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, taraflar aralarında 20/02/2019 tarihinde imzalanan işletme devir vaadi sözleşmesi ile KDV dahil 237.600,00-TL bedelle işletmenin devir işlemlerini gerçekleştirdiklerini, bu sözleşme uyarınca müvekkili üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirdiğini ve bedellerin süresine davacıya ödediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 09/06/2021 tarih 2020/90 Esas 2021/508 Karar sayılı kararında; "...Davacının iadesini talep ettiği eşyalar sözleşmeye ek yapılan ilgili demirbaş listesinde bulunmamaktadır. Mevcut demirbaş listesi ve klinik malzeme listesinde adı geçen malzemelere ilişkin herhangi bir açıklama söz konusu değildir.

6102 sayılı TTK'nın 11/3 maddesinde "Ticari İşletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün halinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını,işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret ünvanı ile diğer fikri mülkiyet haklarını ve sürekli işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur.

Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün halinde konu olan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır. Ticaret Siciline tescil ve ilan olunur." hükmü düzenlenmiş olup, dosyada mübrez devir sözleşmesinde dava konusu malzemelerin devir kapsamı dışında açıkça bırakılmadığı, anılan yasa hükmüne göre işletmenin devamı için zorunlu olan bu malzemelerin iadesinin istenmesinde herhangi bir yasal/sözleşmesel dayanağın söz konusu olmadığı kanısına varılmıştır.

Her iki taraf tacir olup basiretli tacir ilkesi gereğince devir sözleşmesinin açık ve tereddüte mahal bırakmayacak şekilde kaleme alınması gerekmektedir.

Her ne kadar sözleşmenin ekindeki demirbaş listesinin devir ile teslim edileceği düzenlenmişse de işletmenin kapsam ve mahiyeti gereğince açıkça kapsam dışı bırakılmayan dava konusu 3 adet cihazın da yukarıda zikredilen madde hükmü gereğince davalıya devredilmiş sayılacağının kabulü gerektiğinden yerinde olmayan davanın aşağıdaki şekilde reddi gerekmiştir..."gerekçesi ile, Davanın REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu,Müvekkili şirket 24.02.2015 tarihinde diş polikliniği olarak kurulduğunu, 20.02.2019 tarihine kadar davalı şirketin şimdiki adresinde sağlık hizmetlerini gerçekleştirmeye devam ettirdiğini, müvekkili şirket işletme devir vaadi sözleşmesi ile 20.02.2019 tarihinde işletmesini davalıya devir edeceğini taahhüt ettiğini ve davalı şirkette dava dilekçesi ekinde yer alan ticaret sicil gazetesi ilanında da görüleceği üzere 29.03.2019 tarihinde ...

Hizmetleri A.Ş olarak unvan değişikliği ile daha önce müvekkiline ait olan işletmeyi işletmeye başladığını, 20.02.2019 tarihli işletme devir vaadi sözleşmesinde “ ...markası hariç olmak üzere klinik içerisinde bulunan ve sözleşmenin eki mahiyetinde ki demirbaş listesini içeren demirbaşlarla birlikte devir ve teslim” edileceği imza altına alındığını,

iş bu sözleşmeye bağlı olarak müvekkili demirbaş listesinde yer alan malzemeler ve klinik malzemelerini eksiksiz olarak davalı şirkete devir ve teslim ettiğini,Müvekkili şirket mülkiyeti kendisine ait olan ve söz konusu devir vaadi sözleşmesinin devamı olan demirbaş listesinde yer almayan 3 adet cihazı davalıdan iadesini istediğini ancak davalı söz konusu malzemeleri iade etmediğini, söz konusu cihazların müvekkiline ait olduğu faturalar ve demirbaş listesinde yer almaması nedeniyle sabit olup davalı iş bu 3 adet cihazı haksız olarak elinde tuttuğunu, TMK 989 maddesinde “Taşınırı çalınan,

kaybolan ya da iradesi dışında başka herhangi bir şekilde elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde taşınır davası açabilir”. davalı tarafın bu malzemeleri elinde bulundurması bakımından hiçbir şekilde iyiniyetli olmadığını, müvekkili kendisini o malzemeleri iade etmesi için uyarmış buna rağmen mülkiyeti müvekkiline ait olduğunu bilerek davalı iş bu malzemeleri halen kullanmaya devam ettiğini, Türk Medeni Kanunu gereğince haksız şekilde malzemeleri elinde bulunduran davalının bu malzemeleri iade etmesi gerektiğini,

Söz konusu malzemeler müvekkilinin yapmaya devam ettiği diş polikliniği işlemleri için gerekli olup davalının bu taşınır malzemeleri müvekkiline iade etmemesi nedeniyle müvekkilinin çok büyük zorluklar yaşadığını, İlk derece mahkemesi TTK 11/3 maddesi gereğince işletmenin bir bütün olarak devredileceğini kabul ederek davayı reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli kararda da görüleceği üzere müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan devir sözleşmesine ek olan demirbaş listesinde dava konusu cihazlar yer almadığını,

iş bu cihazların müvekkili tarafından kullanılmaya devam edilmek istenilmesi nedeniyle liste dışında bırakıldığını, ayrıca davalı tarafın cevap dilekçelerinde de bu cihazların ellerinde mevcut olmadığına yönelik bir inkarda bulunmamakla birlikte hali hazırda bu cihazlar davalı tarafça haksız bir şekilde kullanıldığını, Dava dilekçesinde keşif talep edilmesine rağmen ilk derece mahkemesi bu talebimizi hiç incelemediğini, davalı tarafından kullanılan bu cihazlar için bir tespit dahi yapılmadığını,

müvekkilinin bu taşınırları satın aldığı tarihteki değeri 42.800 TL olup şuan için bu cihazların değeri çok çok yüksek olup müvekkilinin zararının her geçen gün arttığını, ilk derece mahkemesi de iş bu cihazların devir listesinde yer almadığını görüp kararında da bu durumu açıklamasına rağmen müvekkilinin kendisine ait olan malları iade veya bedel iadesi yönünde karar vermemesinin usul veya yasaya aykırı olduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, ticari işletmenin devri nedeniyle devir kapsamı dışında bırakıldığı iddia olunan menkul malların iadesi veyahut rayiç bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 20.02.2019 tarihli işletme devir vaadi sözleşmesi ile; “ ... markası hariç olmak üzere klinik içerisinde bulunan ve sözleşmenin eki mahiyetinde ki demirbaş listesini içeren demirbaşlarla birlikte devir ve teslim” edileceğinin imza altına alındığını, iş bu sözleşmeye bağlı olarak müvekkilinin demirbaş listesinde yer alan malzemeler ve klinik malzemelerini eksiksiz olarak davalı şirkete devir ve teslim ettiğini,

müvekkili şirketin mülkiyeti kendisine ait olan ve söz konusu devir vaadi sözleşmesinin devamı olan demirbaş listesinde yer almayan faturalarını ibraz ettiği 3 adet cihazın sözleşme kapsamı dışında tutulduğunu, davalı tarafın sözleşme kapsamı dışında tutulan ekipmanları müvekkiline teslim edilmediğini ileri sürerek sözleşme kapsamı dışında tutulan menkullerin davacıya teslimine, bunun mümkün olmaması halinde rayiç bedellerinin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

Dosya arasında sureti bulunan 20.02.2019 tarihli işletme devir vaadi sözleşmesi incelendiğinde. Davacının devreden, davalının (eski ünvan ... Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi) devralan olduğu ...Şişli/ İstanbul adresinde faaliyet gösteren ağız ve diş kliniğini ... markası hariç olmak üzere klinik içerisinde bulunan ve sözleşmenin eki mahiyetinde ki demirbaş listesini içeren demirbaşlarla birlikte 220.000,00 TL. + %8 KDV olmak üzere toplam= 237.600,00 TL.

Bedel karşılığında devir ve teslim edileceğinin imza altına alındığı görülmüştür. İşletme Devir Vaadi Sözleşmesi uyarınca işletmenin devir edildiği, bedelinin tahsil edildiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, uyuşmazlığın. 01.05.2015 tarihli faturalı 1 adet ...

BEYAZLATMA CİHAZI, 11.02.2015 tarihli faturalı 1 adet RÖNTGEN CİHAZI,11.01.2018 tarihli faturalı 1 adet DOCTOR SMİLE WİSER 16W LAZER CİHAZI'nın işletme devir sözleşmesi ile davalıya devir edilip edilmediği, bu cihazların davalının uhdesinde bulunup bulunmadığı ve iade şartlarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Mahkemece, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine ibraz etmediğinden davalı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda;Taraflar arasında yapılan '' İşletme Devir Vaadi Sözleşmesi '' nin ayrılmaz parçası olan Mevcut Demirbaş Listesi ve Klinik Malzeme Listesinde talep edilen faturalarda bulunan malzemelere ilişkin herhangi bir açıklamaya rastlanmadığı belirtilmiştir.

TTK. 11/3 Maddesinde;'' Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur.

Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir. '' hükmü düzenlenmiştir.

Somut olaya döndüğümüzde; mahkemece verilen hüküm gerekçesinde, dosyada mübrez devir sözleşmesinde dava konusu malzemelerin devir kapsamı dışında açıkça bırakılmadığı, yasa hükmüne göre işletmenin devamı için zorunlu olan bu malzemelerin iadesinin istenmesinde herhangi bir yasal/sözleşmesel dayanağın söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği belirtilmiş ise de, TTK.

11/3 Maddesinde, aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiğinin kabul olunacağı düzenlenmiş olup taraflar arasında düzenlen sözleşmede aksinin öngörüldüğü ve taraflar arasında imzalanan 20.02.2019 tarihli işletme devir vaadi sözleşmesinde '' ...markası hariç olmak üzere klinik içerisinde bulunan ve sözleşmenin eki mahiyetinde ki demirbaş listesini içeren demirbaşlarla birlikte devir ve teslim” edileceği imza altına alındığı,

iş bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Mevcut Demirbaş Listesi ve Klinik Malzeme Listesinde dava konusu talep edilen malzemelere ilişkin herhangi bir açıklama olmadığı bilirkişi raporunda belirtildiğinden, bu durumda mahkemece, davalıya devredilen işletmede medikal malzeme satışı konusunda uzman bilirkişi marifetiyle keşfen inceleme yapılmak suretiyle;

dava dilekçesine ekli faturalardaki davaya konu malzemelerin davalı işletmesinde bulunup bulunmadığı ve bu malzemelerin işletme devir vaadi sözleşmesinin ayrılmaz parçası olan Mevcut Demirbaş Listesi ve Klinik Malzeme Listesi ile davalıya devir edilecekler listesi içerisinde (devir listesinde marka model yazılı olmasa da malzemenin cinsine göre ) olup olmadığı,

işletme devir sözleşmesi ile davalıya devir edilip edilmediği yönünde denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre dava konusu malzemelerin mülkiyetinin kime ait olduğuna ilişkin tarafların delillerinin değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. HMK.nın (Değişik:22/07/2020-7251/35md.)353/1-a6 maddesinde.

"Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.