İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/285 K.2021/350

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, ...'nin toptan ayakkabı satış işi ile ticari faaliyetler gösteren bir şirket olduğunu, davalı ...'nin ayakkabı imalatı, aparat ve taban vb. malzeme satışı yapan bir şirket olduğunu, taraflar arasında mutabakat gereği malzemeler için verilen çeklerin tahsil edilmesine rağmen karşılığı olan malzemelerin teslim edilmediğini, teminat adı altında yazısız ve imzasız olarak verilen boş çek yapraklarının daha sonra doldurulmak ve imzalanmak suretiyle icra takibine konulduğunu, İstanbul ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu ... A.Ş. Beyazıt Şubesi'ne ait ... seri nolu 31/01/2019 tarih ve 40.000,00-TL bedelli , İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu ...Bankası A.Ş.

Beyazıt Şubesi'ne ait ... seri nolu 20/02/2019 tarih ve 25.000,00-TL bedelli çeklere ilişkin davalıdan bir mal alınmadığı, taraf defterleri ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması ile borçlarının olmadıklarının tespitini, icra takiplerinin ve takibe dayanak çeklerin iptalini, yargılama giderleri ile vekaet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 06/11/2019 tarih 2019/606 Esas - 2019/844 Karar sayılı kararında;" Davacının arabuluculuk faaliyeti sonrasında anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya Arabuluculuk Dairesi tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize sunmadığı anlaşılmakla kanun maddeleri uyarınca dosya üzerinden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür. ..."gerekçesi ile, 1-)Mahkememize açılan işbu davanın HMK 114(2) maddesi ve 115(2) maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu,Davada tarafların tacir olduğu ve açılan davanın ticari nitelikte menfi tespit davası olduğunu, Yargıtay 19. HD'nin kesin nitelikteki kararından da görüleceği üzere ticari nitelikte menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olmayıp bir dava şartı olmadığını,İleri sürerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti (menfi tespit) davasıdır.İlk derece mahkemesince, uyuşmazlığın dava şartı olan arabuluculuk kapsamında olduğu kabul edilerek, davacının dava açılmadan önce arabulucuya başvurmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 13.02.2020 T.2020/85-454 E.K.

Sayılı kararı ile, Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasındaki ticari mahiyetteki menfi tespit davalarının arabuluculuk dava şartına tabi olup-olmadığına ilişkin farklı kararların verilmesine yönelik uyuşmazlık giderilmiştir. Söz konusu Yargıtay 19.HD.'nin kararı, uygulamada birliğin sağlanması için Dairemizcede benimsenmiştir.

Buna göre ticari nitelikteki menfi tespit davalarında TTK’na eklenen 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesi zorunlu olmadığından, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilmesi hatalı olmuştur. Bu hali ile, görülmekte olan menfi tespit davası yönünden, taraf delilleri toplanılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, davacı istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a4 maddesi uyarınca kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.