İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/306 K.2023/198

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin yurtiçi ve yurtdışı nakliye hizmetleri, transit taşımacılık, eşya taşımacılığı komisyonculuğu yaptığını, bu kapsamda davalıya verilen taşıma hizmetleri karşılığında müvekkilinin davalıdan 1.330 USD alacağının oluştuğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, davalı tarafından yapılan bu takibe itiraz edildiğini, takibin durduğunu ve huzurdaki davanın ikame edildiğini belirterek, davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili tarafından dava dışı ... firmasına ihraç ettiği mallar için müşterisi adına tanzim edilen irsaliyeli faturada ve tanzim edilen Gümrük Beyannamesinde teslim şeklinin, EXWORKS (malların satıcının işletmesi, fabrikası veya deposunda teslim) olarak belirlendiğini, bu teslim şekline göre müvekkilinin malları işletmesinde alıcı emrine hazır tutarak teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bundan sonraki tüm gider ve risklerin alıcıya ait olduğunu, bu ihracatta gönderici firma ... tarafından 21.12.2017 tarih, ... no.lu konşimentonun düzenlenerek,

müvekkili firmaya gönderildiğini, düzenlenen bu konşimentoda, davacı ...'ya ait herhangi bir bilginin yer almadığını, davacı ... ile dava dışı ... arasında varılan anlaşma sonrasında davacı ... tarafından "Yükleyici-Gümrükçü Rezervasyon Notası düzenlendiğini, buna göre davacı ..., konteynerin limana kadar olan taşımanın organizasyonu yaptığını, müvekkili ile davacı ... ve dava dışı ... arasında herhangi bir anlaşma ve görüşme veya herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davacı tarafından 21.12.2017 tarihli konşimentodan tam bir yıl sonra 01.01.2019 tarihinde müvekkilinden fatura bilgilerini istediğini,

müvekkili adına 22.01.2019 tarihli e-arşiv faturasının tanzim edildiğini ve ardından mutabık olup olmadıklarına ilişkin mutabakat yazısı gönderildiğini, müvekkili tarafından davacıya adlarına, fatura edilecek bir hizmetin bulunmadığının ve mutabık olmadıklarının bildirildiğini, sonrasında davacı tarafından Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E, sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan bu takibe itiraz edildiğini ve davacı tarafından huzurdaki davanın açıldığını belirterek, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 30/11/2020 tarih 2019/172 Esas 2020/324 Karar sayılı kararında;

".....Tüm dosya kapsamı itibariyle, delillerle uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, dosyada mevcut ... nolu 29/12/2017 Tarihli Konşimentoda gönderenin davalı, alıcının ise dava dışı ... şirketi olduğu, 276 paket ev gereçleri emtiasının ... isimli gemi ile İzmit/Evyap Limanından Jebel Ali Limanına taşındığı, emtianın nihai teslim yerinin Sohar/Umman olduğu, konşimentoda "deniz navlunu peşin ödendi" kaydının yer aldığı, davalı tarafından dava dışı ... şirketine düzenlenen 21/12/2017 Tarihli ...

Nolu Emtia Satış Faturasının "..." kaydıyla düzenlendiği, fatura üzerindeki bilgilerin dosyada mevcut 21/12/2017 Tarihli Gümrük Beyannamesinde de yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu, ... teslim şeklinde satıcının malları işletmesinde alıcı emrine hazır tutmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği, alıcının bu noktadan itibaren varış yerine kadar, malın taşınması ile ilgili tüm gider ve risklerin yükümlülüğünü taşıdığı ve navlun sözleşmesi kurma borcunun alıcının üzerinde olduğu, dosya kapsamına navlun sözleşmesinin davalı ile kurulduğuna dair delil sunulmadığı, davacı ile dava dışı ...

San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki elektronik posta yazışmalarından ... satış şekline uygun olarak taşıma organizasyonunun satıcıdan başka bir kişi olan dava dışı ... Ur. San. Tic. Ltd.

Şti. şirketi tarafından organize edildiği, satıcı yani davalının navlun sözleşmesinin tarafı olmadığı anlaşılmakla davalının icra takibine dayanak fatura nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...."gerekçesi ile, Davacının davasının REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel mahkemenin davanın reddine ilişki gerekçesi konşimentoda "deniz navlun peşin ödendi" kaydının yer aldığını, davalı tarafından dava dışı ... şirketine düzenlenen 21.12.2017 tarih, ... nolu emtia satış faturasının "..." kaydıyla düzenlendiği,

faturadaki bilgilerin 21.07.2017 tarihli Gümrük Beyannamesindeki bilgiler ile uyumlu olduğunu, ... teslim şeklinde satıcının malları işletmesinde alıcı emrine hazır bulundurulduğunu ve teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bundan sonra navlun sözleşme kurma yükümlülüğünün alıcı üzerinde olduğunu, taşıma organizasyonunun ... San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından organize edildiğini, satıcı yani davalının taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığını, Taşıyıcının ancak konşimento üzerinde TTK 1240 maddede bahsi geçen bir kayıt ile bağlı tutulabileceğini, TTK 1240 madde uyarınca konşimento üzerinde navlun ve ücretlerden gönderilen/alıcının sorumlu olduğuna dair bir kaydın söz konusu olmaması halinde navlun ve diğer ücretlerden gönderen/satıcının sorumlu olduğunu, navlun ücretlerinden gönderilenin sorumlu olduğunda dair kayıt içermeyen dava konusu ... nolu konşimentoya istinaden navlun ücretlerinden TTK 1200 maddesi uyarınca davalı gönderen/taşıtan sorumlu olduğunu,

davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Yerel mahkeme kararında konşimetoda "Deniz Navlun Peşin Ödendi" kaydına bağlı red kararının hatalı olduğunu, ... nolu koşimento'nun yeminli Türkçe tercümesine göre konşimento üzerinde yerel mahkemenin gerekçesinde yer aldığ gibi "navlun peşin ödendi" şeklinde bir kaydın yer almadığını, Davalı ... nolu konşimentoda yer aldığı üzere taşıma ilişkisinin tarafı olduğunu,

Navlunun ödendiği yazılı belgeler yada ticari defter ve kayıtlara ispat edilmemiş iken tek başına konşimento üzerinde yer aldığı belirtilen "frieght prepaid" kaydının varlığı ile TTK 1240 maddeye uygun olarak konşimento üzerinden yer almadığı sabit olan EXW kaydının varlığı gerekçelerine dayalı yerel mahkeme tarafından davalının taşııma ilişkisinin tarafı olmadığı gerekçesi ile yapılan değerlendirmenin hatalı ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere aykırı olup, kaldırılması gerektiğini, Somut uyuşmazlıkta davacı müvekkili şirketi davalıya dava konusu taşıma hizmetini sağlamış olmakla alacaklı olduğunu, Müvekkili davacı şirketin,

davalıya taşıma hizmeti verdiğinin dosyada yer alan konşimento başta olmak üzere ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, Dosyada mübrez konişmento; ... numaralı olduğunu, konşimentoyu düzenleyen ... şirketi olup, taşıtan/gönderen davalı olduğunu, bu konşimentoya dayalı olarak ... şirketi tarafından, davacı müvekkili şirke ... adına 29.12.2017 tarihli ... nolu, ... açıklaması ile iki ayrı fatura düzenlendiğini, Davalının, dava konusu ... nolu konşimentoya dayalı olarak aldığı taşıma hizmeti için konşimentoyu düzenleyen fiili taşıyan ...'ya herhangi bir ücret ödemediğini, davalının aldığı taşıma hizmeti bedeli,

fiili taşıyan ... tarafından davacı müvekkili şirket ... aleyhine düzenlenmiş 29.12.2017 tarihli ... nolu, faturalara istinaden ... tarafından ödendiğini, fiili taşıyan ... tarafından düzenlenen ilgili faturalar ve bu faturalara istinaden müvekkili şirketçe yapılan ödenmeye ilişkin kayıtların müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, somut uyuşmazlıkta davalı da taşıma hizmeti alınmadığı itirazında bulunmadığını yani dava konusu alacağa konu taşıma hizmeti müvekkili şirket tarafından verildiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmmadığını,

uyuşmazlık müvekkili şirket tarafından verildiği sabit olan taşıma hizmet bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı noktasında olduğunu, Fiili taşıyan ...'dan davacı ...'ya fatura düzenlenmiş olması ve bu fatura bedelinin davacı ... tarafından ödenmiş olması davacı müvekkili şirket ...'ın asıl taşıyan olduğunu gösterdiğini ve ispat ettiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, deniz taşımasından kaynaklı faturaya dayalı alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davacıdır.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut olayda, davalı satıcı (ihracatçı) ...Şirketinin dava dışı alıcı (ithalatçı) ... şirketi adına düzenlenen 21/12/2017 Tarihli Emtia Satış Faturasında teslim şeklinin "..." kaydıyla düzenlendiği anlaşılmıştır. EXW (EXWORKS) (İşyerinde Teslim). İhracatçı firmanın sattığı malı kendi işletmesinde teslim etmesi şartını içeren teslim şekli olup, ithalatçı kararlaştırılan tarihte malları nakliyecisi aracılığıyla ihracatçının deposundan teslim alır.

İhracatçı ülkedeki iç taşıma, yükleme, navlun (uluslararası taşıma ücreti) sigorta maliyeti, boşaltma masrafı gibi ihracatçının deposundan itibaren oluşabilecek bütün masraflar ve riskler alıcıya (ithalatçıya) aittir.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı anlaşılmakla.

Davalı tarafından dava dışı ... şirketi adına düzenlenen 21/12/2017 Tarihli Emtia Satış Faturasında teslim şeklinin "..." kaydıyla düzenlendiği, fatura üzerindeki bilgilerin dosyada mevcut 21/12/2017 Tarihli Gümrük Beyannamesinde yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu ve gümrük beyannamesinde teslim şeklinin ... olarak belirtildiği ve ibraz edilen ... nolu 29/12/2017 Tarihli Konşimentoda navlun ücretinin ödendiğine ilişkin "Freight Prepaid" kaydının bulunduğunun sabit olduğu, bu durum karşısında navlun sözleşmesinin taşıtan tarafının davalı olmadığı, davacının davalıdan alacak talep hakkının bulunmadığı anlaşılmakla.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince gerekçesi yazılmak suretiyle hüküm kurulduğu da gözetildiğinde; mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin mahkemenin kabulüne yönelik tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2017/3042 Esas- 2019/351 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) Sonuç olarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.