İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2021/929 K.2021/827

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesi ile, ortağı ve yetkilisi olduğu ... isimli, ... ticaret sicil numaralı şirketinin 15/04/2011 tarihinde tescil edildiğini, şirket karar defterinin kaybedildiğini, şirket karar defterinin yenisini noterde tasdik ettirebilmesi için zayi belgesine ihtiyaç olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesi hususunda gerekli işlemlerin yapılmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 21/04/2021 tarih ve 2021/358 Esas - 2021/405 Karar sayılı kararında;

"....TTK'nun 82.maddesinin 7. fıkrası, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması durumunda zayi belgesi verilebileceğini belirtmektedir. Davacının söz konusu şirket karar defterini kaybettiğini ileri sürdüğü, dava konusu defterin ilgili maddede sayılan yangın, su baskını gibi bir afet ya da hırsızlık olayı nedeniyle zayi olmadığı, bu nedenle kanunda aranan şartın mevcut olmadığı, kaybolma iddiasının zayi belgesi verilmesi için yeterli bir sebep sayılamayacağı değerlendirildiğinden talebin reddine..."gerekçesi ile, Davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesi ile, %65 hisse sahibi ve yetkilisi olduğu ...

Limited Şirketi'nin ... ticaret sicil numarası ile 15/04/2011 tarihinde tescil edildiğini, Şirketin 10 yıllık genel müdürlük süresi sona erdiğini, Şirketin çalışması ve hizmetlerine devam edebilmesi için şirketin genel müdürünün süresinin uzatılması gerektiğini, Şirket genel müdürünün süresinin uzatılması için şirket karar defterinin yenisinin noterden tasdik edilmesi gerektiğini, bu nedenle zayi belgesine ihtiyaç bulunduğunu, İlk derece mahkemesinin TTK'nın 82.maddesinin 7.fıkrası, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın,

su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması durumunda zayi belgesi verileceği gerekçesiyle talebin reddine karar verdiğini, 06/06/2019 tarihinde evinde olmadığı zaman zarfında, evinin hırsızlar tarafından basılarak evinini su muslukları açık bırakılarak evinin su baskınına uğradığını, Bu hırsızlık sonucu oluşan su baskını evindeki bütün şirket evraklarını ve eşyalarının zararına uğramasına sebep olduğunu, Bu hırsızlık sonucu oluşan su baskını şirket karar defterini ve diğer evraklarının zıyaasına sebep olduğunu,

Bu hırsızlık tarihinde polis merkezine yaptığı şikayet ve olay yeri tutanaklarını dilekçe ekinde sunduğunu, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak talep doğrultusunda zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK 82/7. Maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmü düzenlenmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, şirket karar defterinin kaybedildiğini belirtip zayi belgesi verilmesi talepli 20/04/2021 tarihinde eldeki davayı açmış ise de, dava dilekçesi ekinde karar defterinin ne şekilde ne zaman kaybedildiğine dair belge ibraz edilmediği, istinaf dilekçesinde ise.

06/06/2019 tarihinde evinde olmadığı zaman zarfında, evinin hırsızlar tarafından basılarak evinin su muslukları açık bırakılarak evinin su baskınına uğradığını, bu hırsızlık sonucu oluşan su baskını neticesinde evindeki bütün şirket evrakları ve eşyalarının zarara uğradığını belirtip 06/06/2019 tarihinde Kocasinan Polis Merkezi Amirliğinde verdiği ifade tutanağını ve olay yeri inceleme formunu ibraz ettiği tesbit edilmiştir.

Davacı 06/06/2019 tarihinde Kocasinan Polis Merkezi Amirliğinde verdiği ifadesinde, davaya konu şirket karar defterinin zayi olduğuna yönelik bir beyanının olmadığı, 05/09/2019 tarihli olay yeri inceleme raporunda ise ikametin inşaat halinde olduğu, kısmen inşaat malzemelerinin bulunduğu, zemin bölümünün ıslak olduğu belirtilmiş olup şirket defter ve belgelerinin ıslandığı ve zayi olduğuna yönelik bir kaydın olmadığı tesbit edilmiştir.

Somut olayda davacı istinaf dilekçesinde, 06/06/2019 tarihinde evinde olmadığı zaman zarfında, evinin hırsızlar tarafından basılarak evinin su muslukları açık bırakılarak evinin su baskınına uğraması sonucu , evde bulunan bütün şirket evrakları ve eşyalarının zayi olduğunu belirtmiş isede, TTK 82/7.

Maddesi uyarınca tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesi için başvurması zorunda olup, davacı iş bu davayı 15 günlük sürenin bitiminden sonra 20/04/2021 tarihinde açmıştır.Davacı basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Ticari defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışında, olay yeri inceleme raporuna göre inşaat halindeki dairede bulundurularak ve gereken muhafaza tedbirlerini almayarak davacı kusurlu davrandığından, kendi kusuru ile defterlerin zayi olmasına neden olan davacı zayi belgesi talep edemeyecektir, ayrıca dava tarihi itibarıyla TTK 82/7. Maddede öngörülen 15 günlük hakdüşürücü süre de geçmiştir. Bu nedenle davacının istinaf sebepleri yerinde değildir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamasına göre; ilk derece mahkemesince verilen karar usul ve yasaya uygun olup kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.