İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/140 K.2022/973

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile,: ... Bankası A.Ş. Yayla Bahçelievler şubesi'ne ait, keşidecisi ... olan, ... çek no.lu, 28/02/2021 keşide tarihli, 3.000,00 TL bedelli çekin cebinden kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulamadığını, çekin 3. Şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu belirterek, söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 07/09/2021 tarih 2021/167 Esas - 2021/784 Karar sayılı kararında; "...Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiş ise de; davacı tarafça çekin meşru hamili olduğunu gösterir bilgi ve belge sunmadığı görülerek, açılan davanın aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile, Davacının davasının aktif husumet yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekil tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil istinaf dilekçesi ile, mahkemece çekin meşru hamili olduğunu gösterir bilgi ve belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, kararın Yargıtay 11. HD. 15/11/2017 tarih 2016/3882 E. - 2017/6192 K. ve İstanbul BAM 14.HD 03/12/2020 tarih 2020/1291 E. - 2020/1344 K. Sayılı kararları uyarınca hatalı olduğunu, çek iptali davasında yargılama aşamasında ancak çekin ziyaa uğradığının tartışılması gerektiğini, Yargıtay kararlarında da, iptal talebinde bulunan kişinin davada ancak çekin zilyedi olduğu,

elinden rızası hilafına çıktığını ispat etmesi gerektiği, bu ispatın kesin ispat olmayıp, çekin kaybolduğunun kuvvetle muhtemel olduğunu göstermesinin yeterli olduğunun belirtildiğini, mahkemece çekin hamili olduğunu ispatlamasının istenilmesi ve bu sebeple davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu elirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulü ile dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı, dava konusu çekin cebinden kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulamadığını belirterek, çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davacıya, meşru hamil olduğunu gösterir belge, fatura vb. yazılı kayıtları sunması için süre verilmiş, davacı duruşmada elinde herhangi bir belge bulunmadığını beyan etmiş, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

TTK'nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652) TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. ...

Bankası yazı cevabında; söz konusu çek hesabının ...'ye ait olduğu, çekin ... tarafından 01/02/2016 tarihinde banka şubesine ibraz edildiği, karşılıksız işlemi gördüğü, çekin ibraz tarihinde bağlı bulunduğu hesabın kullanılabilir bakiyesinin (0) TL olup, banka tarafından banka tarafından 1.290,00 TL yükümlülük tutarının ödendiği, şube arşivinde yapılan araştırma sonucunda çek suretine ulaşılamadığı bildirilmiştir.

Davacı duruşmada ... isimli birisini tanımadığını beyan etmiştir. Davacı tarafça, dava dilekçesinde söz konusu çekin 28/02/2021 keşide tarihli olduğu beyan edilmiştir. Yukarıda belirtilen banka yazı cevabından ise çekin 01/02/2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının beyan etiği keşide tarihi ile çek ibraz tarihi arasında uyumsuzluk bulunduğu gözetilerek, davacıya dava konusu çeki ne şekilde, hangi hukuki ilişki nedeniyle ve hangi tarihte edindiği sorularak, alınacak beyana göre dosya kapsamındaki diğer deliller de değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. HMK.nın (Değişik:22/07/2020-7251/35md.)353/1-a6 maddesinde.

"Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.