İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1704 K.2025/664

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... A.Ş. tarafından müvekkili şirkete olan borcun ödemesi olarak ... Bankası ... şubesine ait olan ... seri numaralıi 20.01.2019 keşide tarihli, 50.000 bedelli çek ve ...

Bank A.Ş. ... şubesine ait olan ... seri numaralı, 31.12.2018 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli çekin keşide edilerek verildiğini, söz konusu çekler müvekkili şirket tarafından ilgili bankalara ibraz edilmiş olup çeklerin karşılığının olmadığının öğrenildiğini, "Karşılıksızdır" ibaresi ile kaşe vurulmuş olan çekler için 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun " Ceza sorumluluğu, çek düzenleneme ve çek hesabı açma yasağı" başlıklı 5.maddesi çerçevesinde şikayette bulunulduğunu,

bu şikayet üzerine yapılan yargılama sonucunda Bakırköy 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/249 Esas 2019/372 Karar sayılı ilamı ile "banka nezdinde bulunan imza sirkülerine göre şirket adına düzenlenen çeklerde şirketin iki imza ile temsil edilmesi öngörüldüğü, tek imza taşınması nedeniyle işbu çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir" şeklindeki gerekçe sanıklar hakkında beraat kararı verildiği,

çek üzerinde yapılan incelemede çekin davalı tarafından münferiden imzalandığı görülmekle, yetkisiz temsil ve TTK amir hükümleri gereği davalının şahsi sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından çeklerin ilgili bankalara ibraz edilmesi akabinde her iki bankanın "Bankamız nezdindeki imza sirkülerine göre şirket adına düzenlenen çeklerde şirketin iki imza ile temsil edilmesi öngörüldüğünden, tek imza taşıması nedeniyle işbu çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir." şeklinde beyanda bulunduğunu,

dava dışı şirket tarafından 21 Ağustos 2017 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde dava dışı şirketin temsil ve ilzama yönetim kurulu başkanı seçilmiş bulunan ... ve yönetim kurulu üyesi seçilmiş bulunan ...'in herhangi birinin imzası yanında diğer yönetim kurulu üyelerinden ...'ın şirket kaşesi altında müştereken imzası ile temsil ve ilzam edileceğinin ilan edildiğini, hem şirketin ticaret sicil kayıtları hem de Türk Ticaret Kanunu madde 370/1 çerçevesinde çekler üzerinde müşterek imzanın bulunması gerektiğini,

çeklerin üzerinde münferit imza yer almadığından yalnızca davalı tarafın imzası bulunduğundan dava dışı ...k şirketinden çek bedellerinin tahsil edilemediğini, yetkisi olmadığı halde çek düzenleyen kişinin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 678. maddesinde yer alan düzenleme gereği çek bedelini ve 738. maddesi uyarınca çek tazminatını bizzat tazmin ile sorumlu olduğunu beyanla her bir çek bedilinin vade tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve çek tazminatı birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle. 31/12/2018 vadeli ...

Bankası çekinde bulunan imzanın tarafına ait olmadığını, dosyaya sunduğu imza sirküleri incelendiğinde bunun açıkça görüldüğünü, dolayısıyla bu çek ile alakalı bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı şirket hakkında konkordato davası açıldığını, imzasının bulunduğu ...bankası çekinin de komiser onayı olmadığından ödenmediğini, ödeme yetkisi tamamen komiserlere ait olduğundan sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 25/04/2022 tarih 2020/367 Esas- 2022/458 Kararsayılı kararında;"İş bu dava 6102 Sayılı TTK' nın 678.maddesi uyarınca davalının sorumlu olup olmadığına yöneliktir.Dava dışı ... A.Ş ... Bankası ... Şubesine ait olan 20/01/2019 keşide tarih, ... seri numara, 50.000,00 TL bedelli çek ve ...

Bank A.Ş ... şubesine ait 31/12/2018 keşide tarihli ... seri numaralı 50.000 TL bedelli çeklerin davalı tarafından tek imza ile düzenlendiği bu sebeple çeklerin tahsil edilemediğini savunmuştur.Davalının getirtilen İTO kaydına göre , dava dışı (Tasfiye halinde )... A.Ş. 'nin müştereken yetkili yönetim kurulu üyesi ve yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.

Yine Ticaret Sicil gazetesi ilanına göre de davalının diğer şirket ortağı ile şirket kaşesi altında müştereken imza ile şirketi temsil edebileceği düzenlenmiştir.Davalı taraf dava konusu çeklerin iki imza ile düzenlenmediği ,bu sebeple kambiyo senedi niteliği taşımayıp sorumlu olmadığını savunmakla ve de ... banka ait 50.000 TL bedelli çekteki imzayı inkar ettiği anlaşılmakla imza örnekleri toplanılmış ve de evrak aslı üzerinde tyapılan inceleme ile düzenlenen 22/03/2022 arihli bilirkişi raporunda.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığım doğrultuda; davalı ...'nın referans imzaları ile aralarında genel yapı ve imza yolu yönünden gözlemlenen farklılıklar yanında karşılaştırmalı incelemelerde esas alınan diğer kriterler itibarıyla da aynı elden çıktıklarını gösterir nitelikte uygunluk ve benzerlik saptanmadığından; inceleme konusu, ...Bank ... Şubesine ait, keşidecisi "...

A.Ş." olan, "İSTANBUL-31/12/2018" keşide yer ve tarihli, "..." numara ve "50.000,00/Ellibin TL" meblağlı, "... Şti." emrine yazılı çek aslındaki keşideci imzasının, davalı ...'nın eli ürünü olmadığına yönelik bilirkişi raporu düzenlenmiştir. Davalının ... banka ait 50.000 TL lik çek yönünden sorumlu olamayacağı anlaşılmıştır. Ancak dava konusu ...

Bankası'na ait 50.000,00 TL lik çek yönünden imza inkarı bulunmamakla TTK' nın 678.maddesi uyarınca davalının sorumluluğu irdelenerek;Türk Ticaret Kanunu'nun 780. maddesi gereğince takip konusu belgenin çek vasfını taşıması için "Düzenleyenin imzasını" ihtiva etmesi zorunludur.Yine TTK.nın 372.maddesine göre, şirket kaşesiyle birlikte atılan imzanın şirketi sorumlu kılabilmesi için imzanın şirketi borç altına sokmaya yetkili kişiler tarafından atılması gereklidir.

Ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-c maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 678.maddesi gereğince,"Temsile yetkili olmadığı halde" temsilci sıfatıyla imza eden kişinin çekten şahsen sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle alacaklı, borçlu şirketi temsile yetkisi olmadığı halde şirket adına çeki imzaladığını iddia ettiği yetkisiz kişi hakkında takip yapabilecektir .İş bu sebeple davalının yetkisiz temsilci sıfatı ile imzaladığı ...

Bankası'na ait 50.000,00 TL lik çek yönünden şahsi olarak sorumlu olmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine ve de kanun maddesinde ayrıca tazminat sorumluluğu düzenlenmemekle şartları oluşmadığından tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..."gerekçesi ile''1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİNE,2-... Bank'a ait ... seri numaralı 31/12/2018 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı açılan davanın reddine, 3-...

Bankası'na ait ... seri numaralı 20/01/2019 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli çeke yönelik davanın kabulü ile 20/01/2019 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,4-Davacının tazminat talebinin reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı asil istinaf dilekçesinde özetle.

Şikayete konu edilen çekte, çekin arkasının karşılıksızdır şerhini havi olmadığını, ''bankamız nezdindeki imza sirkülerine göre şirket adına düzenlenen çeklerde şirketin iki imza ile temsil edilmesi öngörüldüğünden, tek imza taşıması nedeniyle iş bu çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir.'' şeklinde şerh olduğunu, yasanın aradığı anlamda karşılıksız şerhi bulunmadığın, Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde şirketin çift imza ile temsil edildiğinin anlaşıldığını, şikayet konusu çekte tek imza bulunduğunu, çekin kambiyo vasfını haiz olmadığını,

bununla ilgili Bakırköy 2. İcra Ceza Mahkemesinin vermiş olduğu gerekçeli kararı sunduğunu beyanla yasanın aradığı gerekli yasal unsurları taşımayan çekten dolayı hakkında aleyhine verilen kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-c maddesinin atfı ile 678. maddesi uyarınca, çek bedelinin yetkisiz temsilciden tahsili talebine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin yargılama aşamasında sunulan cevap ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürüldüğü, İlk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı,

dava konusu...Bankası ...Şubesi'ne ait ... seri numaralı, adına 20.01.2019 keşide tarihli, 50.000 bedelli çek keşide edilen dava dışı şirketin temsil ve ilzama yetkililerinin yönetim kurulu üyesi olan davalı veya dava dışı yönetim kurulu başkanı ... yanında dava dışı yönetim kurulu üyesi ...'ın oldukları, çekin adı geçenler tarafından birlikte keşide edilmesi gerektiği, ancak sadece davalı tarafından düzenlendiği konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı,

davalının, dava dışı şirket adına müşterek imza ile düzenlenmesi gerekirken, yetkisini aşmak suretiyle tek başına keşide ettiği ve davacı tarafından bankaya ibrazında karşılığı bu sebeple tahsil edilemeyen çek bedelinden davacıya karşı sorumlu olduğu, Mahkemece ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği anlaşılmakla, verilen kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.