İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/296 K.2022/305

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFIN İDDİASININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesi ile, davacıya ait ...Mah. ... Sokak No:... İç Kapı :... Bahçelievler/ İstanbul adresindeki ...- ... isimli, ... vergi sicil no.lu ticari işletmede, 06.08.2021 tarihinde işyerinin kapanması sebebi ile ticari işletmeye ait ...-...- ...-... sıra numaralı fatura defterlerinin kaybolduğunu, fatura defterlerinin kaybolması sebebi ile TTK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca fatura defterlerinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 09/11/2021 tarih ve 2021/662 Esas - 2021/1071 Karar sayılı kararında; "...Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, kapanma - taşınma olması halinde bile basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu anlaşılmış, bu haliyle talebin TTK madde 82'ye uymadığı anlaşılmakla..."gerekçesi ile, Davacının davasının subut bulmadığından reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesi ile, Mahkemeye 16/08/2021 tarihinde sahibi olduğu ... SK no ...

İstanbul adresinde bulunan ... isimli iş yerini Dünyada salgın olan pandemi nedeni ile maddi olarak bir çok kişi gibi zor duruma düşüp, maddi olarak destek alamadığı ve işyerlerinin de kapalı olması ile yemek servisi işini de artık yürütemeyeceğinden bir çok yere de borçlanmış olduğundan, zarar ile iş yerini kapattığını ve içerisinde bulunan toplu yemek yapmak için kullandığı mutfak eşyalarını da ikinci elciye hurda gibi satmak zorunda kaldığını,Bir hurdacının gelip mutfak malzemelerini topladığı esnada, kendisinin iş yerinde olmadığını,

kendisi ile çalışmış olan güvendiği bir elemanı dükkana bıraktığını ve ne zaman olursa ilk bulduğu kişiye satması için talepte bulunduğunu, dükkanın da kirası geldiğini, eşyaların ilk bulunan kişiye satıldığını, Kendisinin kıymetli kağıt evrak gibi eşyalarını toplamaya fırsat bulamadığını ve bu isim, kimlik bilgileri olmayan hurdacıların dükkandaki eşyaları toplarken iptalini talep ettiği ... ve ... sıra numaralı fatura defterlerinin kaybolduğunu fark ettiğini, bunu fark ettikten sonra da hurdacıları bulmak için çaba sarf ettiği ancak bulamadığını, Bunun için de mahalli mahkemeye işyerinin kapatılmasını gerçekleştiremediği,

bu faturaların iptal olması için dava açtığını, ancak mahalli mahkeme bu davayı reddettiğini, kendisinin ciddi olarak mağdur durumda olduğunu, Kendi iş yerini kapatmak durumunda kalıp sigortalı olarak bir iş yerinde işçi olarak çalıştığını, bu iş yerinin de kapanışını yapamadığından ve halen açık göründüğünden de ödenmesi zorunlu vergiler olduğu için maddi olarak çok sıkıntı çektiğini,İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne, ... ve ... sıra numaralı fatura defterinin zayi olduğuna ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması,

tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.Davacı 09/11/2021 tarihli duruşmada;'' Biz dükkanı kapatmıştık, eşyaları boşaltırken belirtmiş olduğum fatura defterinin olmadığını farkettim, nasıl kaybolduğunu bilmiyorum, fatura defterinin zayi olduğuna karar verilmesini talep ediyorum , '' şeklinde beyanda bulunduğu halde davacı istinaf dilekçesinde.

Bir hurdacının gelip mutfak malzemelerini topladığı esnada, kendisinin iş yerinde olmadığını, kendisi ile çalışmış olan güvendiği bir elemanı dükkana bıraktığını, kimlik bilgileri olmayan hurdacıların dükkandaki eşyaları toplarken iptalini talep ettiği ... ve ... sıra numaralı fatura defterlerinde alındığını, bunu sonradan fark ettiğini, bunu fark ettikten sonra da hurdacıları bulmak için çaba sarf ettiğini ancak bulamadığını beyan ettiği anlaşılmış olup HMK.

35371-son cümlede belirtildiği üzere ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez hükmü uyarınca davacının bu beyanı HMK.

357/1-son cümle gereği dairemizce değerlendirilmemiştir.Somut olayda davacı tarafça, ...- ... sıra numaralı fatura defterlerinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş isede, tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Davacı tarafça, zayi belgesi verilmesi istenilen ...- ... sıra numaralı fatura defterlerinin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacının talep konusu ...- ... sıra numaralı fatura defterlerinin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve basiretli tacir gibi davranmadığı anlaşılmakla, somut olayda TTK.

82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, mahkemenin kabul ve gerekçesine göre davacının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.