İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/667 K.2022/589

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava dışı ... Ltd.Şti'nden, sattığı mallar mukabilinde ...

Fethiye/ Muğla Şubesinin ... hesap numaralı ... çek numaralı 15.12.2021 tarihli 13.692,00 TL bedelli çeki, sigortalı çalışanı ... vasıtasıyla 29.6.2021 tarihinde Fethiye'de teslim aldığını, müvekkiline ait ve ... tarafından kullanılan ... plakalı araç, Fethiye'den İstanbul'a dönerken 01.07.2021 tarihinde gaspa uğradığını ve aracın içinden toplam 7 adet çek ve nakit paranın çaldığını, 07.07.2021 tarihinde de işbu çek ile beraber toplamda yedi çek hakkında İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/470 E. sayılı dosyası zımnında çek iptali davası açıldığını,

08.07.2021 tarihinde mahkeme tarafından çekler hakkında ödemeden men yasağı verildiğini, gazeteye kayıp ilanı verildikten sonra 13.01.2022 tarihinde, dava konusu çekin, davalı ... tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası zımnında icra takibine konu edildiğini, dava konusu çekte, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, çekin lehdarı olan ...

A.Ş adına atılan imzanın (ciro) müvekkili firma yetkilisi ya da çalışanına ait olmadığını ve sahte olduğunu, davacı müvekkilinin, ne ... Ltd.Ştine, ne ..., ne ...

Ltd.Ştine, ne de davalı ... ile bir ticari ilişkisi olmadığını belirterek, ... - Fethiye Muğla Şubesi ... hesap numaralı ... çek numaralı 15.12.2021 tarihli 13.692,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına, müvekkilinin hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkiline teslimine, davacı müvekkili hakkında icra takibinde bulunulduğundan ve icra tazyiki ile çek bedelinin tahsil edilmesi durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, ödeme yasağı kararının devamına ve İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 07/02/2022 tarih 2022/77 Esas sayılı ara kararında; "...Somut olayımızda davacının talebi, kaybettiğini iddia ettiği çekin istirdatına dayanmakta olup, söz konusu uyuşmazlık menfi tespit uyuşmazlığı değildir. Haliyle menfi tespit davalarında uygulanan İİK madde 72'nin olayımızda uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Dosyanın bulunduğu aşama itibariyle ihtiyati tedbir verilebilmesi için davacının iddiaları yönünden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmediğinden davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir...."gerekçesi ile, Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, İcra takibinin tedbiren durdurulmaması durumunda, müvekkili ve çek keşidecisi ...

Ltd.Şti'nin, icra tazyiki altında çek bedelini, haksız olarak hesaplanan karşılıksız çek tazminatı ve komisyon bedelini, icra harç masraf ve vekalet ücretini, icra tazyiki altında - meşru olmayan hamile ödemek durumunda kalacağını ve sonradan bedelin istirdadını talep etmeye mecbur kalacağını, icra takibinde alacaklı gözüken davalı şahsın da, haczi kabil malının olmaması durumunda, telafisi mümkün olmayan bir zararın meydana geleceğini, bu nedenle teminat mukabili ya da değil, takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesinin, zararın meydana gelmemesi açısından önemli olduğunu,

Mahkeme kararının gerekçesinde yer alan yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediğinin doğru olmadığını, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/470 E. sayılı dosyasında ikame olunmuş bir çek iptali davası olduğunu, icra takibi ve işbu davanın konusu çekin arkasına da ödemeden men kararı işlendiğini, çekin kaybolduğuna dair Ticaret Sicil Gazetesine gerekli ilanların yapıldığını, hırsızlık olayını tevsik eden jandarma tutanakları bulunduğunu, yaklaşık ispat şartının gerçekleştiğini, eksik olanın grafolojik incelemenin işbu dava zımnında toplanacak delillerden olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak,

teminat mukabilinde takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının yetkili hamili, hak sahibi olduğu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürdüğü dava konusu çekin davalıdan istirdadına ilişkin davada, takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dava konusu çekin keşidecisi dava dışı ... Ltd.Şti, lehdarının davacı ..., çekin lehtar cirosu sonrasında sırasıyla dava dışı ... Ltd.Ştine, ...'e, ... Ltd.Ştine, davalı ...'e ve en son ...

(Okunaksız soyisim) isimli şahsa ciro edildiği, çekin ödeme için ibraz edildiği, banka tarafından İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/470 Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı uyarınca ödeme yapılmadığı görülmüştür. Dava konusu çeke istinaden İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takip dosyası ile, işbu dosyada davalı ... tarafından, çek keşidecisi ve işbu dosyada davacı ile birlikte, kendisinden önceki diğer cirantalar aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı görülmektedir. Çek istirdatı davalarında davacının, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

6100 sayılı HMK 389 /(2) Maddesi uyarınca" Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı yasanını 390 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, çekin, hamilin elinden rıza dışı çıktığının belirlenmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğinin veya iktisapda ağır kusurlu olduğunun da ayrıca ispatı gerekmektedir.

Yargılamanın bulunduğu aşama ve mevcut delil durumuna göre davalının davaya konu çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna ilişkin yaklaşık ispat sağlanmamış olup, mahkemece tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp, istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.