İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/114 K.2023/801

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin, keşidecisi ... olan 4 adet çeki yapılan alışverişler karşılığı olarak hamil sıfatıyla elinde bulundurduğunu, ... Bankası Tekirdağ Çarşı Şubesi'ne ait 18.05.2009 tarihli, ... seri numaralı, 8.600,00 TL bedelli. 16.01.2009 tarihli, ... seri numaralı, 29.250,00 TL bedelli.

16.01.2009 tarihli, ... seri numaralı, 11.000,00 TL bedelli ve 13.01.2009 tarihli, ... seri numaralı, 2.000,00 TL bedelli çeklerin vade tarihinde ilgili bankaya ibraz edildiğini, karşılıksız çıkması üzerine yazdırıldığını, sonrasında keşidecisinden tahsil edildiğini, bu sürede tahsil edilmesine rağmen kaybettiği için ilgilisine iade edilmediğini, çeklerin bankaya iade edilmesi gerektiğini, kayıp nedeniyle mümkün olmadığını beyanla çeklerin kullanılmaz hale geldiğinin tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 29/09/2022 tarih ve 2022/517 Esas - 2022/1326 Karar sayılı kararında. "Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rizası hilafına elinden çıkmasıdır.

Davacıdan çeke ilişkin görüntü ve çek fotokopisini sunması için süre verilmesine rağmen davacının herhangi bir belge dosya arasına sunmadığı anlaşılmakla, davacının çeki kaybeden son yetkili hamil olduğuna dair bankadan gelen yazı cevapları da incelendiğinde dosya kapsamında son yetkili hamil olduğuna dair bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nde müvekkilinin hamili olduğu ancak kaybettiği 4 adet çekin iptali için dava açtıklarını, çeklerin vade tarihleri üzerinden 10 yılın üzerinde zaman geçtiğini ve hepsinin ödendiğini ancak ödenmiş olsalar dahi bankaya ibraz edilmesi gerektiği için müvekkilinin tüm aramalara rağmen çekleri bulamadığını, bunun üzerine iptali için işbu davayı açmak gerektiğini, müvekkilinin elinde yalnızca bankadan alınmış çek dökümü bulunduğunu, daha detaylı araştırmayı şahıs olarak müvekkilinin yapamadığını, bu nedenle mahkemenin yardımına ihtiyaç duyulduğunu,

dosya kapsamında bankalara yazılan yazılardan da sonuç alınamadığını, Mahkemece taraflardan çeklere ait belge sunmaları istenilse de ellerinde bankadan alınan çek dökümü dışında hiçbir şey olmadığından mahkemeye evrak ibraz edilemediğini, belge sunamadıkları için de davanın reddolduğunu, yapılması gerekenin Ticaret Sicil Gazetesinde ilan verilmesi olduğunu, ilanın amacının zaten çeki elinde bulunduran var ise ona ulaşmak olduğunu, ilanın sonucuna göre hüküm kurulması gerekiyorken eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, bu yüzden istinafa başvurma zorunluluğunun hasıl olduğunu beyanla.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/517 E. 2022/1326 K. sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1. maddesinin atfı ile 757 vd maddeleri gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Davacı, dava konusu ettiği çeklerin yetkili hamili olduğunu, çekleri vadesinde bankaya ibraz ettiğini, karşılıksız çıkmaları üzerine arkalarının yazıldığını ve keşidecisi tarafından bedellerinin ödendiğini, bu sırada çekleri kaybettiğini beyan ederek iptal kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece çek hesabının bulunduğu ...

Bankası'na yazılan yazı cevabından ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin vadesinde ilgili bankaya ibraz edildikleri ve karşılıksız işlemi gördükleri, ibraz eden bilgisinin ve ibraz tarihinden itibaren 10 yıllık belge saklama süresi geçtiğinden çek görüntülerinin bulunmadığı, ... seri numaralı çekin ise ... aracılığıyla takastan ibraz edildiği ve ibraz edenin ... Ltd. Şti. olduğu anlaşılmıştır. Buna göre davacı doğrudan ...

Bankası'na ibraz edilen çeklerin ibrazı anında yetkili hamili olduğunu ispat edememiş ve ... seri numaralı çeki ibraz eden yetkili hamilin davacı olmadığı yazı cevabından anlaşılmış olduğundan Mahkemece, ilan yapılmaksızın ve iddianın ileri sürülüş şekli itibariyle ... seri numaralı çek yönünden davacıya TTK'nın 758. maddesi uyarınca ibraz eden şirkete karşı dava açmak üzere süre verilmeksizin davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Sonuç olarak,

dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.