İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/578 K.2025/2149

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan ... ... Hiz. Tic. Ltd. Şti.'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek rizikolara karşı 27.04.2018 başlangıç ve 27.04.2019 bitiş tarihli ...-9 numaralı Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, dava dışı ...Yağlı Tohumlar Satış Kooperatifleri Birliğinin dava dışı ...

A.Ş.'ye sattığı Ayçiçek yağı emtiasının Tekirdağ'dan İstanbul'a taşınması işinin dava dışı ...Hizm. Otom. İnş. Gida Tem. San. ve Tic, Ltd.

Şti. tarafından taahhüt edildiğini ancak müvekkili şirket sigortalısına devredildiğini ve işin sigortalı şirket çalışanı sürücü davalı ... tarafından üstlenilerek yerine getirildiğini, emtianın taşıma işi için davalı tarafından ... plakalı araca 28.08.2018 tarihinde yüklendiğini, yapılan yükleme sonrasında aynı tarihte İstanbul'a varan aracın sürücüsü davalının hiçbir güvenlik önlemi olmayan ve emniyetli bir alan olup olmadığı kontrol edilmeyen bir yere park ettiğini ve ikametinde istirahate ayrıldığını,

ertesi gün 29.08.2018 tarihinde emtianın 127 kolisinin (508 adet) kimliği belirsiz kişilerce araç tentesi kesilmek ve asma kilidi kırılmak suretiyle çalınmış olduğunun görüldüğünü ve bu konuda tutanak tutulduğunu, meydana gelen hırsızlık hadisesi sonrası oluşan eksiklik nedeniyle üst taşıyıcı konumunda olan ...... Hizmetleri Ötom, İnş. Gıda Tem. San. ve Tic, Dad.

Şti. tarafından alt taşıyıcı konumunda olan sigortalıya hasar yansıtma hedeline ilişkin fatura kesildiğini, kesilen hasar yansıtma bedeli faturasının ardından konu bedelin sigortalı tarafından ödenmemesi ihtimaline karşılık dava dışı Kemaletlin ...... Tic, Ltd.

Şti. tarafından sigortalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, daha sonra sigortalı tarafından yapılan ödemeye istinaden icra dosyasına ibraname sunulduğunu, meydana gelen hasar sonrasında eksperlerce zarar hesaplaması yapıldığını, muafiyet bedeli tenzil edilmek suretiyle 8.361,22-TL zarar hesaplaması yapıldığını ve bu tutarın müvekkilince sigortalıya ödenmek suretiyle müvekkilinin 6102 sayılı TUK md.1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, hasar davalının hakimiyeti ve davalının sorumluluğunda meydana geldiğinden oluşun hasardan davalının sorumlu olacağını,

yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de sonuçsuz kaldığını beyanla davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının sigortalısına meydana gelen hasar nedeniyle ödeme yaptığı ve sigortalının haklarına halef olduğu, davalı araç sürücüsünün aracını bekçisi olan park gibi güvenli bir yere bırakması gerekirken kontrolsüz, herhangi bir güvenlik önlemi olmayan ikametine yakın sokak üzerine bıraktığı, taşınan malın korunması konusunda gereken dikkat ve özeni göstermediği, dikkat ve özen borcuna aykırılık nedeniyle kusurlu olduğu, en yüksek dikkat ve özeni göstermesine rağmen hırsızlık olayının meydana geldiğini ispat edemediği, TTK'nın 857. maddesi uyarınca zarardan sorumlu olduğu, dava konusu alacağın likit olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Meydana gelen hırsızlık olayında davalıya herhangi bir kusur isnadının söz konusu olmadığı, adli mercilerce yapılan kovuşturma işlemlerinde de davalının olayda kusur ve ihmalinin bulunmadığının tespit edildiği, davalının aracı güvenli yere bıraktığına dair savunmalarının Mahkemece hiçbir şekilde değerlendirmeye alınmadığı, davalının aracını Sultanbeyli Polis Karakolu'na yakın bir yere park etmiş olduğu, gerekli olan tüm dikkat ve özeni gösterdiği, bilirkişi raporlarına karşı itirazlarının dikkate alınmadığı,

bilirkişi raporunda tespit edilen emtianın rayiç ve piyasa bedeli ile davacı tarafından dava dışı sigortalısına ödenen bedelin çelişkili ve fahiş olduğu, bu yöndeki itirazlarının Mahkemece dikkate alınmadığı, hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderleri, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin yanlış hesaplandığı ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesine rağmen davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan ve taşıma sırasında çalınan emtia nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından, yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalı araç sürücüsünden rücuan tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dosya kapsamından; davacı tarafından düzenlenen 27/04/2018 ila 27/04/2019 tarihleri arasında geçerli Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile dava dışı ... ... Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.'nin; kendisine ait veya kiraladığı araçlar ile Türkiye sınırları içerisinde yapacağı taşımalar sırasında meydana gelen ve sözleşme ile temin edilen rizikoların gerçekleşmesi sonucu taşıtan tarafından kendisine karşı ileri sürülebilecek zarar, ziyan ve hasar taleplerinin teminat altına alındığı, dava dışı ...Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından, ... A.Ş.'ye satılan ayçiçek yağı emtiasının yurtiçinde taşınması işinin dava dışı ......

Hizmetleri ...Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, dava dışı sigortalı ile dava dışı ...... Hizmetleri ...Ltd.

Şti. arasında ise alt taşıma sözleşmesi yapıldığı ve dava dışı sigortalının alt ve akdi taşıyıcı olduğu, taşımayı yapan aracın sürücüsünün ise davalı olduğu, dava dilekçesinde davalının, dava dışı sigortalı tarafından istihdam edildiğinin beyan edildiği, buna göre dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin hizmet ilişkisi olduğu, davacı tarafça dava dilekçesinde davalının hukuki sorumluluğunun ise haksız fiil hükümlerine dayandırıldığı, dava konusu taşıma sırasında meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle dava dışı asıl taşıyıcı ......

Hizmetleri ...Ltd. Şti. tarafından dava dışı sigortalıya 13.512,80 TL bedelli hasar yansıtma bedeli faturasının düzenlendiği ve sigortalı tarafından adı geçen şirkete ödeme yapıldığı, davacı tarafından ise dava dışı sigortalısı ... ... Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.'ye 8.361,22 TL ödeme yapıldığı ve söz konusu ödeme uyarınca TTK'nın 1472. maddesi kapsamında halefiyet hükümlerine dayanılarak davalıya rücu edildiği, davacı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen sigorta poliçesinin hırsızlık teminatı kısmında;

"araç sahibi veya sürücüsünün veya sigortalının bizzat istihdam ettiği şoförlerin kasıt veya hilesi,..... kısmi hırsızlık söz konusu olduğunda sigortacı ilgili hasar tazminatını sigortalıya ödeyecek, sigortalının bizzat istihdam ettiği araçlara rücu etmeyecek olup ancak aracın sürücüsüne veya kiralık araçlarda araç sahibine karşı rücu hakkını kullanacaktır" şeklinde bir düzenlemenin yer aldığı, aynı poliçede hırsızlık teminatının istisnaları ile ilgili kısımda; tüm konaklamaların mutlaka güvenlikli ve bekçili, daimi gözetim altında bulunan park sahaları ya da 24 saat açık benzin istasyonlarında yapılması,

aracın kısa süreli terk edilmesinden önce araç sorumlusunun herhangi bir hırsızlığı önlemek amacıyla gereken tüm emniyet tedbirlerini almış olmasının şart olduğu, aksi halde her nevi hırsızlık hasarının teminat dışı olduğunun kabul edildiği, buna göre davacının, dava dışı sigortalının çalışanı olduğunu beyan ettiği davalı sürücünün, aracını poliçede tanımlanan güvenlikli bir yere veya benzin istasyonuna park etmeksizin konaklamaya geçtiği ve hırsızlık olayının bu sırada meydana geldiği sabit olup, bu durumda poliçede yer alan hırsızlık teminatının devre dışı kaldığı,

davacı tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin hatır ödemesi niteliğinde olduğu ve bu ödeme ile davacının TTK'nın 1472. maddesinde yer alan halefiyet hükümleri gereği davalıya rücu edemeyeceği, davacı ile dava dışı sigortalı arasında, sigortalının üçüncü kişilere karşı sahip olduğu hakların davacıya temlik edildiğine dair bir temliknamenin de düzenlenmediği,

bu itibarla Mahkemece, davacının, dava dışı sigortalısının davalıya karşı ileri sürebileceği talep haklarına sahip olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, somut olaya uygulanması mümkün olmayan TTK'nın taşıyıcının sorumluluğuna dair hükümleri nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş ise de, davalı tarafça bu husus istinaf sebebi olarak ileri sürülmediğinden ve kamu düzenine ilişkin de olmadığından Dairemizce kararın kaldırılma sebebi yapılmamıştır.Davalının ileri sürdüğü istinaf sebepleri yönünden yapılan incelemede ise,

dava dışı sigortalısına yaptığı ödeme ile haklarına halef olan davacının, sigortalı ile davalı arasındaki hizmet ilişkisinde, davalının hizmetin ifasında kusurlu davranması ve bu sebeple dava dışı sigortalıyı zarara uğratması sebebiyle TBK'nın 396 ve 400. maddeleri gereği ödediği bedeli davalıdan talep edilebileceği, hırsızlık hadisesinin, davalının aracı güvenlikli bir yere park etmemesi, gerekli özen ve dikkati göstermemesinden kaynaklandığı, davalının aracını polis karakolu yakınına bırakmasının yeterli bir tedbir olmadığı, ki bu hususta bir tespit ve delilin de bulunmadığı,

Mahkemece davalı vekilinin kök rapora itirazları doğrultusunda alınan ek raporda, ayçiçek yağının rayiç bedelleri üzerinden bir değerlendirme yapıldığı ve yapılan ödemenin kadri marufunda olduğunun açıklandığı, davalının kök rapora itirazlarının karşılandığı, yeniden rapor alınmasını gerektirir bir durum olmadığı, Mahkemece davalı aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ile vekalet ücretinin hesaplanmasında bir hata yapılmadığı, icra inkar tazminatı talebi davanın esasına ilişkin bir talep olmadığından,

bu talebin reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, bu itibarla davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin haksız olduğu anlaşılmış, kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.