İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/599 K.2025/519

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişki kapsamında; davalı yan müvekkilinin kendisine peşinen ödemiş olduğu 1.180.397,92 TL bedelinde ıslak mendil üretim teslim etme edimini yerine getirmediğini, müvekkilini bir süre oyalayarak 4 seferde olmak üzere toplamda 594.500 TL yi müvekkiline parça parça iade ettiğini, bakiye kalan 585.897,92 TL yi davalı yan müvekkiline iade etmediğini, davalı tarafa bakiye kalan miktarı iade etmesi hususu söylenmişse de müvekkilini sürekli oyalayarak ödemeyi sürüncemede bıraktığını, davalı şirketin bakiye borcu ödememesi akabinde alacağın tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine Gaziosmanpaşa İcra Dairesi ...

Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin işbu takibe bağlı ödeme emrine itiraz ederek takibin durdurulduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu beyan ederek; davalının Gaziosmanpaşa İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 07/11/2024 tarih ve 2024/628 Esas - 2024/711 Karar sayılı kararında; "....Somut olayda, eldeki davanın ticari satımdan kaynaklı olarak iade edilmeyen sipariş bedelinden kaynaklı doğan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır.

Davalı tarafın tacir olduğu sabitse de davacının celp edilen vergi kayıtlarına göre işletme usulüne göre defter tuttuğu ve tacir olmadığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere cevabında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının mahkememize bildirildiği anlaşılmakla; eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, somut olayda.

6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..."gerekçesi ile, ''1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile,

Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili GAZİOSMANPAŞA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere Gaziosmanpaşa Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davada yerel mahkeme tarafından görevsiz olduğu kararı verildiğini, Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere Gaziosmanpaşa Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verildiğini, bunun usul ve yasaya aykırı olması nedeni İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/628 Esas, 2024/711 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafa avans olarak yapılan ödeme karşılığında mal teslim edilmediği iddiasıyla avans olarak yapılan ödemenin istirdadı talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine,

karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, istinaf sebepleri ve gerekçesini açık bir şekilde belirtmemiştir. Bunun üzerine davalı istinafı Dairemizce HMK 355. Maddesine göre kamu düzenine ilişkin olarak incelenmiştir.

İlk derece mahkemesinin görevsiz olduğu ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair tespiti isabetli olmakla birlikte, aynı anda hem görevsizlik hemde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının gönderilecek mahkeme yönünden düzeltilmesi gerekir.

Sonuç olarak; davalı vekilinin istinaf başvurusunun usulen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK' nın 355 ve 353/1-a3 maddeleri gereğince kaldırılarak, kayıtların kapatılarak dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.