İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1183 K.2018/782

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili bankanın müşterisinden alınan ... Bankası Altunizade Şubesinden verilme, ... seri nolu, 50.000,00 TL bedelli çekin kurye nezdinde iken araç şoförünün darp edilmesi sonucu çalındığını, bu konuda savcılıkça soruşturma başlatıldığını, çekin iptali için İstanbul 4 ATM'sinde iptal davası açtıklarını ve ödemeden men kararı verildiğini, buna rağmen Bakırköy İcra Müdürlükleri aracılığıyla icra takibi yapıldığını belirterek icra takibinin tedbiren durdurulmasına ve çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilerek çekin davalılardan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 17/04/2018 tarihli kararında, davanın TTK 792.maddesi kapsamında çek istirdatı davası olduğu, İİK 72.maddesinde düzenlenen tedbirlerin menfi tespit davasına ilişkin olması sebebiyle eldeki davaya bu maddenin uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar vermiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, huzurdaki davanın TTK 757 ve HMK 389.maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, takibe devam edilmesi halinde müvekkili bankanın zarara uğrayacağını, bu sebeple ödeme yasağı kararı verilerek icra takibinin tedbiren durdurulması gerektiğini, çek bedelinin ödenmesi halinde davanın konusunun kalmayacağını belirterek icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davacı, ...seri nolu 50.000,00 TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını belirterek çekin iadesi ile çeke dayalı yapılan icra takibinin durdurulmasını ve ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacının tedbir talebi hakkında ilk derece mahkemesince red kararı verilmiştir.

İstirdatı talep edilen ...seri nolu, 50.000,00 TL bedelli çekin ..... AŞ tarafından keşide edildiği, daha sonra çekin . .. Ltd ŞTİ tarafından.... LTD ŞTİ'ne, bu şirket tarafından . ... Ltd ŞTİ'ne, bu şirket tarafından da ...e ciro edildiği, nihayetinde çekin bankaya ibraz edildiği, karşılığının bulunmadığına dair şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.

TTK 792.maddesinde, ''Çek, herhangi bir surette hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu taktirde o çeki geri vermekle yükümlüdür '' hükmü yer almaktadır.

Dava, TTK 792. maddesi kapsamında açılan çek iade davasıdır. Çekte davacı bankanın kaşesi bulunmamaktadır. Davacı öncelikle TTK 790.maddesi gereğince yetkili hamil olduğunu, akabinde çeki elinde bulunduranın kötü niyetli hamil olduğunu veya çeki iktisabında ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekir.

HMK 389/1.maddesinde" (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir... ''.

390/3. maddesinde "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır''.

391/1.maddesinde" Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir" düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dosyanın geldiği safahat nazara alındığında, davacı davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat edememiştir. Bu sebeple ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetli olduğundan davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK 362/1-f.maddesi uyarınca karar kesindir.