İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1263 K.2018/847

Taraflar arasında görülen menfi tespit istemli davada, ilk derece mahkemesince verilen 28/05/2018 tarihli ihtiyati tedbire vaki itirazın reddine ilişkin ara kararına karşı 3. Kişiler .. A.Ş. ve ... A.Ş. vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLAR İDDİA VE SAVUNMA ÖZETİ

Davacı (İhtiyati tedbir isteyen) vekili, taraflar arasında akdedilen 23.10.2017 tarihli sözleşme doğrultusunda davalının müvekkiline mermer emtiasını belirtilen aralıklar ve adetler doğrultusunda teslim etmeyi taahhüt ettiğini, karşılığında davalıya dava konusu 23.04.2018 ve 06.04.2018 keşide tarihli her biri 40.000,00 TL bedelli iki adet çeki teslim ettiğini, avans olarak verilen çekler karşılığında mal tesliminin gerçekleşmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, sözleşmenin haklı nedenle feshine ve dava konusu çekler hakkında tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşme gereğince ürünlerin teslime hazır halde bekletildiğini, müvekkilinin sözleşme ile ilgili tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, 20.12.2017 tarihli ara kararıyla çekler hakkında teminat mukabilinde tedbiren ödeme yasağı konulmasına, 08.05.2018 tarihli ara kararında ise dava konusu çeklerin icra takibine konu edilmemesi, açılacak takiplerin iptali, açılmış takiplerin ve alınan ihtiyati haciz kararlarının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Üçüncü kişi ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. vekili, davaya konu 23.04.2018 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin hamili olan müvekkilinin çek hakkında ihtiyati haciz kararı aldığını, ancak icra dosyasına mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının müzekkere ile gönderildiğini, oysa ki müvekkilinin menfi tespit davasına taraf olmadığı gibi üçüncü kişileri etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesinin 08.05.2018 tarihli ara kararının kaldırılmasını istemiştir.

Üçüncü kişi ... Faktoring A.Ş. vekili, müvekkilinin davada taraf olmadığını, üçüncü kişileri etkileyecek şekilde tedbire hükmedilemeyeceğini, şahsi defilerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, 28.05.2018 tarihli ara kararıyla ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin 28.05.2018 tarihli ara kararına karşı üçüncü kişiler ... Faktoring A.Ş.ve...Faktoring A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Üçüncü kişi ... Faktoring vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin çekleri faktoring sözleşmesi kapsamında edindiğini, davaya taraf olmayan müvekkili şirket hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. Üçüncü kişi ...Faktoring vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davada taraf olmadığını, çekin bedelsizliğinin çekte iyi niyetli hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Davacı, bedelsiz kalan dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemli davada dava konusu çeklerin icra takibine konu edilmemesi, açılacak takiplerin iptali, açılmış takiplerin ve alınan ihtiyati haciz kararlarının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiş, ilk derece mahkemesince, talep uygun görülerek ihtiyati tedbire karar verilmiştir.

Dava konusu çekleri elinde bulunduran üçüncü kişi faktoring şirketleri tarafından tedbire itiraz edilmiş, yapılan duruşmada tedbire vaki itirazın reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, ilk derece mahkemesince, gerekçeli karar başlığı altında tarafların iddia ve savunmaları özetlenip, dosya kapsamında bulunan delillerin HMK 389 vd. maddeleri uyarınca değerlendirilmeden talebin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi, dosyaya ibraz edilen belgeler kapsamı itibariyle talebin reddine karar verilmiş ise de gerekçelerini karar yerinde tartışmamıştır. Hangi hukuki sebeple ve hangi maddi vakıalar sabit görülerek karar verildiği, iddia ve savunma gerekçelerinin nasıl aşıldığı gösterilmeden gerekçesiz olarak karar verilmiştir.

Anayasa'nın 141/3. maddesi ''Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır'' hükmünü içermektedir. HMK'nun 297/c, 27/c maddelerinde ise mahkeme kararlarında her iki tarafın iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması, ret ve üstün tutma nedenleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonucu ve hukuki sebeplerin açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Gerekçe, kararın denetiminin yapılabilmesi ve tarafların kararın doğruluğu veya yanlışlığı konusunda fikir sahibi olmasını sağlayarak kanun yollarına başvurma konusundaki tutumlarının belirlenebilmesi açısından önemli bir işlev görür.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK 353/1.a.6.maddesi uyarınca, esasa dair istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, itirazın gerekçeli olarak değerlendirilmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK.353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.