İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1407 K.2018/998

İhtiyati tedbir talebinin kabulüne dair karara karşı, karşı taraf vekilinin itirazının yapılan murafaa sonunda reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı, süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Ukrayna'da mukim ... şirketinden sodyum slikat satın aldığını, müvekkilinin taşıma işi için dava dışı ...

Şirketi ile anlaşarak navlun bedelini banka aracılığıyla bu şirkete ödediğini, dava dışı şirketin taşıma işi için ... izafeten S... ile anlaştığını, satın alınan ürünlerin karşı tarafça Yarımca/İzmit Limanına taşındığını, taşıma ile ilgili konişmentoda "navlun önceden ödenmiştir" ibaresinin bulunduğunu, müvekkilinin navlun bedelini dava dışı ... şirketine ödediğini, karşı tarafın ise dava dışı ...şirketinin kendisine ödeme yapmadığını iddia ederek ürünleri müvekkiline teslim etmediğini belirterek,

öncelikle teminatsız olarak mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığında, talep dilekçesinde numaraları belirtilmiş konteynerler içinde bulunan malların müvekkili şirkete ihtiyati tedbir yoluyla teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, 30.04.2018 tarihli ihtiyati tedbir kararında; ihtiyati tedbir talep edenin yükün alıcısı olduğu, talep edenin dava dışı ... isimli firmaya 2.100,00 USD havale yaptığının dosya kapsamından anlaşıldığı, ancak karşı tarafça konişmentoya konu taşımadan dolayı ordino verilebilmesi için ödemelerin tamamlanması gerektiğinin belirtildiği,

taşıma ücretini alamadığını iddia eden taşıyanın hapis hakkını kullandığı hususunda mahkemede kanaat oluştuğu, 6100 sayılı TTK.'nın 1202.maddesine göre taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıkarsa çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyanın eşyayı teslim edeceği yönündeki düzenleme göz önünde bulundurularak,

talebin kabulü ile navlun bedeli olan 2.100-USD 'nin % 100 'ü olan 2.100-USD (8.512,00 TL) 'nin teminat (nakit yada muteber teminat mektubu) olarak yatırılması halinde ... ve...numaralı konteynerler içerisindeki MSKU7982034 ML-UA0101444 20 DRY 8'6 10 PACKAGE 25300.000 KGS ile TCLU2411966 ML-UA0101445 20 DRY 8'6 10 PACKAGE 25300.000 KGS adı altındaki malların talep eden ...

Ltd Şti 'ne gümrükle ilgili resim, harç ve sair işlemlerin talep eden şirket tarafından karşılanması şartıyla teslimine karar verilmiştir.

Karşı taraf vekili tedbire itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıyan sıfatını haiz olduğunu, taşıtan sıfatına haiz olan şirketin yükleme notasında konişmento üzerine yükleten olarak dava dışı ... ve gönderilen olarak da tedbir talep eden ....Ltd.Şti.'nin yer almasını talep ettiğini, taşımaya ilişkin konişmento asıllarının henüz taşıyana ve acentesine ibraz edilmediğini, yani tedbir talep edenin elinde orijinal konişmentonun bulunmadığını, bu sebeple tedbir talep edenin yük üzerinde hak sahibi olamayacağını, taşıtan dava dışı şirketin navlun faturasını müvekkiline ödemediğini,

navlun ücretini tahsil edemeyen müvekkilinin hapis hakkını kullandığını, ihtiyati tedbir talep edenin navlun ücretini dava dışı ... ödediğini belirttiğini, ancak bu firma ile müvekkili arasında hiçbir bağ bulunmadığını, ihtiyati tedbir talep edenin müvekkiline karşı ödenmemiş navlun ücretinden sorumlu olduğunu, davacının konişmentoya dayanarak hak iddia etmesi karşısında konişmentoda düzenleme bulan milletlerarası yetki şartı gereğince talep edenin taleplerini ancak İngiliz hukukuna göre Londra'da mukim İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi nezdinde ileri sürebileceğini,

müvekkilinin hapis ve rehin hakkını kullanması sebebiyle tedbir talep eden tarafın talebinin haksız olduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş ve tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, itiraz üzerine murafaa yaparak verdiği 10.05.2018 tarihli ek kararıyla; taşıyanın hak kaybına uğramaması açısından navlun ücretinin mahkemeye depo ettirildiği, dosya kapsamındaki gümrük beyannamesi ve ödeme dekontu içeriğinden tedbir talep edenin yük alıcısı olduğu ve yükün bedelini de satıcıya ödediği hususunda yaklaşık kanaat oluştuğu anlaşılmakla, itirazın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbire itiraz eden ... vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ihtiyati tedbir talep edenin ıslak imzalı ve orijinal konişmento hamili olup olmadığı değerlendirilmeden müvekkilinin taşıyan sıfatına sahip olduğu yük üzerindeki kanuni rehin hakkı ve hapis hakkı nazara alınmadan işin esasını çözer nitelikte karar verildiğini, hali hazırda orijinal konişmentonun dava dışı yükleten ... firmasında olduğunu, yani tedbir talep edenin taşımaya ilişkin konişmentolara hamil olmadığını, dolayısıyla yük üzerinde hak iddia edemeyeceğini,

mahkemece uyuşmazlık konusu mallar ihtiyati tedbir talep edene teslim edildiğine göre dosyaya yatırılan navlun teminatının müvekkiline ödenmesi gerektiğini, her ne kadar tedbir talep eden navlun ücretini dava dışı ... firmasına ödediğini belirtmiş ise de müvekkili ile bu firma arasında hiçbir akdi ve hukuki bağ bulunmadığını, taşıma ücreti müvekkiline ödenmediğinden dava konusu yükler üzerinde müvekkilinin hapis hakkı ve rehin hakkını kullandığını, ihtiyati tedbir talep eden tarafından müvekkiline karşı ödenmemiş navlun ücretinden sorumlu olduğunu belirterek,

tedbir yoluyla karşı tarafa teslim edilen malların müvekkiline iadesine, mahkeme aksi kanaatte ise talep edenin dosyaya teminat olarak yatırdığı tutarın müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

TTK.'nın 1202.maddesine göre taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığı takdirde, çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılması halinde, taşıyanın eşyayı teslim etmek zorunda olduğu,somut uyuşmazlıkta navlun bedeli hususunda ihtilaf çıktığından, tedbir mahiyetinde teminat karşılığında emtianın gönderilen alıcıya teslim edildiği dosya kapsamında teslim edilenin alıcı olduğunun gümrük belgesi ve faturalarla tespit edildiği, kanunun açık hükmü gereği ancak çekişmeli tutar yatırıldığında mal teslim işleminin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Taşımaya konu emtiayı temsil eden konişmento aslının gönderici tarafından başkasına devredildiğine dair bir iddia mevcut değildir. Mevcut belgelere göre malın alıcısının tedbir talep eden şirket olduğu anlaşılmaktır.

Yine teminat karşılığında mal tedbir niteliğinde alıcıya teslim edildiğinden ve taşıyanın kanuni hapis hakkı yatırılan parayla teminat altına alınmış olduğundan, taşıyanın teminatın kendisine iade edilmesine yönelik istinaf başvurusu da yerinde değildir. Teminatın akibeti, navlun alacağına ilişkin açılacak davada tartışılması gereken bir husustur.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK.'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK 362/1.f maddesi uyarınca karar kesindir.