İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/2193 K.2020/916

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 23/02/2016 tarihinde dava dışı .... San. Ve Tic. Ltd. Sti.nin davalıdan alacağını müvekkili şirkete temlik ettiğini, müvekkili şirkete alacağını temlik eden dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti'nin davalı şirket ile 300.000 TL bedelli 5 adet enjeksiyon makinesi alımı konusunda anlaştıklarını ve avans olarak çeşitli tarihlerde davalıya 4.000 TL - 20.000 TL ve en son 99.500,00 TL ödendiğini, bakiye ödemenin makine teslim tarihinde ödeneceği konusunda anlaşıldığını, makinaların Çin'den ithal edileceğinden, uzun süre beklenmesine rağmen teslim edilmediklerini, dava dışı temlik eden şirketin makinelerin teslim edilmemesi ile alımlardan vazgeçerek avansların iadesini talep etmesine rağmen davalının iade etmediği ve sebepsiz zenginleştiğini, verilen avansın ödememesi nedeniyle alacağı tahsili amacıyla temlik eden şirketçe İstanbul ....

İcra Müdürlüğü ... Esas dosyası ile ilamsız icra takibine başlandığını, davalı borçlunun ödeme emrine itiraz ederek takibin durduğunu, ifade ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve davalının alacağın %20' sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile temlik eden şirket arasında Eylül 2014 tarihlerinde plastik enjeksiyon makinaları, kurutucu makinalar ve yükleyici makinaların satın alınması için görüşmelerin gerçekleştiği ve müvekkili şirket ortağı ile temlik eden şirket yetkilisi ...

24/10/2014 tarihinde birlikte Çin'de bulunan ithalatçı fabrikaya birlikte giderek makinaları incelediklerini, Çin dönüşünde temlik eden şirketin makinaları almak istediğini bildirerek 14/01/2015 tarihinde 99.500,00 TL avans ödemesi yaptığını, müvekkilinin bu ödemenin 30.000 USD (68.836,76 TL) tutarım aynı gün üretici firma olan ... firmasına göndererek kesin sipariş verdiği ve siparişin 2015 Mart ayında geleceğinin temlik eden şirkete bildirildiğini, Çin firmasının siparişleri imal ederek müvekkili şirket adına ihracatını iki parti halinde yaptığı ve 05/03/2015 tarihinde ...

Sıra Nolu 12/03/2015 tarihinde ... sıra nolu beyanları ile girişlerinin yapıldığını, Anılan makinaların temlik eden şirkete Türkiye Gümrüğüne geldiğinde ödenmesi gereken tutarların 495.600 USD olarak bildirilip finansmanın hazırlanmasının talep edildiği,

(buna ilişkin görüşmelerin telefon ve yüz yüze gerçekleştiği) Temlik eden şirket tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmayınca müvekkili tarafından temlik eden şirkete 27/05/2015 tarihli Üsküdar 10. Noterliği 13037 sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davacı tarafından delil dilekçesinde eklenen 20.000 TL tutarındaki ödeme dekontuna ilişkin olarak ve davacı şirketin müvekkiline vermiş olduğu 17.775,00 TL tutarlı çekin kendilerine iade edildiğini, temlik eden şirket ile müvekkili arasında gerçekleşen 2014 mayıs tarihli satışta, temlik eden şirketin müvekkiline 345,00 TL borçlu olduğunu,

20.000 TL tutarlı ödeme tarihinin 2014 haziran ayına ait ödeme olarak kayıtlı olup ve konu ile alakası olmadığını beyan ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile davanın reddine, alacak miktarı üzerinden davacının %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi 27/06/2018 tarihli, 2016/329 Esas - 2018/771 Karar sayılı kararında, "...İthal eşyasının gümrük işlemleri tamamlayıp eşya sahibine teslimine kadar yapılan masraflar ... Tic. Ltd. Şti vergi numarası ... tarafından karşılanması gerektiği, İthal işlemi gerçekleştirilemeyen enjeksiyon makinelerin mahrecine iade edildiği tespit edildiğinden ...Tic. Ltd.

Şti Enjeksiyon makinelerinin, Çin Halk Cumhuriyetinden ithal amacıyla getirildiği, Ambarlı limanına getirildiği, ancak ithal işleminin yapılmadığı alıcı firmaya geri iade edildiği, İthal amacıyla getirilen eşyanın gümrük vergileri ve tüm giderleri ithalatçı firma tarafından karşılanması gerektiği..." gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının İstanbul ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 123.500,00 TL üzerinden aynen devamına, 24.700,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Mahkeme kararının esas bakımından hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin dava dilekçesinde belirttikleri hususlarda araştırma yapmaksızın eksik inceleme sonucu davanın kabulüne karar verdiğini, müvekkili şirket ile temlik eden şirket arasında Eylül 2014 tarihlerinde plastik enjeksiyon makinaları, kurutucu makinaları ve yükleyici makinaların satın alınması için görüşmeler gerçekleştirildiğini, bu görüşmeler sonucunda müvekkil şirket ortağı ile temlik eden şirket yetkilisi ...

24 Ekim 2014 tarihinde birlikte Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan fabrikaya birlikte giderek makinelerin incelendiğini, Çin Halk Cumhuriyeti dönüşünde, temlik eden şirketin makineleri almak istediğini istediğini, müvekkili şirket ile temlik eden şirket arasında zımni bir anlaşmanın mevcut olduğunu, makinelerin yalnızca temlik eden şirketin yapacağı üretime uygun olarak imal edildiğinden piyasada farklı bir şirket tarafından kullanılmasının mümkün olduğunu,

müvekkili şirketin yapılan işlemler ve işlemin gerçeklememesi ile ilgili iki adet antrepo beyannamesi gecikmesi nedeniyle 59.230.00 USD ve 91.808.42 TL ödediği bedel de ticari defterine kayıtlı olduğunu, söz konusu olayda müvekkili şirket sebepsiz zenginleşmediği gibi, aksine zarara uğratıldığını, distribütörü olduğu Çin'deki imalatçı firma ile arasında güvensizlik oluşmuş ve ticari ilişkilerinin bozulduğunu, izah etmiş oldukları sebeplerle mahkemenin hukuka aykırı kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, alacağını davacıya temlik eden şirketin davalı ile arasındaki makine alım-satım ilişkisi nedeniyle davalıya ödediği avansların, makine teslimi yapılmaması dolayısıyla davalıdan tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK 355 maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava dışı alacağı davacıya temlik eden şirket ile davalı arasında makine alım satımına ilişkin şifahi ilişki kurulduğu, dava dışı şirketin makine teslimi sağlanmadığı için ödendiğini ileri sürdüğü 99.500 TL + 20.000 TL+ 4.000 TL= 123.500 TL avansların davalıdan tahsili için takip başlattığı ve takibe konu alacağı davacıya temlik ettiği hususları ihtilafsızdır.

Davalının dava dışı şirkete satımına konu makinelerin davalı adına Çin den ithal edilerek Ambarlı limanına geldiği, ancak ardiye, demuraj, gümrük masraf ve işlemleri yapılmadığı için temlik eden dava dışı şirkete tesliminin yapılamayıp, mahrece iade edildiği de ihtilafsızdır.

Yine şifai alım satım nedeniyle dava dışı temlik eden şirketin 4.000 TL ve 99.500 TL lik avans ödemeleri hususunda ihtilaf bulunmayıp, davalı tarafından, takip konusu alacak tutarına konu edilen 20.000 TL lik havalenin bu satışa ilişkin avans ödemesi olmadığı ileri sürülmüştür. TBK 210 maddesi uyarınca kural olarak satıcı, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla ,zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür.

İlk derece mahkemesinin gerekçesinde de işaret edildiği üzere, davalı satıcı adına ithal edilen makinelerin geldiği, satıcı davalı yanca ithal edilen eşyanın alıcısına teslimine kadar yapılacak masraflardan davalının sorumlu olduğu, bu hususta temlik eden dava dışı alıcı şirketin sorumlu olacağına dair yazılı kanıt sunulmadığı da gözetildiğinde, dava dışı temlik eden alıcı şirkete makinelerin teslimi yapılmadığından, davalının avans ödemelerini iade ile sorumlu olacağı sonucuyla kurulan hüküm isabetli olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak davalı yanca yargılama sürecinde, dava ve takip konusu 20.000 TL'nin avans ödemesi olmadığı ileri sürülmüştür. 20.000 TL'lik dava dışı temlik eden şirket tarafından davalıya yapılan ödemeye ilişkin 20.06.2014 tarihli EFT makbuzunda, bu ödemenin söz konusu makine alım- satımına ilişkin avans ödemesi olduğuna dair bir kayıt bulunmadığı gibi, davacı tarafından bu ödemenin avans ödemesi olduğu kanıtlanmamıştır.

Dosyadaki belgelere göre 20.000 TL'lik ödemenin 20.06.2014 tarihli olduğu, avans iddiasına konu ilişkinin ise daha sonraki tarihlere ilişkin olduğu, davalının cari hesabında davacıya 17.775 TL'lik çek iadesinin kayıtlı olup çekin ferileriyle birlikte 20.000 TL'lik davacı ödemesi kapsamında hayatın olağan akışına uygun olduğu, davalı defterlerindekinin aksini gösteren başka bir delil sunulmadığı da anlaşılmaktadır.

Kaldı ki davalı defterlerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu içeriğinden de davalının önceden gelen devir bakiyesi sonucu 2014 yılı sonu itibariyle dava dışı temlik eden şirkete takip ve dava konusu yapılan 20.000 TL ve 4.000 TL ödemeler de dahil edildiğinde, 5.880 TL borçlu olduğu, dava dışı şirketin avans ödemesi olarak 14.01.2015 tarihli 99.500 TL lik avans ödemesiyle birlikte temlik edebileceği ve kanıtlanan avans ödemesi tutarının, avans ödemesi olduğu kanıtlanamayan 20.000 TL nin mahsubu ile 103.500 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak 123.500 TL asıl alacak tutarı üzerinden davanın kabulü isabetsiz olup, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca dairemizce düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.