İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1052 K.2021/645

Taraflar arasındaki rucuen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete Nakliyat Emtia Sigortası ile sigortalı olan ICC (A) klozu hükümleri kapsamında ...

A.Ş. adına kayıtlı bilumum makinalar, motorlar ve ısı eşanjörü emtiası davalının taşıma taahhüdü altında EXW Gladbeck / Almanya - İstanbul / Türkiye'ye ... plakalı araçla taşınmak üzere tam ve sağlam olarak teslim edildiğini, eşyaların tahliyesi sonrasında bir adet ısı eşanjörünün hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasar tespit tutanağı düzenlendiğini, ekspertiz çalışması neticesinde emtianın nakliye sürecinde araç içerisinde devrildiği ve aldığı darbe neticesinde hasarlandığını,

3.164,42 EURO emtia bedeli ve %10 ilave bedel 316,44 EURO toplamı 12.659,90 TL hasar bedelinden 2.000 TL hurda bedeli düşülmesi neticesinde 10.459,90 TL sigorta tazminatı tespit edilerek sigortalıya tediye edildiğini %10 bedelin düşüldüğünü belirterek.

9.509,00 TL sigorta tazminatının, 30/11/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama harç ve masraflarının, dava vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili savunmasında özetle; davayı kabul etmediklerini, davaya konu borcun müvekkiline ait olmadığını, davanın ...

A.Ş.'ne ihbar edilmesi gerektiğini, zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, meydana gelen hasarda müvekkili şirketin taşıyan olarak uluslararası CMR sorumluluğu bulunmadığını ve zarardan dolayı müvekkili şirkete izafe edilecek bir kusurla ilgili herhangi bir illiyet bağının da bulunmadığını, ...

A.Ş.'ne ait malların Kocaeli'ye getirildiğini, antrepoya teslim edildiğini, hasar notu düşülerek teslim alındığını, bu hususta hasar dosyası açıldığını, meydana gelen hasar için davacının ...A.Ş.'ne rücu etmesinin gerektiğinin bildirildiğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflarca sunulan deliller toplanmış, hasar dosyası getirtilmiş ve dosya sigarta uzmanı, ulaştırma uzmanı ile makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından sunulan rapor denetime elverişli bulunmuştur.Anılan raporda yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda %10 bedel farkının düşülmesiyle birlikte 9.509,00 TL hasar miktarı talebinin uygun olduğu belirtilmiştir.Toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

somut davaya konu işin Almanya-Türkiye arasında karayolu ile eşya taşıması işi olup, CMR konvansiyon hükümlerine göre sorumluluk değerlendirmesi yapılması gerekmektedir, CMR m.17 gereği taşıma sürecinde meydana gelen hasar, zayi ve gecikme zararlarında taşıyıcı sorumlu olmaktadır. Taşıma süreci ise yükün taşıyıcıya teslimi ile başlayıp, varma yerinde gönderilene teslimi ile sona eren bir süreçtir.

Somut olayda, CMR taşıma senedinde taşıyıcı yükün yükleme-istifleme-sabitleme ve yola elverişli bir şekilde taşıma güvenliğinin alınmasını da üstlenmiştir.Meydana gelen hasar istifleme-sabitleme hasarı olup CMR m.25 ve m.23 hükümlerine göre hesaplanan tazminatı davalının ödemesi gerektiği anlaşılmıştır....

CMR m.32 gereği bir yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açılmış olup davalının itirazı yerinde görülmemiştir.Diğer yandan davacı her ne kadar ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesini talep etmiş ise de, CMR madde 27/1'e göre;

dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden davacı sigorta şirketinin CMR 27/l'e göre davalı tarafı ödemesini rücu için temerrüt ihtarnamesi gönderdiği ve ihtarnameyi tebliğ etmesine karşın, 22.03.2017 tarihinde talep edilen ödemeye, davalı yanın noter aracılığı ile itiraz ettiği, dolayısıyla ticari avans faizinin de ödemenin yapılmayacağının açıkca belirtildiği bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği anlaşılmış ve sonuç olarak..." davacının davasının kabulü ile 9.509,00 TL'nin 22.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Dava dosyasının aydınlatılması ve çözüme kavuşturulması hususunda mahkemenin yeterli bir inceleme yaptıramadığını,Davaya konu taşıma, güzergahı ve taşınan malların niteliğine göre CMR hükümlerine tabi olduğunu, TTK'dan sonra yürürlüğe giren ve ülkemiz tarafından onaylanmak suretiyle bir iç hukuk kuralı haline gelen CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bu nedenle iç taşımaya ilişkin hükümlerin uyuşmazlık açısından esas alınmasının mümkün olmadığını, Dava dışı sigortalı ...San.

Ve Tic. A.Ş.'ne ait ve müvekkili şirket tarafından taşınan malların ... plakalı araç ile Almanya dan Kocaeli ne getirilmiş olup 25.10.2016 tarihinde ... San. Ve Tic. A.Ş.'ne ait antrepoya teslim edildiğini, Uluslararası taşıma kurallarına göre ... plakalı araç ile yapılan taşımada meydana gelen hasar ile ilgili olarak CMR sigortasından karşılanabilmesi için gerekli girişimlerde bulunulmuş olup konu ile ilgili olarak ...

A.Ş. nezdinde hasar dosyası açıldığını, söz konusu hasarın ödenmesi için gerekli girişimlerde bulunulmuşsa da davacı tarafın bu ödemeyi kabul etmediğini,Somut olayda mahkemenin; taraflar arasında CMR hükümleri çerçevesinde taşıma ilişkisinin olup olmadığı, ne şekilde taşıma ilişkisi kurulduğu, taşımanın sektörel olarak türünün ne olduğu, yükleme ve istifin kural olarak taşıyıcının sorumluluğu altında olmasını gerektiren bir taşıma türünün somut olayda olup olmadığı, hasar miktarının ne kadar olduğu, ihbar olunan şirkete ait ekspertiz kayıtlarının istenilmesi ve davacının dosyaya ibraz ettiği ekspertiz raporu ile karşılaştırılması,

CMR hükümleri çerçevesinde sorumlulukların sınırlı olup olmadığı, tespit edilecek gerçek zarar miktarının tespit olunacak sınırlı sorumluluk miktarının altında kalıp kalmadığı, CMR hükümleri çerçevesinde faiz türü ve faizin başlama tarihi konusunda ki özel hükümlerin belirlenerek faiz talebinin incelenmesi,

iddia olunan zararın faturaya geçirilmiş değerine göre tespit olunmasının CMR madde 23/f 2'ye aykırılığı karşısında fatura değerinin değil CMR madde 23/f.2 çerçevesinde değerlendirilmesi konularında incelemeleri yapılmadan karar verilmesinin mümkün olmadığını,

müvekkili şirket aleyhine ikmal edilen davada dosyanın eksiklikler tamamlanmadan bilirkişiye tevdiine karar verildiğini ve bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen bila tarihli raporda celp edilen hasar dosyası bilgileri ve dava dosya bilgilerinin örtüşmediği tespiti yapılmış buna rağmen dosyadaki eksiklikler giderilmeden ve afaki olarak hazırlanmış bu raporun mahkemece hükme esas alınarak kanuna ve hakkaniyete aykırı şekilde hüküm verildiğini,

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşıyıcının sorumlu bulunduğu miktar tespiti iddia edilen zararın sadece davacının beyanları ile belirlenip bunun üzerinden hesap yapılması hak ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişinin taşıyıcının sorumluluğunu her ne kadar CMR Konvansiyonunu esas alarak hesaplamış olsa da hasar oranını kabul etmedikleri bir ekspertiz raporu esas alındığını, dosyaya sunulmuş olan ticari faturalar davacı şirketin kar payı belirleyerek kesmiş oldukları faturalar olduğundan bu tutarlar üzerinde hesaplama yapılmasının kabulünün mümkün olmadığını,

kaldı ki CMR hükümleri gereği zarar miktarı CMR sigortasınca da tespit edilmesi gerekli olup bu husustaki CMR sigortacısı bildirilmiş olmasına rağmen hasar dosyası ihbar olunan ...

A.Ş. tarafından yanlış gönderildiğini ve bu yanlışlık ve eksiklik giderilmeden haksız ve hukuka aykırı bir karar verildiğini, Kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkilinin hasardan sorumlu olduğu düşünülse dahi hasarda taşıyıcıya rücu meblağı CMR madde 23 hükümlerine göre hesaplanmadığını, CMR m. 23/3'te ödenecek tazminat miktarına bir üst sınır getirilmiş olup tazminat miktarının hiçbir şekilde eksik brüt ağırlığının kilogram başına SDR (Uluslararası Para Fonunca tarif edilen Özel Çekme Hakkı) hesap birimini geçmeyecek şekilde yapılması gerektiğini, SDR taşıyıcının sorumlu olduğu üst tavan olduğunu,

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, nakliyat abonman poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin, davalı taşıyandan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye ait Almanya'dan Türkiye'ye gönderilen makina motor ve ısı eşanjörü emtiasının, davalının akdi taşıyıcısı olduğu ve temin edilen ... plakalı araçla taşınmış, emtia davacı tarafından nakliyat emtea sigorta poliçesiyle sigorta rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmıştır. Davacı yanca yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hasar bedeli ödenerek sigortalının haklarına halef olunmuştur.

CMR Konvansiyonunu kasamında Almanya'dan Türkiye'ye yapılan taşımaya CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacaktır. Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi sonucu, CMR taşıma senedinde EX-W teslim şekline atıf yapıldığı, taşıyıcının yükün yükleme, istifleme, sabitleme ve yola elverişli bir şekilde taşıma güvenliğini de üstlenmiş olduğu, hasarın istifleme ve sabitlemeden dolayı ve taşıma hatasından kaynaklanmış olduğu belirlenmiştir.

Bu durumda davalı, CMR 17- 23-25. maddeleri kapsamında hasardan sorumlu olacaktır. Her ne kadar davalı yanca CMR sorumluluk sigortacısı olan ve dava ihbar edilen Anadolu Sigortaya rucu edilmesi gerektiği ileri sürülmüşse de davacı tarafından gerek sorumluluk sigortacısına gerekse taşıyıcıya dava açılabileceğinden, davalı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde değildir.

Yine bilirkişi rapor içeriğindeki tespitlere göre somut olayda parsiyel yük taşıması ve dosyadaki mevcut CMR senedinde belirtilen bürüt kg ağırlık miktarı gözetildiğinde, rücuya konu tutarın CMR'nın 23/3. maddesindeki sınırlı sorumluluk sınırı altında olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.İlk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.