İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/1987 K.2022/331

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekiline taşıma ve nakliyat hizmeti verdiğini, Suudi Arabistan'a gönderilen dağıtım trafosunun taşıma işlerini gerçekleştirmek üzere trafonun tüm ekleri ile birlikte eksiksiz olarak davalıya teslim edildiğini, emtianın davalı şirketin sorumluluğu altında iken hasar gördüğünü, zararlarının tazmini konusunda davalıya noter ihtarnamesi gönderdiklerini, zararların bir kısmının sigortaca karşılandığını, karşılanmayan kısım için ilamsız icra takibi yoluna başvurduklarını, davalının borca itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; uyuşmazlık konusunun deniz ticaretine ilişkin olduğunu, TTK'nın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanacağını, bu sebeple davaya bakma görevinin denizcilik ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17 ATM'ne ait olduğunu beyan ederek görev itirazında bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, gemide taşınan emtiaya ilişkin ziya ve hasar bedelinden kaynaklanmaktadır.

Hasar tarihi itibariyle olayda 6762 sayılı Kanun' un uygulanması gerekeceği, 6762 sayılı kanunun 1067.maddesine göre malların tesliminden veya teslim edilmiş olmaları icap eden tarihten itibaren 1 yıl içinde mahkemeye müracaat edilmediği takdirde taşıyan aleyhine malların ziya veya hasarından dolayı her türlü mesuliyet davası hakkının düşeceğinin ifadesine yer verildiği, dosya incelendiğinde emtianın 16/05/2012 tarihinde gümrük işlemlerinin bitirildiği ve limandan alıcı firma tesislerine sevk edildiği, 478475 nolu emtia sevk irsaliyesine göre ise 19/05/2012 tarihinde emtianın alıcı firmaya teslim edildiği,

icra takibinin ise 20/02/2014 tarihinde yapıldığı..." gerekçesiyle, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığından reddine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, dava dosyasında da bulunan Kartal ... Noterliğinin 06.06.2012 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile davalı şirkete başvurduğunu, bu arada yine dava dosyasında bulunan Kartal ...

Noterliğinin 23.10.2013 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin de mevcut olduğunu, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin gerekçesinde belirtmiş olduğunun aksine, müvekkil şirketin iki defa (ilki 06.06.2012) davalı tarafa alacağın ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, dolayısıyla mülga 6762 sayılı TTK'nın 1067. maddesindeki sürelere riayet edildiğini, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin bu ihtarnamelerinin zamanaşımını kesen hukuki vasıfta değerlendirmemesinin hukuka aykırı olduğunu, madde metninde mahkemeye müracaat denildiğini, buradan mahkemenin çıkardığı yorumun yanlış olduğunu,

müvekkili şirketin alacağını davalı taraftan talep ettiğini, bunun için ihtarname gönderdiğini, alacağının peşine düştüğünü, zamanaşımını kestiğini, maddenin yeni hali olan 6102 sayılı TTK 'nın 1118. maddesinde mahkemeye müracaatın daha da geniş tutulduğunu, "yargı yoluna müracaat" ibaresinin eklendiğini, müvekkili şirketin ihtarname çekerek davalı tarafı temerrüde düşürdüğünü, 06.06.2012 tarihli ihtarnameye davalı tarafın cevap dahi vermediğini,

davalı tarafın alacağını alma konusunda yapılan işlemin gereğini yerine getirmemesi ve keyfi olarak ihtarnameye cevap dahi vermemesinin müvekkilinin alacağını alma yolunda zaman kaybına yol açtığını, bu duruma davalı tarafın kötünyetli davranışının sebep olduğunu, davalı tarafın keyfi ve kendi lehine olabilecek bir durum yaratarak müvekkili şirketin hakkını almasına engel olmasını hiçbir hukuk düzeninin öngörmeyeceğini, bu sebeple müvekkili şirketin yapmış olduğu müracaatın süresinde olduğunu, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermesi gerektiğini,

bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, taşınan emtiada meydana gelen hasar bedelinin davalı taşıyandan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkinidir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava, deniz yoluyla yapılan taşımada hasarlanan emtia bedelinden kaynaklanmaktadır.

İlk derece mahkemesi kararında da işaret edildiği üzere; taşıma ve hasar tarihi itibariyle olayda 6762 sayılı TTK'nın uygulanması gerekecektir.6762 sayılı TTK'nın 1067. maddesine göre malların tesliminden veya teslim edilmiş olmaları icap eden tarihten itibaren bir yıl içinde mahkemeye müracaat edilmediği takdirde taşıyan aleyhine malların ziya veya hasarından dolayı her türlü mesuliyet davası hakkının düşeceği belirtilmiş olup, söz konusu yasal düzenleme hak düşürücü süreye ilişkin olup, mahkemece resen dikkate alınır.

Dava konusu taşınan emtianın 16/05/2012 tarihinde gümrük işlemlerinin bitirildiği ve limandan alıcı firma tesislerine sevk edildiği, ... nolu emtia sevk irsaliyesine göre ise 19/05/2012 tarihinde emtianın alıcı firmaya teslim edildiği, 6762 sayılı TTK'nın 1067. maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süreden sonra, icra takibinin 20/02/2014 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince kurulan hüküm ve gerekçesi isabetlidir.

Her ne kadar davacı vekilince ilki 06.06.2012 olmak üzere davalıya ihtarlar gönderildiği, bu ihtarlar kapsamında mahkemece zaman aşımı süresinin kesildiğinin düşünülmesi gerektiği ileri sürülerek karar istinaf edilmiş ise de mahkemece yukarıda açıklandığı üzere davanın zaman aşımından reddine karar verilmeyip, hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hak düşürücü süre içinde ihtar çekilmesi de dava yada takip gibi hukuki sonuç doğurmaz.

Davacının hak düşürücü süre içinde takip başlatma ya da dava açma hakkını kullanmadığı anlaşılmaktadır.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.