İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/2155 K.2019/1353

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına ilişkin verilen hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin davalıdan 45.579,92 TL alacaklı olduğunu, bu alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün.... E sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine giriştiklerini, davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline ve icra takibinin devamına, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili savunmasında özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunmakla birlikte müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, itirazın haklı olduğunu belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada; "...Usulüne uygun biçimde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine dosya işlemden kaldırılır (HMK md. 150/2). Duruşmaya gelmiş olan taraf açıkça davayı takip etmeyeceğini bildirirse dosya işlemden kaldırılır.

Duruşmaya gelen taraf davayı takip etmeyeceğini açıkça bildirmez ve tahkikata gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilmesini de istemezse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. Mahkeme işlemden kaldırma konusunda bir karar vermemiş olsa bile dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği anda dosya işlemden kaldırılmış sayılır.

İki tarafın da usulüne uygun şekilde davet edildikleri duruşmaya gelmediği veya taraflardan birinin gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirdiği duruşma tarihi, dosyanın işlemden kaldırılmış olduğu tarihtir.

Mahkemenin dosyanın işlemden kaldırılmasına daha sonra karar vermiş veya işlemden kaldırma kararını daha sonra yazmış olması dosyanın işlemden kaldırılması tarihi olarak kabul edilemez (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul, Legal, 2016, s. 613).Davacı, vekili marifeti ile ikame eylediği dava da 08/03/2019 tarihli celse de dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından 14/03/2019 tarihinde dava dosyasının yenilenmesi talebinde bulunulmuş ve davanın duruşmasının 09/07/2019 tarihinde yapılmasına karar verilmiş,

aradan üç aydan fazla zaman geçtiği halde dava dosyasının yenilenmediği anlaşıldığından...", HMK'nın 150/5 maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekili süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Mahkemenin kısa kararında HMK'nın 320/4.maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği halde, gerekçeli kararda, dosya kapsamına uymayan gerekçelerle HMK'nın 150/5.maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu tutarsızlık nedeniyle kararın HMK'nın 297.maddesine uygun bir karar olmadığını, karar celsesi için UYAP üzerinden dosyaya mazeret dilekçesi gönderdiğini, mazeret dilekçesine tedavisine ilişkin hekim raporunu da eklediğini, mahkemenin mazereti hiç değerlendirmeksizin, hiç mazeret bildirilmemiş gibi karar verdiğini,

mazeret değerlendirilmeden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari satım ilişkisinden kaynaklı bakiye cari hesap alacağının tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İlk derece mahkemesinin kısa kararında gösterdiği yasa maddesi ile gerekçeli kararında gösterdiği yasa maddesinin farklı olmasının ve gerekçede dosya kapsamına uymayan açıklamaların maddi hatadan kaynaklandığı düşünülmekle, diğer istinaf nedeninin incelenmesine geçilmiştir.Dosyanın yapılan incelemesinde, karar celsesi olan 09.07.2019 tarihi için davacı vekili Av. ...'ün UYAP siteminden mazeret dilekçesi gönderdiği,

bu dilekçede hekim raporundan söz edilerek bilahare sunulacağının bildirildiği anlaşılmaktadır. UYAP sisteminden bu mazeret dilekçesinin işlem kütüğü incelendiğinde; dokümanın duruşmadan bir önce 08.07.2019 tarihinde oluşturulduğu, ekinde hekim raporu örneğinin bulunduğu anlaşılmaktadır.Bunun dışında, davalı vekili Av. ...'ın da mazeret dilekçesi verdiği,

bu mazeret dilekçesinin 09.07.2019 tarihinde saat 09:30'da oluşturulduğu anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin mazeret dilekçeleri hiç değerlendirilmeden, mazeret hiç beyan edilmemiş gibi davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.Taraf vekillerinin mazeretlerinin kabule şayan olup olmadığının hiç değerlendirilmesi yapılmadan ve esasen belgelenmiş olan davacı vekilinin mazeretinin reddine gerektiren bir durumun bulunup bulunmadığı hiç değerlendirilmeden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğu gibi,

hukuki dinlenilme hakkını da ihlal etmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a. 5.maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.