İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/722 K.2021/208

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili davasında özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, ... İli ... İlçesi, ... Köyü, ...

Mevkiinde kain ... pafta ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonu ve müştemilatının, müvekkilinin markası ve bayiliği altında işleticiliğinin davalı şirkete verilmesi konusunda 12.05.2003 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalının müvekkilinden akaryakıt aldığını, davalı adına tanzim edilen faturaların davalının cari hesabında takip edildiğini, bayilik sözleşmesi kapsamında otomasyon sisteminin altyapı kurulumunun yapıldığını ve müvekkili tarafından davalıya, kurulum masrafı için 30.09.2010 tarihli 7.768,36 TL bedelli fatura tanzim edildiğini,

müvekkili tarafından ayrıca davalıya 31.08.2010 tarihli 65,90 TL bedelli vade farkı faturası tanzim edildiğini, davalının borçlarını ödememesi üzerine, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalı tarafından yapılan bu takibe haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, davalının ....İcra Müdürlüğünün...

E. sayılı takip dosyasına yönelik haksız ve yersiz itirazlarının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava.

Davacı ile davalı şirket arasında ... ile ... ilçesi ... köyü ... mevkinde kail ... pafta ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunu ve müştemilatının davacının markası ve bayiliğinin altında işletmeciliğinin davalı şirkete verilmesi konusunda 12/05/2003 tarihli bayilik sözleşmesi gereğince davalının bayilik sözleşmesi kapsamında işlettiği istasyonda kurdurulan otomasyon sisteminin alt yapı kurulum masrafı için davacı tarafından 30/09/2010 tarihli 7.768,36 TL tutarlı ve vadesinde ödenmeyen borçları için işletilen vade farkına ilişkin olarak 31/08/2010 tarih 65,90 TL tutarlı faturalar nedeniyle İstanbul ....

İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyadan faturalara dayalı ilamsız takiplerde ödeme emrinin borçluya gönderilmesi sonucu borçlunun itirazı üzerine, İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkememiz dosyası arasına alınan icra takip dosyası, davacının bilgisayar ortamında sunduğu 2010 ve 2011 yılları ticari defter kayıt ve dayanağı belgeler üzerinden bilirkişi incelemesi yapılmış davalı ticari defterlerini ibraz etmemiştir.

Bilirkişiler 04/04/2016 günlü raporunda fatura içeriği otomasyon sistemi kurma sorumluluğunu dağıtıcı lisansı sahibi olan davacıya ait olması, davaya konu fatura içeriklerinin taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin kaynağı sözleşmede karşılığının olmaması, ilgili faturaların içeriği hizmetin veya yazılımın, davalının talebi üzerine verilip verilmediğine ve tanzim edilen faturaların belge olarak davalıya teslim edilip edilmediğine ilişkin bilgi belgelerin dosyada yer almadığı, davacının davalıdan takibe ve davaya konu alacağının olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi incelendiğinde icra takibi konusu fatura içeriklerinin sözleşmede düzenlenmediği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/06/2007 tarih ve 1240 sayılı kararın 2. Bölüm 4. Madde de dağıtıcı lisans sahibinin, akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemelerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir istasyon otomasyon sistemi kurar hükmünü içerdiğinden,

icra takibine ve davaya konu fatura içeriği otomasyon sistemi kurma sorumluluğunun dağıtıcı lisansı sahibi olan davacıya ait olduğunu, göstermiş olmakta olup, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun mezkur kararı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi, 04/04/2016 günlü bilirkişi raporu göz önüne alındığında davanın reddi gerektiği, ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: önceki beyanlarını tekrarla.

Dava konusu faturaların, davalının bayinin bayilik sözleşmesindeki taahhüt ve yükümlülüklerinin gereği olarak tanzim edilmiş olup faturaların dayanağının taraflar arasındaki akaryakıt istasyonu bayiliği niteliğindeki ticari ilişki olduğunu, ayrıca sözkonusu faturaların otomasyon sisteminin altyapı kurulum masrafına ilişkin olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunda bir bedel olmadığını, müvekkilinin bayilik sözleşmesi çerçevesinde sözkonusu fatura bedellerini talep edebileceğini,Mahkeme kararına dayanak gösterdiği 04.04.2016 tarihli bilirkişi raporu eksik ve hatalı inceleme ile tanzim edildiğini,

bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçelerinde itirazlarının değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, dava konusu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda bir araştırma yapılmadığını,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulü karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, bayilik sözleşmesi kapsamında keşide edildiği ileri sürülen biri vade farkı faturası niteliğindeki iki adet faturanın davalı borçlu tarafından ödenmemesi üzerine başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Her iki tarafında tacir olduğu ve her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle ilk derece mahkemesince karar verilmesi gerektiği, zira takibe konu faturaların davalı yanca deftere kayıt suretiyle benimsenebileceği hususunda hiç bir denetim yapılmadan, davacının defterlerinin tek taraflı incelenmesiyle sonuca ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, davalının merkezinin bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılması gerekmektedir.

İlk derece mahkemesince ticari defterlerin incelemesine ilişkin 01.02.2016 tarihli celsede ara karar oluşturulup bu ara kararın davalı yana tebliğ edilmesi ile yetinildiği, davacı vekilinin karar celsesi ve bundan önceki celsede bu yöndeki eksikliğin ikmali için müzekkere yazılmasını talep ettiği, buna rağmen ilk derece mahkemesince bu yönde hiçbir değerlendirme yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

TTK'nın 83 ve HMK'nın 222. maddeleri uyarınca ticari defterler ticari davalarda delil olup, usulünce her iki tarafın defterlerini sunmasına olanak tanınmalıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın çözümünde önemli bir delil olan ticari defterlerin incelenmesi usulüne uygun olarak yapılmamıştır.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.