İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/835 K.2019/1656

DAVA Kâr payı alacağı, şirkete ait taşınmazın satış bedelinden payına isabet eden kısmın tahsili Taraflar arasındaki davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine yönelik verilen karara karşı, davalı şirket tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... ilçesi .... yolunda bulunan 15.000 m2 kapalı alanı olan 40.000 m2 yüz ölçümündeki fabrikayı satın aldığını, müvekkilinin bu fabrikaya ileriye dönük bir yatırım olması sebebiyle davalı şirketle beraber %5 pay oranıyla ortak olduğunu, müvekkilinin fabrikaya ortak olabilmek için Bursa'daki dairesini sattığını, daha sonra fabrikanın 2013 yılında şirket yetkilileri tarafından satıldığını, davalı şirketin pay çoğunluğunun "..." soy isimli ortaklara ait olması nedeniyle .... akrabalarının vekaletleri ile birlikte %60 hisseye sahip olduğunu,

bu yüzden şirkete ait olan tekstil fabrikasının ... tarafından bir anonim ortaklık şeklinde değil de kendisine ait bir iş yeriymiş gibi çalıştırıldığını, fabrika ile ilgili kayıt ve belgelerin düzenli tutulmadığını, fabrikanın ticari faaliyetleri hakkında ortaklara gereken bilgilerin verilmediğini, fabrikanın ticari ilişkileri ve gerçek kazancının diğer ortaklardan gizlendiğini, fabrikadaki kazancın zarar olarak gösterildiğini, .... kendisine menfaat sağladığını, fabrikaya ortak olanlara ödenmesi gereken kâr paylarının bugüne kadar ortaklara ödenmediğini,

yönetim kurulu başkanının fabrikayı çalıştırıp kâr yapmak yerine yetkisini kötüye kullanarak müvekkilinin ve diğer ortakların bilgisi dışında şirketin adını kullanarak uygunsuz işler yaparak gümrük işlerinde yaptığı kaçakçılıktan dolayı Bakırköy 1. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandığını, müvekkilinin de onun yüzünden bu davada şüpheli olarak yargılandığını, davalı şirketin yönetim kurulunun eylemlerinden dolayı müvekkilinin yaşadıkları olumsuzluklardan dolayı hem manevi olarak büyük sıkıntılar yaşadığını hem de fabrikadaki payını alamayarak maddi olarak büyük kayıplar yaşadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu fabrikanın çalıştığı dönemde yaptığı kârdan müvekkiline düşen miktarın hesaplanarak muacceliyet tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkiline ödenmesine, fabrikanın satışı sonrasında satış bedelinden müvekkiline fabrikaya olan %5 payı oranında düşen miktarın fabrikanın satış tarihinden itibaren hesaplanacak ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince 23/01/2019 tarihli kararla, HMK'nın 14/1 maddesi gereğince, mahkemenin yetkisiz olduğu, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı şirket tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı şirket istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece gerekçe olarak ihtilafın doğduğu tarihte ticaret kaydına bakıldığında davalı şirket adresinin Erzurum olduğu, ihtilafın doğumunu müteakip İstanbul’a naklinin gerçekleştiğinden bahsedilmiş ise de; dava tarihinin 21.09.2018 olduğunu, o tarih itibariyle şirketin ticaret sicildeki kaydının İstanbul olduğunu, hal böyle iken İstanbul/Bakırköy Mahkemelerinin davanın açıldığı tarihte yetkili olduğunu, HMK m.5 hükmü dahilinde “davanın açıldığı tarihteki” davalının adresindeki yetkili mahkemece dosyanın görülmesi gerekmekte iken yetkisizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davalının davalı şirkette ortaklığına dayalı olarak kâr payı alacağı, şirkete ait taşınmazın satış bedelinden payına isabet eden kısmın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece HMK'nın 14. maddesi uyarınca, yazılı gerekçe ile mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiş, karara karşı davalı yanca istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmışıtır.HMK'nın 14/2 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla,

bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu itibarla davaya bakmaya yetkili mahkemenin şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu gözetilmelidir.

Davalı şirketin UYAP sisteminden çıkarılan Ticaret Sicil kayıtlarına göre, davalı şirketin 22.08.2013 tarihli olağan genel kurulunda alınıp, Ticaret Sicil Gazetesinin 18.09.2013 tarihli 8407 sayısında tescil ve yayınlanan genel kurul kararlarına göre şirket merkezinin, ... Mah. ... Caddesi ... Ticaret Merkezi NO. B ... Esenler/İSTANBUL adresine nakledildiği anlaşılmaktadır.

Dava tarihi 21.09.2018 tarihi itibariyle davanın niteliği ve davalı şirket merkez adresine göre Bakırköy Mahkemeleri yetkili iken, yanılgılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmayıp, davalı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin haklı olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.