İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/861 K.2019/616

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usuden reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Müvekkili bankanın davalı şirketi genel kredi sözleşmesine istinaden kredi kullandırdığını, diğer davalıların da sözleşmeyi kefil olarak imzaladıklarını, davalıların borçlarını ödemediklerini, bankaca kredinin kat edildiğini, buna rağmen borcun ödenmemesi üzerine davalılar hakkında İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyasıyla ilamsız takibi başlattıklarını, davalıların borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduklarını belirterek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; "...Dava itirazın iptali olup, itirazin iptali davasının temelinde alacak istemi mevcut olduğundan TTK 5/A maddesine göre zorunlu arabulucuğa tabi davalardandır. Dava dilekcesi incelendiğinde arabuluculuğa başvurulduğuna ilişkin bir ibarenin bulunmadığı ve dava dilekcesine arabuluculuk tutanağının eklenmediği görürmüş ve bu nedenle davanını dava şartı yokluğundan aşağıdaki şekilde reddine karar vermiştir..." gerekçesiyle, HMK'nın 114, TTK'nın 5/A ve Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddeleri gereğince, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinafa başvuru dilekçesinde özetle; usul ve yasaya uygun olarak taraflarınca, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğunu, dava dilekçesi ekinde de 31/01/2019 tarihli taraflar arasında düzenlenen son arabuluculuk tutanağının mahkemeye sunulduğunu, arabuluculuk dava şartının bu şekilde yerine getirilmiş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 67. maddesi uyarınca, itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince, davanın ticari dava olup arabulucuya başvurulmadan dava aldığı, TTK'nın 5/A maddesindeki dava şartının bulunmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.6/12/2018 tarihli, 7155 sayılı Kanun'un 20. Maddesiyle TTK'ya eklenen 5/A maddesi uyarınca, "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu' nun 18/A maddesi uyarınca,

"(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."TTK'nın 5/A maddesine göre, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Davanın konusu (müddeabih), dava dilekçesindeki talep sonucu, yani neticei talep esas alınarak belirlenir.

Neticei talebin bir para alacağının tahsili veya tazminata ilişkin olduğu durumlarda, arabulucuya başvuru yapılmış olması dava şartıdır.İtirazın iptali davalarında da davacı, bir para alacağının tahsilini amaçladığından, itirazın iptali davası açılmadan önce, yukarıdaki yasal düzenlemeye göre arabulucuya başvurulmuş ve arabulucu tarafından onaylanmış anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanağın dava dilekçesine eklenmiş olması dava şartıdır.

Bu hukuki açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; itirazın iptali davalarında arabulucuya başvurulmasının TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava şartı olduğuna dair ilk derece mahkemesinin değerlendirmesi isabetli ise de; davacının, iş bu davayı açmadan önce arabulucuya başvurduğu, arabulucunun katılımıyla düzenlenmiş olan anlaşmaya varılamadığına ilişkin 31.01.2019 tarihli 17 nolu delil olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.

Tutanağın bir örneği dava dilekçesine eklenmemiş olsa bile, tutanağın varlığı dava dilekçesinde açıkça zikredildiğine göre, mahkemece 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasındaki "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir." hükmüne göre bu eksikliğin giderilmesi için davacıya süre verilmeliydi.

Anılan yasa hükmüne uyulmadan verilen ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya aykırı olmuştur.Açıklanan bu gerekçelerle, ilk derece mahkemesince dava şartlarına aykırı karar verildiği anlaşılmakla, HMK'nın 353/1.a.4. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.