İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1022 K.2020/1267

Taraflar arasında görülen zayi belgesi verilmesi davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili davasında özetle; müvekkili şirketin saklamakla yükümlü olduğu belge ve kayıtların hacimsel olarak fazla olması nedeniyle dava dışı ...A.Ş'den arşiv hizmeti aldıklarını, evrak ve kayıtların muhafaza edildiği şirketin Gebze tesisinde yangın çıktığını ve müvekkiline ait 2012-2017 yılları arasına ait toplam 2145 koli evrakının zayi olduğunu iddia ederek zayi olan ticari belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... zayi belgesi talep edilen belgelerin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ve BAM'ın (İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi 26.06.2019, 2018/1012 Esas, 2019/85 Karar) bu konudaki yerleşik kararları itibarı ile 6102 sayılı TTK 82-64/1 maddesinde kabul edilecek yasal belgelerden olmaması nedeni ile iş bu belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talebinin reddiayi belgesi talep edilen belgelerin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ve BAM'ın (İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi 26.06.2019, 2018/1012 Esas,

2019/85 Karar) bu konudaki yerleşik kararları itibarı ile 6102 sayılı TTK 82-64/1 maddesinde kabul edilecek yasal belgelerden olmaması nedeni ile iş bu belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi talebinin reddi gerektiği ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: Önceki beyanlarını tekrarla, dava konusu belgeleri davacı sigorta şirketinin saklamakla yükümlü olduğunu,Mahkemece 05.11.2019 tarihinde, depolarında yangın çıkan Iron Mountain firmasına "Davacı ... ile hasımsız arasında mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davası nedeniyle;

davacı ... ile şirketiniz arasında akdedilen 01.03.2016 tarihli Hizmet Sözleşmesi kapsamında arşivleme yapılan belge ve ticari evraklara ilişkin kayıtların mahkememize ivedi olarak gönderilmesi" talepli müzekkere yazılmış olduğunu, ... tarafından anılan müzekkere ile talep edilen bilgi ve belgelerin 11.12.2019 tarihinde mahkemeye ibraz edildiğini, mahkemenin ... firmasına yazılan müzekkerenin gereğinin yerine getirilmesini beklemediğini ve karar verdiğini,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın kabulü ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin TTK'nın 82. maddesinde sayılan belgelerden olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. Somut olayda, davacının sigorta şirketi olduğu, dosya içerisinde 19.06.2019 tarihli itfaiye raporunun bulunduğu, dava dışı .... A.Ş.'den gönderilen 06.12.2019 tarihli cevabı yazıda, davacı ile ... A.Ş.

Arasındaki arşiv hizmetleri sözleşmesi, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve itfaiye raporunun gönderildiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesine zayi belgesi talep edilenlere ilişkin listenin eklenmiş olduğu, söz konusu listelerin incelenmesinde, muhtelif tarihli ''gider belgeleri'' açıklamalı belgelerin listelendiği, dava dilekçesinin talep kısmında ''ek-6'' açıklaması ile dava dilekçesinin ekinde ibraz edilen bu listede belirtilen gider belgelerine ilişkin talepte bulunulduğu anlaşılmaktadır.Davacının eldeki davayı açmasında hukuki yararı olduğu ve davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı sigorta şirketi olmakla; somut olay açısından çözümlenmesi gereken mesele zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin nitelikleri itibariyle davacının yapmakta olduğu ticari işe ilişkin ticari belgelerden olup olmadığıdır. İlk derece mahkemesince dava dışı...Şirketine yazılan müzekkere cevabı dahi beklenmeksizin bu hususa ilişkin herhangi bir yargılama faaliyeti içine girilmeden dosya üzerinden karar verildiği görülmektedir.

O halde, ilk derece mahkemesince sigorta uzmanı ve mali müşavir bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu vasıtasıyla dava konusu edilen ve az yukarıda bahsedildiği üzere dava dilekçesi ekinde belirtilen belgelerin hangilerinin sigorta şirketi konumundaki davacı açısından saklanması zorunlu belgelerden olduğu hususunda rapor alınarak , dosyaya karar tarihinden sonra 11.12.2019 tarihinde dahil edilen müzekkere cevabı da bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlık çözülmelidir.

Bahsi geçen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.