İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1213 K.2020/1272

Taraflar arasında görülen tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin görevsizliğine ilişkin verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili davasında özetle; müvekkili sigorta şirketine ... nolu sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı ... ait ... marka ... plakalı araç, 20/06/2018 tarihinde seyir halinde iken motor kısmından dumanlar çıktığını ve aracın yanmaya başladığını, sigortalı araçta hasar oluştuğunu, meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirketin sigortalısına 24/01/2019 tarihinde 58.500-TL tazminat ödediğini, yangın sebebinin tespiti için...

A.Ş'den alınan 02/07/2018 tarihli teknik raporda meydana gelen hasarın davalı şirketin kusuru sonucu meydana geldiğini, davalı şirketin meydana gelen hasarın tümünden sorumlu olduğunu, davalıya ait araç ve taşınmazlar üzerine teminatsız olarak ihtiyaten haczine, 58.500-TL tazminatın sigortalıya ödeme tarihi olan 24/01/2019 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava dilekçes ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatın halefiyet ilkesi gereğince açmış olduğu rücuen tazminat davası olduğu,

davacının sigortalısına yaptığı ödemenin nedeni sigortalısı kişilerin hususi araçlarında meydana gelen zarar olup, yukarıda bahsi geçen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun, 3 Temmuz 1944 tarih ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 22.3.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. sayılı kararında da bahsedildiği gibi iş bu dava davacı aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusu olduğundan hususi araç sahibi tüketicinin yerine geçerek iş bu davayı açtığının kabulü gerektiğinden uyuşmazlığın 6502 sayılı kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu uyuşmazlığın Tüketici Mahkemelerinin görev alanında kaldığı,

görev sorununun kamu düzenine ilişkin olup mahkemece yargılamanın her safhasında resen gözetilmesi gereken hususlardan olması,..." gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, HMK'nın 20. maddesinde öngörülen prosedür kapsamında dava dosyasının görevli ve yetkili mahkeme olan Bakırköy Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: Önceki beyanlarını tekrarla; ilk derece mahkemesince dava dilekçesi taraflarına tebliğ edilmeden, davaya ilişkin savunmalar alınmadan, deliller sorulmadan, görev hususunda herhangi bir araştırma yapılmaksızın görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğu yönünde görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Sigorta şirketlerinin açtığı davaların ticari dava niteliğinde olduğunu, her iki tarafın da tacir olduğunu,

davacının dava dilekçesinde rücuen ödenmesini istediği alacak miktarı için avans faizi talep etmiş olmasının da bu hususu ispatladığını,İlk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın imalattan kaynaklanan nedenlerle hasara uğramasından kaynaklı olarak sigortalıya ödediği hasar bedelinin, satıcı davalıdan tahsili talebiyle açılmış bir rücuen tazminat davasıdır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle görevsizlik kararı verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İlk derece mahkemesi dilekçelerin teatisi yapılmaksızın görevsizlik kararı verilmiştir. 6012 sayılı TTK'nın 1472 maddesine göre sigortacı hasar bedelini ödedikten sonra sigorta ettiren yerine geçerek sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olmaktadır.

Bu halefiyet ilkesi gereğince sigortalının zarar sorumlusuna karşı tazminat davasını hangi yer mahkemesinde açması gerekiyor ise sigortacı da rücu davasını o yer mahkemesinde açacaktır.

Somut olayın incelenmesinde, davacı sigorta şirketi tacir olmakla birlikte haklarına halef olduğu dava dışı araç maliki sigortalıların ticari ve mesleki amaçlarla dava konusu aracı kullanmış olduklarını ispatlar nitelikte dosyada hiç bir belge ve bilgi bulunmamakla bu hususlara yönelik olarak davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda dahi somut bir belge ileri sürülmemiştir.

Yine dava konusu aracın hususi araç olduğu dosya kapsamındaki ruhsatname niteliğindeki belgeden de anlaşılmaktadır. Mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup, HMK'nın 115. maddesi uyarınca dava şartları, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen karara bağlanabilir. Bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararı yerinde olduğundan, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.