İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1336 K.2020/898

Taraflar arasında görülen ihtiyai haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, karada yazılı nedenlerle verilen ihtiati haciz kararına karşı, borçlu vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin verilen ek karara karşı, borçlu vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkillerinin 26/05/2015 tarihinde yaptıkları son hisse devir ve temlik sözleşmesi ile müvekkillerden ...'un 7.200 pay, ... 'un ise 7.200 pay olmak üzere şirkete ortak olduklarını, sözkonusu hisse devri sözleşmesi uyarınca müvekkilleri tarafından hisseleri devraldıkları ve o tarihte ortak olan ... ve halen ortak olan ...’in hesabına hisse bedeli açıklamasıyla ödemeler yapıldığını, şirketin tek malvarlığının dava konusu gemi olduğunu,

bu nedenle müvekkillerinin şirkete ortak olmak ile beraber dava konusu geminin mülkiyetini de kazandıklarını ve gemi üzerinde de ortak malik olduklarını, ... ve ... tarafından geminin satılması ve müvekkillerinin ortaklıktan çekilmeleri konusunda baskı yapılmaya başlandığını, tehdit edilmek ve korkutulmak suretiyle müvekkillerinin hiç tanımadıkları .. isimli şahsa şirketin hisselerinin tamamını dilediği kişi ve kişilere dilediği bedelde satması ve bedeli hususunda yetki vermiş olduklarını, ... tarafından müvekkillerine ait hisselerin ...’e devredildiğini, 01/03/2019 tarihinde müvekkillerine ait araçların ...’in bağlantısının bulunduğu ...

Ltd. Şti.’ne devredildiğini, ayrıca 18/03/2019 tarihinde müvekkillerinin anneleri üzerine kayıtlı ve müvekkillerinin aileleri ile oturdukları taşınmazların ...’e devredilmesi için Tapu Müdürlüğünde işlem yaptırıldığını, bu süreçte herhangi bir hukuki/cezai işlem başlatılırsa aileleri ve kendilerinin zarar göreceği ve taşınmaz ve araçlarının da iade edilmeyeceği yönünde ciddi tehdite mağruz kaldıklarını belirterek, ... IMO numaralı ve ...

MMSI numaralı “...” isimli geminin TTK Md. 1352 / 1 - (t) uyarınca işin aciliyetine binaen geminin ihtiyaten haczedilmesine, seferden men kararı verilmesini, geminin mülkiyetinin üçüncü kişilere devrinin yasaklanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu kararın ilgili Liman Başkanlıklarına ve Gemi Sicil Müdürlüklerine bildirilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebi üzerine dosya incelenerek 2020/4 D.İş - 2020/19 karar sayılı 07/02/2020 tarihli kararı ile; "...İstanbul Gemi Sicilinde kayıtlı ... gemisinin önceki hissedarları olan ..., ... ile şuanki gemi maliklerinden ... arasında geminin mülkiyeti ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına yansıyan uyuşmazlık bulunduğu,

bu nedenle talep edenlerin TTK 1352.maddesi (t) bendi gereğince gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilebileceği kanaatine varıldığından davacıların ihtiyati haciz taleplerinin 360.000 TL hisse devir bedeli üzerinden kabulüne, TTK'nun 1353.maddesine göre ihtiyati haciz kararı verilen deniz alacağı ile ilgili gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması söz konusu olamayacağından davacıların ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, Talep edenin talebinin KISMEN KABULÜ ile 360.000 TL alacakla sınırlı olmak üzere ... sicil numarasına kayıtlı, Bağlama Limanı İstanbul olan, gemi boyu 73,17 metre, geminin eni 16,50 metre,

derinliği 4,15 metre olan “...” isimli feribot cinsi geminin İHTİYATEN HACZİNE, '' karar verimiştir. Bu karara karşı borçlu vekili 11/02/2020 tarihli dilekçesi ile mahkemece belirlenecek teminat tutarı karşılığında ... isimli gemi üzerine konulan ihtiyati haczin teminata kaydırılmasını talep ettiğinden, mahkemenin 12/02/2020 tarihli ek kararı ile;

"...ihtiyati haczin kaydırılmasını talep eden tarafından ihtiyati haciz talebine konu 360.000 TL borç ve % 10'u olan 36.000 TL toplamı 396.000,00 TL bedelli nakit veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu yatırıldığında mahkememizin 07/02/2020 tarih 2020/4 d.iş, 2020/19 karar sayılı dosyası üzerinden ... sicil numarasına kayıtlı, Bağlama Limanı İstanbul olan, gemi boyu 73,17 metre, geminin eni 16,50 metre, derinliği 4,15 metre olan “...” isimli feribot cinsi gemi üzerine konulan ihtiyatı haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına" karar vermiş olup,

itiraz eden vekili tarafından 13/02/2020 günü 396.000 TL tutarlı teminat mahkemeler veznesine yatırılmıştır. Borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. Maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili dilekçesinde özetle; şirkette hissedar olmanın şirkete ait malvarlıkları üzerinde mülkiyet hakkı doğurmayacağı gibi şirket hissesinin devri karşılığında devir ücretinin alınmadığı yada iradelerinin sakatlandığı iddası da bir deniz alacağı ve gemi mülkiyeti ihtilafına dönüştürmeyeceğinin açık olduğunu, talepte bulunanların Marmara Ereğlisi Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/134 D.İş sayılı dosyası ile huzurdaki dosya ile aynı taleple yaptıkları ihtiyati haciz müracaatının reddedildiğini, talepte bulunanlar tarafından yatırılan teminat bedelinin talepte bulunanlara ödenmemesini,

... gemisi için verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını ve yatırmış oldukları 396.000 TL tutarındaki teminatın taraflarına iadesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili, itiraza cevaplarını içeren dilekçesinde özetle.

10/01/2020 tarihinde Marmara Ereğlisi Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen karara karşı, durumun aciliyeti ve geminin satılma haberlerinin medyaya yansıması nedeniyle, itiraz yoluna başvurulmadığı, uzmanlık alanı deniz ihtisas olan mahkememiz nezdinde, doğru bir hukuki değerlendirilme yapılması adına tekrar bir başvuru yapıldığını, şirketin tek mal varlığının talep konusu gemi olduğu ve şirketin başka hiç bir mal varlığının bulunmadığı dikkate alındığında müvekkillerinin gemi üzerinde mülkiyet hakkı bulunduğunu, bu kapsamda mülkiyete ilişkin bir deniz alacağı mevcut olduğunu,

borçlu tarafından yapılan tüm itirazların haksız olduğunu belirterek, itirazın reddi ile ihtiyati haciz kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz üzerine ilk derece mahkemesince yapılan 27/02/2020 günü yapılan mürafa duruşmasında itiraz eden vekili; önceki beyanlarını tekrarla,ihtiyati haciz kararını 10/02/2020 tarihinde İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe koyduklarını, ihtiyati haczin fiilen aynı gün uygulandığını ve daha sonra da karşı tarafın talebi üzerine haczin teminat üzerine kaydırıldığını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, ihtiyati hacze itirazı değerlendirdiği 27.02.2020 tarihli ek kararında; ''...Dosya kapsamı ile tarafların beyanlarından ... gemisinin mülkiyetinin ihtiyati hacze itiraz eden şirkete ait olduğu, şirketin söz konusu gemiden başka bir mal varlığının bulunmadığı, talepte bulunanlarca şirketteki paylarının devrine ilişkin işlemlerin iradeyi sakatlayan nedenlerle geçersiz olduğundan pay sahipliği ile gemi üzerindeki mülkiyete dayalı hak sahipliklerinin devam ettiğinin ileri sürüldüğü,

TTK'nun 1352/1-(t) bendinde geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlıktan doğan istemlerin deniz alacağı niteliğinde olduğu düzenlenmiş olduğundan, pay sahipliğinden kaynaklanan mülkiyet hakkına dayalı uyuşmazlık nedeni ile talepte bulunanlar lehine hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmediğinden, ihtiyati hacze itirazın reddine" karar vermiştir.

Bu ek karara karşı, itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Önceki beyanlarını tekrarla, "pay sahipliğinden kaynaklanan mülkiyet hakkı" şeklinde hukuki literatürde bulunmayan ve şirketler hukuku ilkelerine aykırı bir kavram ile müvekkil şirketin mülkiyetinde bulunan ... isimli gemi üzerine konulan ihtiyati haczin hukuka aykırı olduğunu,Talep edenlerce daha önce marmara ereğliğisi Denizcilik İhtisas Mahkemesinden istedikleri ihtiyeti haczin, 2019/134 D. iş- 2020/2 S. sayılı ve 10/01/2020 tarihli kararla reddedildiğini, aynı iddia ve gerekçelerle yeniden ihtiyati haciz başvurusunda bulunulmuş olup, istinafa konu ihtiyati haciz kararının hukuka aykırı olduğunu,

bu kapsamda derdestlik itirazlarının olduğunu,Açıklanan bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, itirazın reddine dair ek kararın kaldırılmasına, itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, şirketteki pay sahipliğine ilişkin mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasına dayalı olarak, şirketin donatanı olduğu gemi üzerine TTK'nın 1352 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz konulması istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş, bu karara borçlunun İİK'nın 265. maddesi uyarınca itirazı üzerine murafaalı inceleme sonucunda verilen ek kararla itirazın reddine karar verilmiş olup, bu ek karara karşı borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati hacze itiraz edenin dilekçesinde 2018/1087 D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan ihtiyati haciz kararı sebebiyle derdestlik durumunun söz konusu olduğunu belirtmesi üzerine, Marmara Ereğlisi Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/134 D.İş sayılı dosyası incelenmiş, aynı konu aynı taraflar ve aynı miktarla ilgili olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, talebin reddedildiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bahsi geçen kararın kesinleşmiş olduğuna ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır. TTK'nın 1353. maddesi uyarınca, deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez. Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.

Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez. Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.Bu yasal düzenlemeye göre, geminin ihtiyaten haczine karar verilebilmesi için, iddiaya konu alacağın "deniz alacağı" olması gerekir. Deniz alacakları ise aynı Kanun'un 1352. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Somut olayda, ihtiyati hacze konu geminin donatanı, itiraz eden ...

Şti. olduğu ihtilafsızdır. O halde, geminin donatanı/sahibi olan şirketin ortağının, ortaklık haklarının ihlal edildiğine ilişkin iddiaları, alacaklıya, şirkete ait gemi üzerinde ihtiyati haciz talep etme hakkı vermez. Çünkü, geminin mülkiyeti adı geçen şirkete ait olup, şirket ortaklığından kaynaklı ihtilaf, TTK'nın 1352/1.u maddesi anlamında geminin mülkiyetine ilişkin bir ihtilaf olarak kabul edilemez.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze vaki itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, itirazın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.