İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1338 K.2020/1347

Taraflar arasında görülen çek istirdadı davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili davasında özetle; ... Bankası A.Ş.'nin 5. Sanayi Şubesine ait, keşidecisi ... LTD. ŞTİ. olan, ... seri numaralı, keşide yeri İzmir olan, 25.12.2019 tarihli ve 58.436,63 TL bedelli çekin ... tarafından kargoya verildiğini, davaya konu olan çek ile ilgili olarak ...

A.Ş'den alınan bilgiye göre, 21.11.2019 tarihinde, ... kargo şirketine ait ... plakalı, ... sevk ve idaresinde bulunan aracın içerisinden, park halinde olduğu "Halkalı ... Mah. ... Cad." adresinde kimliği belirsiz kişi/kişiler tarafından çalındığını, yaşanan bu hadise üzerine ...

Kargo çalışanı ..., polis karakoluna giderek yaşanan olay hakkında şikayette bulunduğunu, yaşanan hırsızlık olayından sonra 28.11.2019 tarihinde, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/918 E. Sayılı dosya ile müvekkili adına, çekin alacaklısı olduğu ve söz konusu çekin müvekkiline kargo yolu ile gönderildiği esnada çalındığını belirtilerek çek zayii davası ikame edildiğini, ilgili çekin sahte imza ile müvekkili şirket adına ciro edilerek ciro silsilesinin oluşturulduğunu ve müvekkili şirket hakkında Küçükçekmece ...

İcra Dairesi ...

E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, buna ilişkin olarak taraflarınca, Küçükçekmece 2. İcra Hukuk Mahkemesinde 2020/72 E. Sayılı dosyası dava ikame edildiğini, müvekkilinin, çekin arka yüzündeki diğer cirantalarla hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, davanın kabulü ile dava konusu edilen ... seri numaralı, keşide yeri İzmir olan, 25.12.2019 tarihli ve 58.436,63 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dosyanın incelenmesinde; davacı vekili tarafından davalı aleyhine istirdat davası açılmış ise de, 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı kanunun 20.maddesinde açıklandığı üzere,

'...ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce Arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır' ve aynı kanunun 23.maddesinin 2.fıkrasında '...arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir' denildiğinden davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davada arabulucuya başvurma dava şartı gerçekleşmediğinden davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiği, ..." gerekçesiyle,

davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: önceki beyanlarını tekrarla; çekin istirdadına ilişkin davalar zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığından ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 792. Maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince arabuluculuğa başvuru dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 114/1. maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış. 114/2. maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmü uyarınca, konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda ise uyuşmazlık TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesi halinde de durum değişmeyecektir. Zira çek bedelinin istirdatı istemi davadaki asli taleptir.

O halde ilk derece mahkemesince davacının asıl talebi olan çek istirdatı talebinin TTK'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.4 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının HMK'nın 353/1.a.4 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.