İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1464 K.2020/1250

Hasımsız olarak görülen kıymetli evrak iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın konusuz kalması nedeniyle reddine ve ödeme yasağı kararının kaldırılmasına dair verilen kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu 9 adet çek ve 5 adet senedin kargo şirketi aracılığıyla müvekkili şirketin genel müdürlük adresine gönderilirken kargo aracında kimliği belirsiz kişiler tarafından gerçekleştirilen hırsızlık olayında çalındığını beyan ederek, öncelikle kaybolan kambiyo evrakının kötü niyetli üçüncü kişilere ödenmesinin önlenmesi amacıyla ödeme yasağı kararı verilmesini, akabinde ilgili çek ve senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu16/07/2020 tarihli, 2020/286 Esas - 2020/330 Karar sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi neticesinde.

Dava, TTK nun 818/s, 757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup ,Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmesi gerekmektedir, mahkememizce davacıya iptale konu çekleri ibraz eden davacıya istirdat davası açması için süre verilmiş davacı verilen süre içinde istirdat davasını açmıştır.

İstirdat davası açıldığından dava konusu edilen 31/05/2020 keşide tarihli 200.000,00 TL, 05/05/2020 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekler yönünden dava konusuz kaldığından, davanın reddine, bu çekler yönünden mahkememizce verilmiş olan ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir ..." gerekçesiyle davanın reddine, ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Yargıtay kararlarında da istirdat davası açıldığı takdirde ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiğini, ödeme yasağı kaldırıldığından ilgililerin çek bedelini tahsil etmesinin önünün açıldığını, çek bedelinin ilgililerce tahsil edilmesi durumunda istirdat davalarına tahsil edilen paranın istirdatı olarak devam edileceğinden müvekkilinin, hiçbir güvencesi bulunmayan ilgililerden bu parayı tahsil etmesinin zorlaşacağını, hatta belki de imkansız hale geleceğini,

hal böyle iken mahkemenin ödeme yasağı kararının kaldırılmasına yönelik karar vermesi doğru olmayıp hükmün bu kısmının kaldırılması gerektiğini belirterek. İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/286 E- 2020/330 K sayılı dosyasından vermiş olduğu ödeme yasağı kararının kaldırılmasına yönelik kararın kaldırılarak ödeme yasağının devamına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup hasımsızdır. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın konusuz kalması nedeniyle reddine, ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

(Yargıtay 11. HD 31.10.2016 tarihli 2015/11662- 2016/8538 E.K; aynı Dairenin 23.05.2016 tarihli 2015/10802- 2016/5494 E.K sayı ilamları) Somut olayda, dava konusu çeklerin mahkemeye sunulmuş olduğu, davacı tarafa, çekleri elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açılması için süre verildiği ve bu süre içinde istirdat davasının açıldığı ihtilafsızdır.

Bu durumda, dava konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın konusuz kalması nedeniyle davanın reddi yönünde karar tesisi doğru değilse de sonuca etkili olmadığından kararın kaldırması nedeni yapılmamıştır.

Dava konusu çekler, davanın devamı sırasında üçüncü kişiler tarafından mahkemeye ibraz edilmiş olmakla, mahkemece çeki elinde bulundurana karşı istirdat davası açmak için davacıya TTK'nın 763 maddesi gereğince bir hafta süre verilip, davacının süresi içinde istirdat davasını açtığı ihtilafsızdır. Bu aşamadan sonra ödeme yasağı veya tedbir taleplerinin esasa ilişkin davanın açıldığı mahkemece karara bağlanabileceği de tartışmasızdır.

Buna göre ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar tesisinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.