İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1903 K.2020/1422

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.03.2019 tarih ve 2019/396 Esas - 2019/189 Karar sayılı kararın adli yardımlı olarak davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizce yapılan istinaf isteminin yapılmamış sayılmasına dair 11.11.2019 tarih, 2019/2190 Esas - 2019/1431 Karar sayılı kararın davalının temyiz incelemesi için başvurması üzerine Yargıtayca anılan kararın bozulması sonrasında HMK'nın 373/3. Maddesi uyarınca yapılan duruşma sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davalı vekili, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/03/2019 tarihli 2015/396 Esas 2019/189 Karar sayılı kararına karşı, yasal süresi içinde maktu harçları yatırmak suretiyle adli yardım talepli olarak istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava dosyası ilk olarak Dairemizin 2019/1377 esasına kaydedilmiş, anılan dosya üzerinden verilen 16.07.2019 tarihli ara kararıyla, davalının adli yardım talebinin reddine, itiraz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

Bu karara karşı, adli yardım talep eden davalı vekilince HMK'nın 337. maddesi uyarınca itiraz edilmesi üzerine, itirazı inceleyen İstanbul BAM 15. Hukuk Dairesinin 2019/3 D.iş sayılı, 06.09.2019 tarihli kararıyla, "...

Hal böyle olunca, davalı tarafın HMK 336/2.maddesi hükmüne göre iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorunda olduğu, dairenin talepte bulunanın mali durumunu araştırma yükümlülüğünün bulunmadığı sabittir.

Dosya kapsamındaki tüm belgelerin değerlendirilmesi suretiyle ve davacı vekilince dosyaya ibraz edilen 19.08.2019 tarihli davalı vekilinin adli yardım talebine karşı diyeceklerini bildirir dilekçesi ve ekindeki belgelerin de göz önüne alınması akabinde davalı vekilinin Dairenin adli yardım taleplerinin reddine ilişkin Daire kararının usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin itirazının reddine..." karar verilmiştir.

İstinaf yoluna başvuran davalının adli yardım talebinin reddi kararının kesinleşmesi üzerine, Dairemizin 2019/1377 Esas - 2019/1135 Karar sayılı kararıyla, HMK'nın 344. maddesi gereğince işlem yapılması için, dosya, ilk derece mahkemesine geri çevrilmiştir.

Geri çevirme kararı üzerine ilk derece mahkemesince HMK'nın 344. maddesi uyarınca hazırlanan harç tamamlama muhtırasının davalı vekiline tebliğ edildiği, bir haftalık kesin süre içinde nispi istinaf harcının yatırılmasının istendiği, aksi takdirde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağının ihtar edildiği, bu ihtar tebliği üzerine davalı vekilinin 15.10.2019 tarihli dilekçe ile yeniden adli yardım talebinde bulunduğu, muhtırada gösterilen süre içinde harç ikmal edilmediği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince 15.10.2019 tarihli ara kararla, davalı vekilinin, HMK'nın 344. maddesi uyarınca tebliğ edilen muhtıra üzerine, müvekkilinin istinaf harçlarını yatırma gücünün bulunmadığı gerekçesiyle tekrar adli yardım talebinde bulunduğu, adli yardım talebini değerlendirme görevinin HMK'nın 336/3. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle, adli yardım talebi ve istinaf talebi hakkında bir karar verilmek üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.

Dava dosyası bu kez Dairemizin 2019/2190 Esasına kaydedilmiştir. Bu dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda.

HMK'nın 337. maddesi uyarınca, davalının adli yardım talebi reddedildiği, bu ret kararı itiraz mercii tarafından incelenmiş ve hukuk uygun bulunarak itirazın reddine karar verilmesi üzerine karar kesinleştiği, bu ret kararından sonra HMK'nın 344. maddesi uyarınca tebliğ edilen muhtıraya rağmen davalı tarafça nispi istinaf harcı yatırılmadığından HMK'nın 344. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle, HMK'nın 344 ve 352/1.ç. maddeleri uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair 2019/2190 E- 2019/1431 K sayılı, 11.11.2019 tarihli karar verilmiştir.

Bu kararın, davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay 11. H.D. 07.10.2020 tarihli, 2019/5366 Esas - 2020/3887 Karar sayılı ilamıyla, mahkememizin anılan kararı bozulmuştur. Yargıtay bozma ilamında: "...

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilince adli yardım talepli olarak istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince adli yardım talebinin reddine karar verilmiş ve bu karara karşı yapılan itiraz da reddedilmek suretiyle adli yardım talebinin reddi kararı kesinleşmiştir.

Bunun üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, gerekli harçların ikmali için dosya İlk Derece Mahkemesine iade edilmiş, İlk Derece Mahkemesince de HMK’nin 344. maddesi uyarınca gerekli harçların ikmali için meşruhatlı muhtıra tebliğ edilmiş, süresi içinde harçların yatırılmaması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun hükmü uyarınca bu hususta görev ve yetki İlk Derece Mahkemesine ait olup, İlk Derece Mahkemesince verilen bu yöndeki kararlara karşı da HMK’nin 346/2. maddesi uyarınca bir haftalık süre içerisinde istinaf isteminde bulunulması halinde Bölge Adliye Mahkemesince gerekli inceleme yapılarak bir karar verilir. Bu sebeple Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına dair kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

Bozma üzerine HMK'nın 373/3 madddesi uyarınca yapılan duruşmada, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Uyulan bozma ilamının içeriğine göre ilk derece mahkemesince HMK'nın 344. maddesi uyarınca başlatılan yasal prosedürün, ilk derece mahkemesince tamamlanması ve HMK'nın 344.maddesi uyarınca başvuru hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında dosyanın HMK'nın 344.maddesi gereğince başlatılan süreci tamamlamak ve muhtıra tebliğine rağmen harçların yatırılmamış olması nedeniyle anılan madde uyarınca bir karar verilmek üzere, dava dosyasının ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.