İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/194 K.2023/32

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince dava dışı sigortalı ...Ltd.

Şti.'ne ait ''...'' nitelikteki iş makinesinin 05.04.201-05.04.2017 tarihleri sarasında geçerli olmak üzere makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalandığını, arasında imzalanan sigorta sözleşmesi ile şantiye alanında rutin çalışma esnasında makinenin frenlerinin tutmadığının ve zayıf olduğunun operatör tarafından fark edildiğini, bunun üzerine makinenin yetkili servis olan davalı şirketin atölyesine gönderildiğini, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen teknik raporda, fren kapaklarındaki malzeme hatasından kaynaklı disc-prate mekanizmasının düzgün yağlanmadığını,

ve aşırı ısınma sonucunda disclerin ve pratetelerin kırıldığını ayrıca 2 adet fren pistonun hasar gördüğünü belirlendiğini, davalının makine atölyesi teknik servisince hasarın gerçekleşme nedeninin imalat hatası olduğu kanaatine varıldığını, hasarın üretim hatası olması sebebiyle meydana geldiğini, akabinde hasar bedeli olan 34.155,00TL'nin müvekkili tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğini, ödeme nedeniyle davacı müvekkilinin TTK'nın 1481.maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğunu, sürerek, 34.155,00 TL'nin ödeme tarihi olan 04.11.2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin ... markalı iş makinalarını yetkili satıcısı olduğunu, söz konusu iş makinaları ve bunların orjinal yedek parçalarının tamamen ithal ürün olduğunu, üretiminin başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere ... şirketinin dünya üzerine değişik ülkelerdeki üretim tesislerinde yapıldığını, müvekkil şirketin Türkiye'de bir üretim tesisi bulunmadığını, ürünün ithal edildiğini, müvekkil şirketin üretici sıfatı bulunmadığını, davalının defter ve kayıtlarında yapılan araştırmada davaya konu makinenin müvekkili şirket tarafından ithal edilmediğini,

söz konusu iş makinasının başka kişi ve kuruluşlarca Türkiye'ye ithal edildiğini ve burada kullanıldığının tespit edildiğini, yani müvekkilin üretici sıfatı olmadığı gibi satıcı sıfatının da bulunmadığını, dava konusu iş maknesinin kimin tarafından ne zaman ithal edildiğinin, söz konusu makinenin ithalat işleminden sonra el değiştirip değiştirmediğinin, malik olan dava dışı ... Ltd.

Şti'ye yazılacak müzekkere ile iş makinesine ilişkin sahiplik belgesi, fatura ve varsa ithalat belgelerinin cebinin gerektiğini, davacı sigorta şirketinin makinenin ithalatının kimin tarafından yapıldığı hususunu araştırmadığını, makinenin üretiminin hatalı olduğuna ilişkin tespitlerin tümüyle afaki ve yeterli bilimsel araştırma yapılmadan oluşturulmuş tespitler olduğunu, talep edilen hasar miktarının yüksek olduğu gibi nakliye bedelinin talep edilmesinin de hukuka aykırı bulunduğunu, zarardan davalının sorumlu tutulamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...

Mahkememizce verilen ara karar gereğince davacı sigortalısının defterlerinin incelenmesi bakımından Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış olup, 21/02/2018 tarihli talimat bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamında bulunan belge ve bilgiler ile davalı şirketin ticari defterlernin incelenmesi sonucunda hukuki yorum ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; dava dışı ...

Anonim Şirketi'ne ait yasal defterlerin 2016 ve 2017 yılı e defter beratlerinin bulunduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, ... Anonim Şirketi'nin 04/11/2016 gün ve ... nolu yevmiye kaydı fotokopisinin raporun 1 nolu eki olduğu, bu kayda göre ... Anonim Şirketi, ...

Sigortadan banka yoluyla 34.155,00TL makine kırılması hasar ödemesi yapıldığı bunu 679 nolu diğer olağandışı gelirler hesabına kaydettiği, dava konusu makine kırılması meydana gelen aracın alış faturasının fotokopisinin raporun 2 nolu eki olduğu, bu faturaya göre 2010 model ... marka motor grader 02 Ekim 2015 üadin ve a - ... romu faturayla 130.000,00USD bedelle ... ünvanlı ... firmasından satın alındığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, 04/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Makine hasarında fren kapaklarının malzemesinin veya imalatının hatalı olmasının arızaya sebep olduğu hususunda kesin bir kanaate dosyadaki belge ve bilgiler ile varılamadığı, davacı ... Sigorta A.Ş sigortalısı alıcı ... Tic. Ltd. Şti'nin haklarına halef olduğunu, davalı ... Tic.

A.Ş'nin satıcı olduğuna dair dosya içinde bir belgeye rastlanamadığı ancak hasarın imalat hatası neticesinde meydana geldiğinin tespiti halinde imalatçı, üretici, satıcı, bayi, acente ayıplı maldan ve tüketiciye verilen zarardan ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olacağı, Türk Borçlar Kanununun madde 227/2 gereğince "alıcının hangi seçimlik hakkı kullanmış olursa olsun ayrıca satılanın ayıplı teslimden dolayı uğradığı zararlar için genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı"nın saklı tutulduğu, alıcının uğradığı zararın giderilmesini, genel hükümlere göre isteyebileceği ancak davalı ...

A.Ş'nin satıcı olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği bu nedenle davalıya rücu etmekte haklı bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmsi bakımından bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla.

08/07/2019 tarihli bilirkişi ek raporuda özetle; davalı şirketin iş makinası onarımını üstlenmesinin satıcı olduğunu göstermediği, 28/09/2016 tarihli ekspertiz raporunda rücu muhatap bilgileri olarak davalı şirketin belirtmiş olduğu, ancak davalı şirketin davaya konu iş makinasının satıcısı olduğuna dair fatura, belge yer almadığı, eksper tarafından davacı şirketin sigortalısından iş makinası faturaları istenmeli sigortalının demirbaş kaydı talep edilmeli iken bunlara ilişkin bir belgenin raporda yer almadığı, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı iş makinasının faturasının da ibraz edilmediği,

iş makinasının nereden satın alınmış olduğunun belirsiz olduğu, iş makinasının yurt dışından satın alınarak gümrüğe gelmesi ve vergileri ödenerek teslim alınmasının da mümkün olduğu, Türkiye'ye hangi yolla geldiği ve nereden satın alındığının belli olmadığı, davalı şirketin satıcısı olduğunu gösterir fatura ve buna eş değer bir belgenin dosya içinde mevcut olmadığından kök rapordaki görüşüklerini aynen korudukları kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ...

Ltd.Şti'ne ait sigortalı makinenin kırılması sonucu sigortalısına yaptığı ödemenin davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olup, davalının ilgili makinenin üreticisi, satıcısı yada yetkili temsilcisi olduğu hususu kanıtlanamadığından; davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin makine atölyesi teknik servisnce hasarının gerçekleşme nedeninin imalat hatası olduğu kanaatine varıldığını, hasar sonrası müvekkil şirket tarafından ekspertiz incelemesi yapıldığını, inceleme sonucunda hasarın, imalat/dizayn hatasından kaynaklandığının bildirildiğini, açıkça görüldüğü üzere, ilgili iş makinasının ayıplı olarak dava dışı sigortalıya satıldığını, TBK'nın 219.maddesi uyarınca davalının ... markalı iş makinaları'nın yetkili satıcısı olduğunu, bu sebeple üretici firma gibi zarardan sorumlu olduğunu,

davalı şirketin yetkili satıcı olduğuna dair belgelerin yerel mahkemenin dosyasına sunulduğunu, uyuşmazlık konusu hasarın meydana geldiği aracın onarımının davalı şirketçe yapıldığını, hasar sonrası davalı tarafından teknik servis raporu oluşturulduğunu, davalı ticari şirketin meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunduğunun açık olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketinin zarardan davalının sorumlu olduğu iddiasına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalısına ait olan ve makine kırılması sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınan iş makinesinin arızalanması sonucunda sigortalısına yaptığı ödemeden, üretim hatası bulunması nedeniyle davalının TBK'nın 219.maddesi uyarınca yetkili satıcı olarak sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davacı tarafça, yapılan ödemeye ilişkin dekont, eksper raporu, teknik rapor ve diğer belgelerin bulunduğu hasar dosyası sunulmuştur. Davacı sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı bu ödeme nedeniyle TTK'nın 1472. maddesi uyarınca hasardan sorumlu olanlara karşı rücu hakkı bulunmaktadır.

Ancak davalı şirket, ... marka iş makinelerinin Türkiyedeki yetkili satıcısı olmakla birlikte dava ve poliçe konusu iş makinesinin davalı tarafından Türkiyeye ithal edilerek dava dışı sigortalıya satıldığına dair herhangi bir bilgi, belge veya faturaya dosya kapsamında rastlanmamıştır.

Gerek dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtlarının incelendiği bilirkişi raporunda, gerekse sigorta uzmanı, mali müşavir ve makine mühendisi tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda da dava konusu iş makinesinin Türkiye'ye kim ya da kimler tarafından getirildiğinin, nereden alındığının tespit edilemediği belirtilmiştir.

İş makinesinin arızalandıktan sonra davalı şirketin teknik servisinde tamir edilmiş olması söz konusu makinenin davalı şirket tarafından sigortalıya satıldığı ve hasardan davalının sorumlu tutulabileceği anlamına gelmemektedir. Bu nedenlerle mahkemece davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.