İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1965 K.2020/1418

Davacının menfi tespit talebi bononun kira sözleşmesinin teminat olarak verdiği iddiasından kaynaklanmaktadır. Dava dosyası başlangıçta, istinaf incelemesi için 16. HD'ne gelmiş, bu Dairece, davacının menfi tespit talebinin kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle dosyanın 36 HD'ne gönderilmesine karar verilmiştir. Dosya kendisine gönderilen 36. HD tarafından dava dosyası, yeni açılan 49. HD'ne aktarılmıştır.

49 HD ise; davanın açıldığı sulh hukuk mahkemesince, kira ilişkisinin kanıtlanmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderildiği, istinafa konu kararının asliye ticaret mahkemesince verildiği, uyuşmazlığın kıymetli evraktan kaynaklandığı gerekçesiyle, dava dosyasının Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Davacının iş bu davadaki menfi tespit talebi, talebe tespite konu bononun araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak verildiği, daha sonra davalının bu teminat senedini anlaşmaya aykırı olarak doldurup takibe koyduğu iddiasına dayanmaktadır. Öncelikle davacının menfi tespit talebi senedin metnine veya geçersizliğine ilişkin olmayıp temel ilişkiye dayalıdır. Davacının iddiasına konu temel ilişki ise kira sözleşmesidir.

Kira sözleşmesinin ispat edilmediği hususu esasa ilişkin bir konu olup iddianın ispatı ayrı bir konudur. Daha önce sulh hukuk mahkemesinin kira ilişkisinin kanıtlanmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi de sonuca etkili değildir. Zira istinaf dairelerinin görevi, ilk derece mahkemesinin sıfatına göre değil, uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre belirlenir. Davacı açıkça davasını, kira sözleşmesine dayandırmış olup uyuşmazlık da kira sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Bu nedenle istinaf incelemesini yapma görevi 49. Hukuk Dairesine aittir. Kaldı ki bir an için temel ilişkiye bakılmayacak olsa bile; o durumda da bonoya karşı açılan menfi tespit davaları, niteliği itibariyle ticari dava niteliğinde menfi tespit davası olup bu tür davalar da Dairemizin değil, 16. HD'nin görev alanındadır. 49. HD'nin gönderme kararı bu yönden de isabetli değildir. Açıklanan bu gerekçelerle.

Hakimler ve Savcılar Kurulunun 25.06.2020 gün ve 564-586 sayılı iş bölümü kararına göre istinaf talebini inceleme görevi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesine ait olduğundan ve daireler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, görevli dairenin belirlenmesi için dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere