İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/438 K.2022/1637

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince taşıma rizikolarına karşı nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesiyle sigorta örtüsü altına alınan dava dışı sigortalıya ait emtianın, Almanya'dan Ankara'ya taşınması sırasında hasarlandığını, CMR kapsamında taşınan emtianın hasarından davalının kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, taşıyanın yardımcı kişilerin kusurlarından da sorumlu olduğunu, 25.03.2017 tarihli hasar raporu ile belirlenen 4.880,61 Euro'nun sigortalıya ödenerek, davalıdan talep edildiğini, hasar bedelinin ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının aktif husumetinin bulunmadığını, CMR'nin 30.maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde hasar ihbarı yapılmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun ve kusurunun bulunmadığını, davacı tarafça lütuf ödemesi yapıldığını, aksi halde tazminatın Konvansiyon hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini, eksper raporunda sovtajın gerçek bedel üzerinden hesaplanmadığını savunarak, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davacı tarafça, sigortalısına yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin talep edildiği; davalı tarafça, süresinde ihbarda bulunulmadığı ve meydana gelen hasardan sorumluluklarını bulunmadığı savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davalı taşıma şirketinin davacının sigortalısına kesmiş olduğu ilgili nakliye faturasına göre; emtianın göndericiden çıkış tarihi 04.02.2017 ve terslim yerinin KAZAN/... olduğu görülmektedir. CMR belgesine göre de teslim yeri Kazan/...'dır. Şu halde, davalı taşıyıcı ... Lojistik Üssü giriş kaydına göre, 15.02.2017 tarihinde, CMR kaydına göre, taşıdığı emtiayı buraya sağlam olarak teslim ettiği anlaşılmaktadır.

Dosyada sunulu olan dava dilekçesinin ekinde yer alan ekspertiz raporunda hasarın 15.02.2017 tarihinde farkına varıldığı belirtilerek, Ekspertiz bulguları bölümünün Hasarın Oluş Şekli ve Nedeni kısmında. Tutanak (15.02.2017) yazısı altında ... Lojistik Üssü yetkilileri ile nakliye firması (... Lojistik A.Ş.) yetkilileri tarafından tanzim edilen ekli tutanakta; '...

Gümrük Müdürlüğü'nce onaylı 15.02.2017tarih ve ... nolu özet beyan muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı aracın geçici depolama yerine tahliyesi için tır tentesi açıldığında 1-2-3 nolu taşıma senedinde bulunan ... Elektronik San. Tic. A.Ş.

Firmasına ait 1 kap malzemenin karton olan dış ambalajının yırtılmış, ayrıca 1 kap malzemenin de hasarlı olduğu görülerek teslim alınmıştır' ifadeleri yer almaktadır' denilmekte ise de hasar raporuna ekli olduğu belirtilen bu tutanak dosya kapsamında sunulmamıştır. Eksper raporunun devamında Tutanak (01.03.2017) yazısı altında Sigorta firma yetkilileri tarafından tanzim edilen tutanakta. Almanya'da yerleşik ... firmasından 03.02.2017 tarih ... sayılı fatura ile ...

Lojistik firmasına ait ... plakalı araç tarafından 15.02.2014 tarihinde teslim alınmış olan malzemelerimizin 1 kabının dış ambalajının yırtıldığı, diğer 1 kap malzemenin de hasarlandığı ekteki tutanak ile tespit edilmiştir. ifadeleri yer almaktadır' denilmekte ise de bahse konu tutanak da mahkememiz dosyasına sunulmamıştır.

Oysa özellikle bahsedilen 15.02.2017 tarihli tutanak, varlığı ve gerçekliği halinde eşyanın davalı taşıyıcı tarafından, davacının sigortalısına hasarlı teslim edildiğine dair hasarın ilk tespiti açısından son derece önemli bir karine teşkil edebilecekti.

Dosya kapsamında hasarlı ürün fotoğrafları ve eksperlerce taşıyıcının teslim tarihinden 21 gün sonra yapılan ekspertizde emtianın hasarlı olduğu belirtilse de emtianın Almanya'dan Kazan /... adresindeki taşımasını üstlenen davalının sorumluluğuna kadar olan taşıma sırasında hasarlandığına ve teslim yeri olan Kazan /... adresine hasarlı olarak teslim edildiğine dair bir bulgu, belge, delile dosya içinde rastlanılmadığı gibi, bahse konu tutanaklar da mevcut değildir.

CMR Konvansiyonun 30'ncu maddesi: '1.Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.2.

Mal alıcı ve taşımacı tarafından kontrol edildikten sonra, bu kontrolün sonucuna uymayan kanıtlar ancak açıkça görülmeyen ziyan ve hasarlar için kabul olunabilir.

Ancak bunun için alıcının kontrolden sonra yedi gün içinde (pazar ve resmi tatil dışında) durumu yazılı olarak taşımacıya bildirmesi gereklidir.' Şeklinde olmakla, teslimin 15.02.2017 tarihinde olduğu, hasarın açıkça görülebilir olduğu iddia edildiğine göre, aynı gün bunun CMR üzerine şerh düşülmesi yolu ile tespiti veya tutanak ile imza altına alınması gerekirken, CMR'nin temiz olduğu, düzenlendiği iddia edilen tutanakların dosyada mevcut olmadığı; hasarın sonradan farkına varıldığı kabulü halinde ise, teslim gününü saymadığımızda, en geç 7 iş günü olarak belirtilen ihbar tarihinin 24.02.2017 Cuma tarihi olduğu,

bu tarihe kadar ve bu tarih de dahil olmak üzere, davacının sigortalısı veya davalı tarafından yazılı olarak yapılmış bir ihbar bilgisine dosya kapsamında rastlanılmamıştır.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, CMR Konvansiyonunun yukarıda zikredilen hükümleri doğrultusunda, meydana geldiği iddia edilen hasarın davalı taşıma şirketinin taşıması sırasında meydana geldiği ve emtianın davalı taşıma şirketinin sorumluluğunda olan teslim noktasına hasarlı olarak getirilip, hasarlı olarak teslim edildiğine dair dosya kapsamında herhangi bir delilin mevcut bulunmadığı, davacıya verilen kesin süreler içerisinde anılan delillerin dosyaya sunulmadığı, tahkikatın sona erdirilmesine kadar da bu delillerin mahkememiz dosyasına ibraz edilmediği,

davacı ... şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödemenin 'ex-gratia' 'lütuf ödemesi' şeklinde değerlendirilebileceği, hasardan sorumlu olduğu ispatlanamayan davalı taşımacıdan, davacı sigortacının sigortalısına ödediği tazminatı rücuen talep hakkı olamayacağı kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafın kötü niyet tazminatı istemi bakımından; davacı yanın kötü niyeti dosya kapsamı itibari ile sabit olmadığından işbu istemin reddine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemece hükme esas alınan raporunun sonuç kısmındaki, hasarın taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin ve emtianın hasarlı olarak teslim edilip edilmediğine ilişkin dosyada bir belge bulunmadığına yönelik tespitin hatalı olduğunu, hasarın, taşıma işlemi sırasında oluştuğu ve emtianın hasarlı şekilde teslim edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığının belirtilmesine rağmen, yazılı belgenin dosyada bulunduğunu, tutanakta '1 kap malzemenin karton olan dış ambalajının yırtılmış ayrıca 1 kap malzemenin de hasarlı olduğu görülerek teslim alınmıştır' ibaresi ile emtiadaki hasarın taşıma sırasında oluştuğunun belirlendiğini,

tutanak bulunmasa dahi davalının cevap dilekçesinde, hasarın meydana gelip gelmediğine ilişkin herhangi bir itirazı bulunmadığını, mahkemece savunmada ileri sürülmeyen bir hususun dikkate alınarak karar verildiğini, CMR kapsamında yapılan taşımada davalının kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, bilirkişinin sigorta hukukunda uzmanlığı bulunmadığını, bu nedenle taleplerinin uzman bilirkişiden alınacak raporla değerlendirilmesi gerektiğini ve mahkemece yetersiz raporla karar vermesinin hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, emtia blok abonman poliçesi kapsamında davacı ... tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin, davalı taşıyandan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı, dava dışı sigortalı ...

AŞ'ye ait emtiayı Almanya'dan Ankara'ya taşımış ve emtianın tesliminden sonra hasarlı olduğunun iddia edilerek ekspertiz raporu düzenlendiği görülmüştür. Ekspertiz raporunda, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği belirlenmiştir. Davacı vekili, emtianın hasarlı şekilde teslim edildiğine ilişkin tutanak düzenlendiğini bildirmiştir.

Ancak, dava dilekçesi ekinde anılan tutanak bulunmadığı gibi, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ve istinaf başvuru dilekçesinde de emtiadaki hasarın tespitine ilişkin tutanak sunulmamıştır. Soyut olarak, hasara ilişkin tutanak bulunduğu ileri sürülmüştür. İncelenen CMR senedin de de hasara ilişkin bir tespitin bulunmadığı görülmüştür.

Ekspertiz raporunda da, 15.02.2017 tarihli davalı tarafından düzenlenen tutanaktan söz edilmiş ise de sözü edilen yazılı belgenin dosyada bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince, usulüne ilişkin hasar tespiti ve ihbarı bulunmadığına ilişkin tespiti yerindedir. Bir vakıaya ilişkin delillerin bu vakıadan kendi lehine hak elde edecek tarafından sunulması HMK'nın 190.maddesinin gereğidir.

Soyut olarak, zarara ilişkin bir tutanaktan söz edilmesi ile hüküm kurulamaz. Taşıyıcı, CMR'nin 17. maddesine göre taşıma sırasında meydana gelen zararlardan sorumlu olup, zararın taşıma sırasında oluştuğunun usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerekir. Aksi halde, emtianın tesliminden sonra oluşan zararlardan taşıyıcının sorumlu olduğu kabul edilemez.

Davalı yan, cevap dilekçesi ile hasar bulunmadığını ve ileri sürülen hasarın usulüne uygun şekilde ihbar edilmediğini savunmuş, mahkemece iddia ve savunma çerçevesinde yargılama yapılarak hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince alınan rapor, dosya kapsamındaki delillere uygun olup davacı tarafından hasarın taşıma sırasında oluştuğu ve oluşan bu hasarın usulüne uygun şekilde tespit edilerek taşıyana ihbar edildiği kanıtlanmadığından, emitanın hasarsız şekilde alıcısına teslim edildiğinin kabulü gerektiğinden, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.