İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1201 K.2024/1126

Taraflar arasındaki çek iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle üçüncü kişi ... vekilinin istinaf talebinin reddine dair verilen ek karara karşı, üçüncü kişi ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili bulunduğu, keşidecisinin ... Ltd. Şti.olduğu, ... Bankası ... Bodrum Muğla şubesine ait 27.02.2021 ve 27.03.2021 ödeme tarihli 55.000,00'er TL bedelli iki adet çekin zayi olduğunu, çeklerin bir alacağına karşılık ciro yolu ile ...

AŞ'den müvekkiline geçtiğini, çeklerin kaybolduğunu, kayıp çekin sahte cirolar ile üçüncü şahısların, kötü niyetli kişilerin eline geçme durumu olduğunu ileri sürerek, 27.02.2021 ödeme tarihli, ... seri nolu, 55.000 TL'lik çek ile 27.03.2021 ödeme tarihli, ... seri nolu 55.000,00 TL'lik çeklere ilişkin olarak öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve akabinde iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; " ...

Tüm dosya kapsamına göre dava konusu çek yönünden Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/288 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığından mahkememizce bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığı ... " gerekçesiyle, davaya konu çek ile ilgili Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/288 esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açılmış olduğundan ve bu nedenle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Asıl karara karşı, üçüncü kişi ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Üçüncü kişi ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tensip zaptında davacı vekilinin ismi geçmediğini, kayıp ilanı kararının 11.02.2021 odluğunu, dosyaya 09.02.2021 tarihinde müdahil olunduğunu, 18.03.2021 tarihine kadar sadece davacı asilin mahkemeyle muhatap edildiğini, davacı yan vekilinin ismi ve vekaletnamesinin dilekçesi hiç dosyada görülmediğini, bu olayın kuşku ile karşılandığını, mahkeme tarafından ödeme yasağının usule ve yasaya aykırı olarak tekemmül ettirildiğini, müvekkilinin mağdur olduğunu, yasal haklarını kullanamadığını, para ve zaman kaybına uğradığını, bu yüzden usulsüz olarak verilen kararın,

dava içinde verilen ödeme yasağı kararının tüm sonuçları ile kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesinin 30.04.2021 tarihli ek kararında; "Mahkememizden verilen 02/04/2021 tarih 2021/119 Esas Esas 2021/343 sayılı karar, 3.şahıs ... vekili tarafından dilekçe ile İstinaf başvurusunda bulunulmuş ve İstinaf defterine kayıt edilmiş, ancak dosyanın incelenmesinde, Mahkememiz dosyasının hasımsız çek iptali davası olduğu, İstinaf talebinde bulunan ...'un dosyada taraf sıfatının olmadığı ve istinaf hakkının bulunmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, üçüncü kişi ... vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, 3.Şahıs ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Üçüncü kişi ... vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; son hükmün usule ve yasaya aykırı olduğunu, her ne kadar dava hasımsız olarak açılmış ise de mahkemenin ödeme yasağı kararını ilan ettirmesi ve Bankaya yazı yazması ve hak sahiplerini araştırmasının hasımsız olarak açılan davayı zorunlu olarak hasımlı hale getirdiğini, hak sahibi olan çek malikine davaya müdahale ettikten sonra istinaf hakkının tanınmamasının usule aykırı olduğunu, ek kararın kaldırılmasını ve esas kararın ise istinaf dilekçesinde beyan ettikleri sebeplere göre kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; bu karara karşı, üçüncü kişi ... vekilince, istinaf başvurusunda bulunulmuş, ilk derece mahkemesinin 30.04.2021 tarihli ek kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, bu ek karara karşı üçüncü kişi ... vekilince yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Ek karar yönünden yapılan incelemede; her ne kadar mahkemece, 3.kişi ...'un asıl kararı istinaf hakkı olmadığı gerekçesiyle 30.04.2021 tarihli ek karar ile istinaf isteminin reddine karar verilmiş ise de bu usul ve yasaya aykırı olmuştur. Şöyle ki.

Çek iptali talebi hasımsız olarak açılır ve HMK'nın 382/1.e.6 maddesi uyarınca çekişmesiz yargı kapsamındaki işlerdendir. Çekişmesiz yargı işlerinde kanun yolunu düzenleyen HMK'nın 387. maddesinde, çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililerin, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, bu kanun hükümleri dairesinde istinaf yoluna başvurabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Üçüncü kişi ... da açılan eldeki çek iptali davasında çeki elinde bulundurduğunu iddia eden kişi olup anılan madde uyarınca verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Bu sebeple mahkemenin üçüncü kişinin istinaf hakkının bulunmadığı yönündeki ek kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan ek kararın kaldırılmasına karar verilerek asıl kararın incelenmesine geçilmesi gerekmiştir.

Asıl karar yönünden yapılan incelemede: Davacı, keşidecisinin ... Ltd. Şti.olduğu, ... Bankası ... Bodrum Muğla şubesine ait 27.02.2021 ve 27.03.2021 ödeme tarihli 55.000,00'er TL bedelli iki adet çekin zayi olduğunu, çeklerin bir alacağına karşılık ciro yolu ile ...

AŞ'den kendisine geçtiğini, çeklerin hamili olduğunu, çeklerin kaybolduğunu ileri sürerek, çeklerin iptalini istemiş, mahkemece, dava konusu çekleri elinde bulunduran 3.kişiye karşı, verilen sürede davacı tarafından menfi tespit davası açıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine dair hüküm kurulması gerekir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.02.2015 tarih, 2014/17245 Esas, 2015/2482 Karar, 31.10.2016 tarihli, 2015/11662Esas, 2016/8538 Karar, 23.05.2016 tarihli, 2015/10802Esas, 2016/5494 Karar sayılı ilamları).Somut olayda dava konusu çeklerin davanın devamı sırasında üçüncü kişi ... tarafından ibraz edilmesi nedeniyle, mahkemece çeki elinde bulundurana karşı dava istirdat davası açmak için davacıya TTK'nın 763. maddesi gereğince süre verilmiş, davacı tarafından da süresi içinde Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/288 Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açılmıştır.

Bu durumda eldeki çek iptali davası konusuz kalmıştır. Ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin olarak ise 3.kişiye karşı açılan istirdat davasında bir karar verilebilecektir. Bu nedenlerle mahkemece, davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerinde olup 3.kişi vekilinin asıl karara yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup üçüncü kişi ... vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.