İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/297 K.2021/751

Zayi nedeniyle çek iptali talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerle, dava konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacağına karşılık aldığı ... Bankası Göktürk Kemerburgaz Şubesinden verime, keşidesici ... Ltd. Şti. olan, 8019412 çek seri sayılı, 19/05/2018 keşide tarihli, 20.000,00 TL tutarlı olan çekin, müvekkili adına yazıldığını, müvekkili tarafından alınmış olan çekin yine müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, çekin bir örneğini ekte sunduklarını belirterek, öncelikle muhatap bankanın çek bedelini ödemekten menedilmesine ve sonuçta bu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, 16/11/2020 tarihli dilekçesiyle davacı vekili, çeke ilişkin istirdat davasını yasal süresi içinde olmak üzere İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/623 Esas sayılı dosyası ile ikame edildiğini beyan etmesi karşısında, dava konusu ... Bankası Göktürk Kemerburgaz Şubesi, keşidesici ... Ltd. Şti. Adına kayıtlı ... çek seri sayılı 30/062018 keşide tarihli 15.000,00.-TL olan çekin bulunduğu..." gerekçesiyle, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu karara davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkeme çek aslının görmeden ve taraflarına kesin süre vererek çeki takasa sunan üçüncü kişi aleyhine istirdat davası açılması için süre verilmesi üzerine, taraflarınca İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/623 Esas sayılı dosyası ile dava ikame edilmek zorunda kaldıklarını, Müvekkilinin çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulması kararını da kaldırılmasına karar veren mahkemenin müvekkilini ciddi anlamda mağdur ettiğini, açılan istirdat davasında da işbu istinaf dilekçesinin sunulduğu tarih itibarıyla ödemenin durdurulmasına dair tedbir kararı verilmediğini,

dolayısıyla çeke ilişkin ödemeden men kararının istinaf süreci boyunca da devam etmesi gerektiğini ve taleplerinin bu şekilde olduğunu, Yukarıda açıklanan gerekçelerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

(Yargıtay 11. HD 31.10.2016 tarihli 2015/11662- 2016/8538 E.K; aynı Dairenin 23.05.2016 tarihli 2015/10802- 2016/5494 E.K sayı ilamları). Somut olayda dava konusu çekin, davanın devamı sırasında üçüncü kişi tarafından ibraz edilmesi nedeniyle, mahkemece çeki elinde bulundurana karşı istirdat davası açmak için davacıya TTK'nın 763. maddesi gereğince süre verilip, davacının süresi içinde istirdat davasını açtığı ihtilafsızdır.

Bu aşamadan sonra ödeme yasağı veya tedbir taleplerinin esasa ilişkin davanın açıldığı mahkemece karara bağlanabileceği de tartışmasızdır. Buna göre ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar tesisinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.