İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/664 K.2024/916

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ne nakliyat poliçesi ile sigortalı olan Çocuk Oyun parkı salıncak, tahtırevalli cinsi emtiaların davalı nakliyecinin görev ve sorumluluğu kapsamında nakledildiğini, sigortalı emtiaların nakliye esnasında hasarlandığının Özbekistan'da tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından sigoralı emtialar üzerinde yaptırılan expertiz incelemesinde hasar tazminatı olarak 19.337,48 TL poliçe özel şartları gereğinin sigortalısına ödendiğini,

davalıların en az %100 kusurlu veya kusursuz sorumluluk ihmali nedeni ile ödenen hasar tazminatının tahsili amacıyla icra takibi açıldığını fakat takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilin iddia edilen hasarlar yönünden herhangi bir kusurunun bulunmadığını, iddia edilen hasarın meydana gelmesinde müvekkil şirketin sorumluluğunu doğuracak herhangi bir illiyet bağı bulunmadığını, ürün teslim CMR'sinde hasar konusunda bir uyarı veya emare bulunmadığını, Özbek yasalarına ve gümrük uygulamalarına göre parsiyel ürünlerin mutlaka gümrük idaresindeki ambara boşaltıldığını, bu boşaltmyaya ilişkin ürünlerin hasarsız olduğuna dair boşaltma CMR'sinin mahkemeye sunulduğunun,

kaldı ki müvekkil şirkete ait aracın Özbekistana vardıktan uzunca bir süre sonra dava konusu ürünlerin gümrük iadesinden işlem görerek teslim alındığını, müvekkil şirkete ait aracın 37 gün boyunca alıcısını bekleyeceğinin düşünülemeyeceğinden bu sebeple söz konusu ürünlerin gümrük ambarına boşaltıldığını, nihai alıcı tarafından organize edilen özbek plakalı araç ile yapılan ara taşıma sonucunda oluşan hasar olduğunu, söz konusu hasarın özbekistan topraklarında gerçekleştiğini,

Özbekistan sınırları dahilinde oluşan hasar beyan edilen 4.100,00 USD bedelli ürünün %3 üne tekabül etmekte olduğunu ve talep edilen hasar bedelinin fahiş olup hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu nedenlerle icra takibine yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davacı aleyhine %20 den az olmamak üzre icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı eksper raporuna bağlı olarak eldeki davayı açmış ise de eksper raporu dışında hasar ve ayrıntıları yönünden bir takım tutanaklar ve belgeler bulunmadığı, taşıyıcının kabul ve bilgisinde olan ve taşıyan tarafından imzalanan bir belgenin bulunmadığı, davalı ya da fiili taşıyıcı ... de bildirim yapılmadığı,

davacı tarafta hasarın hangi aşamada meydana geldiği hasar bildiriminde bulunulduğuna dair ispata yarar delil sunulmadığı anlaşılmakla davalının zarardan sorumlu olmadığına dair adi karineden yararlanmak suretiyle bu karinenin aksine davacı tarafça ispat edilemediği sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu tazminat ödemesinin hatır ödemesi niteliği taşımaktadır.Tüm dosya kapsamında usulüne uygun olarak hasar bildirimi yapıldığı hususlarının ispatlanamadığı,

davacı ... şirketince dava dışı sigortalının ödeme yapmasının tek başına rücu imkanı vermeyeceği bu nedenle takibin haksız ve yersiz olduğu..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ...’ ne Nakliyat Poliçesi ile sigortalı olan Çocuk Oyun parkı , salıncak, tahtırevalli cinsi emtealar davalı-borçlu nakliyecinin görev ve sorumluluğu kapsamında nakledildiğini, sigortalı emteaların nakliye esnasında hasarlandığı Özbekistan'da tespit edildiğini, Söz konusu hasar nedeni ile müvekkili şirket tarafından sigortalı emtealar üzerinde yaptırılan ekspertiz incelemesinde hasar tazminatı olarak saptanan 19.337,48 -TL poliçe özel ve genel şartları gereği 28.12.2018 tarihinde sigortalısına ödendiğini,

Nakliyat Sigortası Genel Şartları gereği sigortalısına yukarıda belirtilen kaza nedeni ile hasar tazminatı ödeyen müvekkili şirketin, TTK ilgili maddesine istinaden sigortalısının haklarına halef olduğunu, Hasara konu emtealar alıcısı dava dışı ... firması ve ...

Firması ... 'un beyan dilekçeleri dosya kapsamında bulunmakta iken ayrıca 22.01.2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde de sunulduğunu, Özbekistan'ın gümrük işlemleri esnasındaki bir kısım aksamalar nedeni ile CMR belgesine hasar notu düşülemediği ve ürünün hasarlı olduğunu ve hatta geç teslim edildiği vs belirtildiğini,

diğer yandan sigortalının da konu hasar ve hasar bildirimi kapsamındaki beyanı da aynı surette dosya kapsamında bulunmakta iken ayrıca rapora itiraz dilekçesi ekinde de sunulmuş olup ;uygun ilk fırsatta hasar ihbarının yapıldığı ve ödenen hasarın poliçe özel ve genel şartları gereği yerinde bir ödeme olduğu ve hatır ödemesi ( ex gratia ) olmadığı kanaatinde olduğunu, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ...

E. nolu dosya kapsamına yönelik itirazın safahatta ve yukaroda izah ettiğimiz nedenlerle iptali ile takibin devamına ,alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı , yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesi gerekirken davanın usul ve yasaya aykırı şekilde reddine karar verildiğini, Müvekkili şirketçe davaya mesnet olmak üzere ve sadece ekspertiz raporuna dayanılmadığını ve dosya kapsamına başkaca belgeler de sunulduğunu,

iş bu bilgi ve belgeler ne bilirkişi heyeti ne de mahkemece değerlendirmeye alınmadan tesis olunan hüküm usul ve yasaya aykırı olduğundan iş bu müracaatın yapılması gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, dava dışı sigortalıya ait emtiaların davalı tarafından taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle, dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında ödenen hasar tutarının, davalı taşıyandan tahsili için başlatılan ilaszı takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyuşmazlık konusu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacı ... şirketi tarafından dava dışı ... firmasına ait emtiaların nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, davalının akdi taşıyıcı olup, fiili taşımayı davalı adına alt taşıyıcı ... tarafından gerçekleştirildiği, dava dışı Özbekistan'daki firmaya 24/07/2018 tarihinde malların teslim edildiği sırada hasarın farkedildiği, hasarın 27/07/2018 tarihinde davacı sigortaya bildirildiği,

ekspertiz firmasının tuttuğu hasar tespitinde belirlenen 19.337,48 TL nin davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödendiği ihtilafsızdır.İlk derece mahkemesince bilirkişi raporu içeriğindeki tespitlere dayalı olarak oluşturulan gerekçede işaret edildiği üzere, davacı tarafından eksper raporuna dayalı olarak davalının sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini, davalıya süresinde ihbar yapıldığına dair taşıyanın da katılımıyla veya kabulünde olan tutanak ve delil sunulmadığı, bu kapsamda akdi taşıyan davalı veya fiili taşıyan ... bildirim yapıldığının kanıtlanmadığı,

davacı yanca hasarın davalıların sorumlu olduğu taşıma sırasında meydana geldiğini kanıtlar bildirimde bulunulduğuna dair kanıt sunulamadığı, buna göre taşıyan lehine oluşan karinenin aksinin davacı yanca kanıtlanmadığı sonucuyla kurulan hüküm isabetli olup, aksi yöndeki davacı istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.