İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/806 K.2021/913

Taraflar arasında görülen çek iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili davasında özetle; müvekkilinin ticari ilişkisi sebebiyle ... tarafından kendisine ciro edilen, keşidecisi ... olan, ... A.Ş. Ümraniye Çarşı Şubesinden verilme, ... Iban numaralı, ... seri numaralı, 31.03.2018 tarihli, 30.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini belirterek, çekin tahsil edilmesini engellemek için ödemeden men kararı verilmesini ve sonuçta dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Talep eden vekili, 14/12/2020 tarihli ıslah talep dilekçesinde; dosyada davacı tarafın sehven yanlış gösterilmiş olduğunu, dava dilekçesine ... Ltd. Şti.'ni temsilen ...' ın eklenmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, talebe konu kambiyo senedi bilgileri, çek sureti, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde: davacı tarafından ... A.Ş.

Ümraniye Çarşı Şubesine ait ... çek nolu, 31/03/2018 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli ve keşidecisi ... olan çekin zayi nedeniyle iptali istemli eldeki davanın açıldığı, çekin 02/04/2018 tarihinde dava dışı ... tarafından ...

Bankası Sultanbeyli şubesine ibraz edildiği, çekin karşılıksız işlemi gördüğü, ibraz edilen çekin görüntüsünden ciro silsilesinde davacının yer almadığı, davacı tarafça taraf değişikliği yapılması ve ciro silsilesinde adı yer alan ...'ın davacı olarak yargılamaya devam edilmesi talep edilmiş,

çekin ibraz edilmiş olması nedeniyle artık zayi durumunun kalmadığı dolayısıyla çekin istirdatı davası açılması gerekirken taraf değişikliği talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varılarak taraf değişikliği talebi reddedilmiş ve davayı açan davacı şirket yetkili hamil olmadığı çekin zayi durumunun kalmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarlamış ve ilk derece mahkemesince Ticaret Kanunu'na aykırı ve hatalı şekilde hüküm kurulduğunu, Çekin bedelini tahsil edemeyen ... tarafından dava konusu çekin tekrar müvekkiline verildiğini, akabinde hamiline yazılı çeki zilyetliğinde bulunduran müvekkilinin sözkonusu çeki kaybettiğini, ... Bankası tarafından verilen cevapta çekin sadece fotokopisinin sunulmuş olmasının da çekin aslının bankada olmadığını, çekin kaybolduğunu, açıkça gösterdiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla, aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut olayda ... Bankası Genel Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabının incelenmesinde, ...'a ait ... nolu çekin ... tarafından Sultanbeyli Şubesine ibraz edildiği, 02.04.2018 tarihinde takas aracılığı ile karşılıksız işlemi gördüğü bildirilmiştir.

Davacı vekili 14.12.2020 tarihli dilekçesiyle, her ne kadar davayı hasımsız olarak açmış olsalar da çekteki yetkili hamilin ... olduğunun anlaşıldığı, ...ın temsilcisi ...'ın ise çeki ...'den aldığı, bunun üzerine çekte yetkili hamil konumunda bulunduğu, bu sebeple HMK'nın 124. maddenin 3.ve 4. fıkraları uyarınca bu şekilde tarafın maddi hataya dayalı olarak yanlış gösterilmiş olduğunun kabulü ile dava dilekçesine ...

Şti.'ni temsilen ...'ın eklenmesi suretiyle çek iptali davasının kabulüne karar verilmesini istemiştir. Dosya kapsamına göre, dava konusu çekin bankaya dava tarihinden önce ibraz edildiği, davacının çeki ibraz edenden devralmış olduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin iddiası, çeki ibraz edenden alan davacı şirket yetkilisinin, bahsi geçen çeki kaybettiği yönündedir.

Zira davacı vekili 14.12.2020 tarihli dilekçesinde de açıkça ... şirket yetkilisi ...'ın ...'den söz konusu çeki aldığından yetkili hamil konumunda bulunduğunu beyan etmiştir. Bu durumda davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, ilk önce zayi nedeniyle çek iptali talep edilmekle, yargılama aşamasında çeki ibraz eden üçüncü kişinin kimlik bilgileri tespit edilmiş, akabinde davacı vekili söz konusu çeki kimlik bilgileri tespit edilen üçüncü şahıstan almış olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin yetkili hamil haline geldiğini belirterek müvekkili şirket temsilcisinin davacı sıfatıyla davaya eklenmesini dilekçe yoluyla talep etmiş, söz konusu dilekçesini de ıslah adı altında harçlandırmıştır.

Dosya içerisindeki vekaletnamenin incelenmesinde, ...ın yetkilisi olarak ... gözükmekle, zaten ...'ın davanın açılışından bu yana davacı şirketin temsilcisi sıfatının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının ıslah dilekçesi adı altında verdiği dilekçenin ve taraf değişikliği talebinin incelenip değerlendirilerek ve çekin bankaya ibrazından sonra davcıya geçtiği dikkate alınarak, zayi nedeniyle iptal talebi hakkında bir karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.