İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1140 K.2025/2061

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı... arasında .... poliçe numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigortalı dava dışı... ait eşyaların Türkiye'den İngiltere'ye taşınmasının işi için dava dışı sigortalı tarafından davalı şirket ile anlaşma yapıldığını, taşıma işlemi için davalı tarafındna 03.09.2018-04.09.2018 tarihli navlun faturası ve envanter belgeleri düzenlendiğini, taşıma işine konu sigortalı emtia ile ilgili evraklar kapsamında davalı tarafından teslim alıdığını, 10.09.2018 tarihli ... no'lu gümrük beyannamesi ile gümrük işlemlerinin tamamlandığını,

03.10.2018 tarihinde dava dışı sigortalının evine götürülen sigortalı eşyalarda hasar tespit edilerek, sigortalı eşyaların zarar gördüğünün "..." isimle belgeye şerh düşülerek kayıt altına alındığını, sigortalı emtianın davalı taşıyıcının sorumluluğunda nakliye edilmesi esnasında hasarın meydana geldiğini, davacı tarafından... numaralı hasar dosyası açıldığını, hasara uğrayan sigortalı emtia üzerinde müvekkili şirket tarafından bağımsız eksper incelemesi yaptırıldığını,

hazırlanan ekspertiz raporu doğrultusunda mutabık kalınan hasar miktarı olan 27.534,34 TL'nin 28.02.2019 tarihinde davacı tarafından dava dışı sigortalının hesabına geçildiğini, HMK'nın10.maddesi uyarınca davacının ikametgahı mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu, davalının TTK uyarınca oluşan hasar bedelindne sorumlu olduğunu, bu amaçla davalı aleyhine İstanbul 25.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz erttiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle;

davaya konu icra takibi yetkisiz icra müdürlüğünde yapıldığını ve davalı tarafça borca itirazın yanı sıra yetki itirazı da yapıldığından İstanbul Ticaret Mahkemesi'nin davaya bakmaya yetkili olmadığını, davacı ile davalı müvekkil şirket arasında bir sözleşme yapılmadığını, davacı ile dava dışı sigortalısı arasında sigorta sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, müvekkili şirketin sigorta poliçesinin tarafı olmadığını, biran için müvekkil şirket ile davacının sigortalısı arasında bir taşıma sözleşmesi akdedildiğini, davacının da sigortalısına halef olduğu,

HMK 10.maddesi hükmü gereği ifa yeri mahkemesinin ve icra dairesinin yetkili olduğu düşünülse dahi sözleşmenin ifa yerinin İngiltere olduğunu, müvekkil şirket taşımaya konu emteayı eksiksiz olarak teslim ettiğini, dava konusu olayda müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının şirketin sigortalısı olan ...’na ait 68 parça kullanılmış ev eşyasının İstanbul’dan Londra’ya nakledilmesi işini davalının üstlendiğini, nakliyeye konu emtia da davacı sigorta şirketince ... ve Nakliyat sigortası Genel Şartları kapsamında sigorta edildiğini,

03.10.2018 tarihli teslim gününde tutulan ve müşteri tarafından imzalanan “...” başlıklı hasar tutanağında teslim edilen eşyaların hasarsız ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacı şirketin sigortalısı tarafından da kabul edildiğini, müvekkil şirketçe 68 parça olarak teslim alınan emtianın, 68 parça olarak davacı şirketin sigortalısına eksiksiz teslim edildiğini, müvekkiline sorumluluk izafe edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davaya konu taşıma işinde riziko gerçekleşmediğini davacı sigorta şirketinin ödediği tazminatın taraflar arasında akdedilmiş nakliyat emtia poliçesi kapsamında olup olmadığı denetime muhtaç olduğunu,

davacı sigorta şirketinin İnstitute ...

(A) teminatı verdiğini, bu teminatın sigortalı emteayı taşıma esnasında dıştan gelen, ani ve beklenmedik, tesadüfi bir olayın gerçekleşmesi neticesinde oluşacak hasarlara karşı güvence altına aldığını, aşınma ve yıpranma gibi beklenen bir süreç içinde oluşan kaçınılmaz olayların, malın ayıbı veya fiziksel özellikleri gibi malın içinde oluşan olaylar teminat kapsamı dışında olduğunu, ortada bir ziyan ve hasar bulunmadığını, sigortalı emteanın sigorta poliçesinde yer alan Londra’daki adreste sigortalıya 03.10.2018 tarihinde eksiksiz teslim edildiğinin sabit olduğunu,

teslim tarihinden bir ay sonra 04.10.2018 tarihinde davacının görevlendirdiği ...

Sigorta Ekspertiz Şirketi tarafından İstanbul’da evrak üzerinden yapılan inceleme ile 3.214,95 İngiliz Sterlini karşılığı hasar tespit edildiğini, sigortalıya 27.534,34 TL ödenmesinin hukuka uygun olmadığını, davacı şirketçe teslim mahallinde ve teslim gününde yapılmış bir hasar ekspertizi bulunmadığını, sigortalı 68 parça eşyadan sadece bir sandalyenin ayağındaki basit bir tamirle giderilebilecek bir kırık ve bir koltukta tamirle giderilebilecek bir hasar nedeni ile 27.534,34 TL tazminat hesaplanması fahiş olup hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu,

68 parça kullanılmış eşya için 30.000 ... sigorta değeri belirlenmiş iken bir sandalyenin kırık bacağı için 3.214,95 ... tazminat ödenmesi kabul edilemeyeceğini, davacının davasının reddinin gerektiğini, davacı tarafın sigortalısına tazminat ödeme tarihi olan 05.09.2019 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğunu, müvekkilinin temerrüdünün söz konusu olmadığını, davacının ancak takip tarihi itibariyle faiz talep edebileceğini, davalı müvekkilinin borca itirazında haklı olduğunu savunarak, davanın reddini ve %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirkete ... poliçe numarasıyla ... Poliçesi ile sigortalı olan ve dava dışı ... ait eşyaların, Türkiye'den İngiltere'ye taşınması işi için dava dışı sigortalı tarafından davalı... Şti. ile anlaşma yapıldığı; taşıma işlemi için davalı ...

Şti. tarafından 03.09.2018-04.09.2018 tarihli navlun faturası ve envanter belgeleri düzenlendiği, taşıma işine konu sigortalı emtia ilgili evraklar kapsamında davalı tarafından eşyaların teslim alındığı ve 10.09.2018 tarihli ...no'lu Gümrük Beyannamesi ile gümrük işlemleri tamamlandığı, 03.10.2018 tarihinde taşımaya konu eşyaların hasarlandığının tespit edilerek bu hususta tutanak düzenlendiği ve davacı şirket tarafından ekspertiz raporu doğrultusunda sigortalının zararı olarak belirlenen 27.534,34 TL'nin 28/02/2019 tarihinde sigortalıya ödendiği;

davacı şirket tarafından yapılan ödeme nedeniyle taşıma işini gerçekleştiren davalıya rücuen alacak talebiyle icra takibi başlatıldığı ve davalının itirazı üzerine takibin durmuş olduğu; mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi heyeti raporuna göre ; hasar gören ... (...) isimli ürünün yenilenmesi gerektiği, ekspertiz raporunda belirlenen 16.241,58 TL lik bedelin kadri marufunda olduğu,

nakliye bedeli (hasarlı koltuğun imalatçı firmaya gönderimi ve Londra” ya getirilmesi ) hususunda belirtilen maliyetin 4.283,50 TL olarak belirtilmiş olduğu ve makul mertebede kabul edilebileceği, davacının poliçe teminatında ödediği hasar bedelini zarar sorumlusu olan davalıdan talep edebileceği toplam zarar bedelinin 27.534,34.- TL.

Olduğu, ve davacının sigortalıya ödeme yapmış olduğu tarihten takip tarihine kadar faiz de talep edebileceği; takip tarihine kadar işlemiş faizin taleple bağlılık gereği 957,29.- TL olduğu ( 27.534,34+957,29 = 28.491,63 TL) , bu sebeple davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın yerinde olmadığı ve iptalinin gerektiği;

yine davacı tarafça ekspertiz raporuna göre yapılan ödeme miktarının ve takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin likit olması nedeniyle davacı lehine % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının İstanbul 25. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 27.534,34 TL asıl alacak ve 957,29 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.491,63 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

28.491,63 TL alacağın % 20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İstanbul Anadolu icra müdürlükleri ve mahkemelerinin yetkili olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişilerin dava konusu olayda uzman olmadıklarını, raporun eksik olduğunu, raporun,tümüyle davacı tarafça yaptırılan ekspertiz raporunun kopyası mahiyetinde olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere sorumluluk olduğu düşünülse dahi taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun değerlendirilmediğini, raporun eksik ve hatalıu olduğu,

talebin fahiş olduğunu, hesaplanan faiz oranları hatalı hatalı olduğu gibib davalının temerrüte de düşülmediğini, faiz başlangıcının dayanağınının da açıklanmadığını, davalının taşımaya konu emtiayı eksiksiz olarak teslim ettiğini, emtia uzun yıllardır kullanılmakta olan ve faturası dahi bulunmayan, ibraz edilemeyen bir emti olduğunu, davacı tarafından ödenen tazminat gerçek zararı yansıtmadığını,davacı tarafından teslim mahallinde ve teslim gününde yapılmış usulüne uygun bir hasar ekspertizi bulunmadığını, davacının icra inkâr tazminatı talebinin reddi gerektiğini,

28.491,63-TL alacağın %20’si oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, ancak sıl alacak 27.534,34 TL üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilebileceğini, kararın vekalet ücreti ve harçlar yönünden de denetime muhtaç olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında Türkiye'den İngiltere'ye taşınan ev eşyasında taşıma sırasında meydana geldiği iddia olunan hasar bedelini dava dışı sigortalıya ödeyen davacı sigorta şirketinin, ödediği bu bedelin davalı taşıyıcından rücuen tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamında bulunan İstanbul 25.İcra Müdürlüğünün ...sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 27.534,34 TL asıl alacak, 957,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.491,63 TL alacak yönünden 19.07.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak asıl alacağın gösterildiği, ödeme emrinin 25.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği,

davalı tarafından 30.07.2019 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına, ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı ile dava dışı sigortalı... arasında 04.09.2018/03.11.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 04.09.2018 tarihinde... poliçe numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlendiği, bu poliçe ile dava dışı sigortalıya ait ev eşyasının İstanbul'dan Londra'ya taşınması sırasında meydana gelecek rizikoların teminat altına alındığı, ev eşyalarının davalı şirket tarafından taşındığı, taşıma sırasında ev eşyalarının bir kısmında hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketince poliçe kapsamında eksper raporuna göre hesaplanan hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödendiği,

davalı şirket vekilince sunulan cevap dilekçesinde eşyaların eksiksiz şekilde taşıdığı ve sigortalıya teslim edildiğinin savunulduğu, bu şekilde dava dışı sigortalıya ait ev eşyalarının Türkiye'den İngiltereye davalı şirket tarafından taşındığı, sigortalı ile davalı arasında taşıma ilişkisi bulunduğu, davacı sigorta şirketince sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen davalı taşıyıcının sorumlu olduğu ileri sürülerek davalıdan tazmini için icra takibi başlatıldığı,

itiraz üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.Sigortacının halefiyet hakkı kaynağını TTK'nın 1472/1 maddesinden yani yasadan almakta olup sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçer.Davacının sigortalısının ev eşyalarının Türkiyeden İngiltere'ye taşınması hususunda davalı ile arasındaki hukuki ilişki taşıma ilişkisi olup sigorta poliçesinde sigortalının ev eşyalarının Türkiye'deki evinden İngiltere'deki evine taşınması işinin davalı yanca üstlenildiği, dava dışı sigortalının bu ilişkide tüketici konumunda olduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davayı dava dışı sigortalı açmış olsaydı tüketici mahkemeleri nezdinde açacaktı. Davacı sigortacı da bu davayı ödediği bedel üzerine TTK'nın 1472. maddesine, halefiyete dayalı olarak açtığından rücuen tazminat istemine ilişkin eldeki davada da tüketici mahkemeleri görevli olacaktır (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 24.09.2019 tarihli ve 2016/20369 Esas, 2019/8459 Karar sayılı kararı).

Görev konusu dava şartlarından olup resen nazara alınması gerektiğinden ve somut olayda mahkemenin görevli olmadığı anlaşıldığından, resen yapılan inceleme neticesinde, istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının bu sebeple kaldırılmasına ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, kararı veren ilk derece mahkemesinin görevsiz olduğu anlaşıldığından,

işin esasına dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak dava dosyasının görevli İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.