İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1500 K.2026/295

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile ... A.O arasında 03.06.2015 tarihinde ...

Havalimanı ve şehir merkezi arasında yolcu taşıma hizmeti sözleşmesi imzalandığını, davalı ortaklığın 12.08.2015 tarih ve B.02,2.....0... sayılı yazısı ile taraflar arasında yapılan sözleşmeyi haksız ve hukuksuz olarak feshettiğini, davalı kurumun, söz konusu fesih işlemini gerçekliği olmayan bir takım olaylara bağlı olarak kesilen idari para cezalarına dayandırdığını, davalı kurumca müvekkili aleyhine sözleşmenin yapıldığı günden sözleşme feshedilinceye kadar birden fazla ceza kesildiğini, söz konusu idari para cezalarının müvekkili tarafından ödendiğini,

müvekkili şirketin davalı ortaklığın isteği üzerine 212.75,89 TL değerinde ... modelli 2015 model standartları daha yüksek 35+1+1 kişilik sıfır otobüs aldığını ve hizmete sunduğunu, ayrıca bu aracı ... logosu ile giydirmek için 1.180,00 TL bedelinde reklam ücreti ödediğini, müdür ... 'in müvekkili firmaya aracı zamanında reklam logosunu giydirmediği gerekçesiyle ceza kestiğini, ancak hazlihazırda yolcu taşımacılığı yapan şirketin aracını logosuz şekilde kabul edildiğini,

davalı sözleşmeyi 18/c maddesine dayalı olarak feshettiğini beyan etmiş ise de ...'da bulunan sorumlu müdürün kestiği para cezaları ve müvekkili şirket hakkında ...'na olumsuz beyanlarda bulunması sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, müvekkili şirketin davaya konu sözleşme gereği almış olduğu 212.795,89 TL’lik aracın boşta beklediğini, aracı ödemek için çekilen banka kredisinin de halihazırda devam ettiğini, ancak aracın boşta beklemesi dolayısıyla müvekkili şirketin kredi ödemelerini yapmakta sıkıntı çektiğini,

... ilinde bir saygınlığı olan müvekkili şirketin ödemelerdeki aksaklık nedeniyle sicillerinin zarar görmesinin an meselesi olduğunu, müvekkili şirketin yolcu başına 2,75 TL.’ye taşıma yaptığını, davalı kurumca feshedilen sözleşmeye olan güvenden ötürü müvekkilin uğradığı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi zararın sözleşme feshedildiği tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin, sözleşme hükümlerine uygun olarak feshedildiğini, fesih sözleşmesinin 18/C maddesine göre feshedildiğinden, davacının teminatının da bu hüküm uyarınca kendisine iade edildiğini, davacı şirketin davalı ... 'nin taşıma hizmeti aldığı ... 'ın gerekli belgeleri bulundurmadığına ilişkin beyanının doğru olmadığını, davacı dilekçesinde D4 belgesi bulunduğu halde sözleşmenin haksız yere feshedildiğini belirttiğini ancak davacı şirketin belge olarak sunduğu D4 belgesinin sözleşme konusu olmayan başka bir araca ait olduğunu,

davacının sunacağı belgelere karşı beyanda bulunma hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili ...’nin davacı şirket ile akdedilen sözleşmeyi, sözleşme hükümlerine ve hukuka uygun olarak feshettiği, sözleşmeye bağlı bir hakkın kullanımından ibaret olan olayda, bu hususlar göz önünde bulundurularak, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arasında akdedilen Şehir İçi Yolcu Taşıma Hizmet Sözleşmesinin feshedilmesi nedeni ile davacının uğradığı maddi zararının tespiti talepli tazminat davasıdır.

Deliller. Dosya Mevcudu, Bilirkişi İncelemesi, Sözleşme.Taraf vekillerinin talepli ile tanıklarının dinlenmesi için Mahkememiz tarafından talimatlar yazılmış, ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından talimat yoluyla tanıklar dinlenmiştir. Mahkememizin 06/05/2019 tarihli duruşmasında bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan rapor 22/07/2019 tarihinde talimat mahkemesine sunulmuştur. Bilirkişi tarafından hazırlanan raporda eksik hususlar bildirilmiş olup, dava konusununda hukuki yönden incelenmesini takiben, feshedilen sözleşmede kalan süre için tazminat hesaplaması yapılacak ise bunun sadece ticari defter kayıtları üzerinden tespitinin mümkün olmayacağından,

davanın ticari bir dava olması ve dava konusununda yolcu taşıma hizmetinden kaynaklı olması nedeniyle dosyanın "Ticaret Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" bilirkişisine verilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir. ... 'dan gelen müzekkere cevabında "İlgili tezkere ile Şirketimizin 13/08/2015 - 13/06/2017 tarihleri arasındaki döneme ait yolcu taşıma faturalarının gönderilmesi talep edildiği, Şirketimiz Türkiye’de 24 şehirde havalimanları ile şehir merkezleri arasında yolcu taşımacılığı yapmakta olup, yaptığımız araştırma neticesinde Şirketimizden ... ilindeki faaliyetimize ilişkin bilgilerin istendiği,

söz konusu tarihler arasında havayolu şirketleri kendi yolcularının havalimanları ile şehir merkezleri arasında taşıtabilme hakkına sahiptiler ve bu hizmeti genellikle başka taşımacılara taşere ederek yerine getirdiği, şirketimiz ... ise, havayollarından bağımsız bir yer hizmeti kuruluşu olarak, Ulaştırma Bakanlığından aldığı yetki ve izinlere istinaden havalimanları ile şehir merkezleri arasında tüm havayolu şirketlerinin yolcularını kapsayan genel bir yolcu taşımacılığı yapmaktadır.

Bununla beraber, şirketimiz söz konusu genel taşımacılık faaliyetini sürdürürken muhtelif havayolları ile de anlaşma yaparak onların yolcularını da taşıma işini üstlenmekte olup, bu bağlamda ... ...’daki yolcularını taşımak üzere de ... ile bir Sözleşme imzalamıştır. Şirketimizin ...

İle sözleşme imzaladığı bu dönemdeki yolcu taşımacılığı hizmeti, şirketimizin kendi öz mal araçlarıyla, kendi adına maliye bakanlığı onaylı bastırmış olduğu yolcu biletleriyle yapılmakta, bilet bedelleri doğrudan yolculardan alınmaktadır. Dolayısıyla, ilgi yazınızda bahsedilen taşımacılık İle ilgili olarak Şirketimizce Türk Havayollarına hiçbir fatura kesilmemiş olup, bu taşımacılıkla ilgili ne bir Ödeme yapılmış, ne de bir ödeme alınmıştır. ...

Havalimanı’ndaki bu hizmet, hizmet vermekte olduğumuz diğer havalimanlarında olduğu gibi, bağımsız bir taşımacılıktır ve taşıma bedeli doğrudan yolcular tarafından Şirketimize ödenmektedir.

Şirketimizin bu faaliyeti sürdürebilmek için sahip olduğu ruhsat ve izinler aşağıdaki gibidir; -A grubu ulaşım ruhsatı, -Havalimanlarından şehir merkezlerine yapılmakta olan taşımacılıkları düzenleyen ... genelgesi kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının oluruna istinaden almış olduğu yetkilendirme, (Ayrıca uygulanacak bilet fiyatı ile ilgili Ücret Tarifesi onayı da bulunmaktadır)"hususları bildirilmiştir. ... 'dan gelen müzekkere cevabında;

-A grubu ulaşım ruhsatı, Havalimanlarından şehir merkezlerine yapılmakta olan taşımacılıkları düzenleyen ... genelgesi kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının oluruna istinaden almış olduğu yetkilendirme olduğu, ayrıca uygulanacak bilet fiyatı ile ilgili Ücret Tarifesi onayı da bulunmadığı, Havaştan gelen 20/10/2020 tarihli müzekkere cevabında belirtildiği üzere, hava yolu şirketlerinin keza ... yolcu taşıma işini üstlendiği ve ilgi yazıda bahsedilen taşımacılık ile ilgili olarak ... ... 'na hiçbir fatura kesmemiş olup, taşımacılıkla ilgili ödeme yapılmadığı ve ödeme alınmadığı,

yolucu biletleri ile doğrudan ödemelerin yolculardan alındığı, sözleşmenin 18/c maddesine dayanılarak ... tek taraflı sözleşmeyi fesih hakkını davacının idari ve teknik şartnamede belirtilen hususlara aykırı davrandığından davacıya ceza kesildiği (başka bir hava yoluna ait yolcu taşıması, tarife tablosunu hava alınına astırmaması,

mali mesuliyet sigortası yaptırım ödeme ve makbuzları ... teslim etmemesi ve d4 yetki belgesini temin etmemesi ve temin etmiş olduğu belgenin başka bir araca ait olması nedeni ile cezai şartlar kesildiğinden fesihin hukuka uygun olduğu dosya kapsamına alınan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda anlaşıldığından " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... ait cevabi yazının sözleşmesinin feshi sonrası anlaşma imzalanan ... isimli firmanın taşıma ücretleri ile müvekkil şirketin taşıma ücretleri arasında anormal bir oran olduğunun ispatladığını, söz konusu şirketten 13/05/2015 ile 13/06/2017 tarihleri arasında taşıma yapılan yolcu sayısının sorulması veya bu tarihler arasında yolculardan tahsil edilen kazanç miktarının sorulması hâlinde de aynı sonuca ulaşılabileceğinin izah edilmiş ve hatta mahkeme aksi kanaatte ise bu belgenin beklenilmesine gerek olmadan dosyanın bilirkişiye tevdii talep edilmiş olmasına karşın,

bu beyan ve talepleri dikkate alınmayarak sanki dosya bu belgeye bağlıymış gibi davanın tarafı olmayan dava dışı bir şirketin beyanına bağlı kalınarak karar verildiğini, müvekkilinin başka hava yoluna ait yolcu taşımadığını, müvekkili şirketin tarife tablosunu hava limanına asmadığı gerekçesiyle kesilen idari para cezasının nedeninin ispatlanamadığını, D4 belgesinin 14.07.2015 tarihinde ... Satış Memurluğuna sunulduğunu, ...

Havalimanı-Şehir Merkezi Arasında Yolcu Taşıma Hizmeti Sözleşmesi’nin 18. maddesinin e bendine göre firmaya ait ruhsat evraklarının tamamlanması için iki aylık bir süre öngörüldüğünü, bu süre içinde evrakların tamamlanarak teslim edildiğini, D4 yetki belgesinin plakaya göre değil firmaya göre çıkarılan bir belge olduğunu, feshin haksız olduğunun tanık beyanlarıyla açık olduğunu, feshin müvekkili şirketin kusurundan kaynaklanmadığını, aksi hâlde şartnamede belirtildiği gibi teminatın irat olarak kaydedilerek müvekkiline iade edilmeyeceğini, davalı tarafından sözleşmenin ... çalışmak için feshedildiğini,

dosyanın taşıma bilirkişisine tevdi edilmediğini, hesaplamayı yapamayacağını açıkça beyan eden bilirkişiye dosyanın iki kez gönderildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, yolcu taşıma sözleşmenin haksız feshi nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında 03.06.2015 tarihli yolcu taşıma hizmeti sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunun ... ve onunla ortak uçuş yapan firmaların (... gibi) uçaklarıyla seyahat eden yolcuların ...

Hava Limanı- Şehir merkezi arasında iki adet yirmi yedi kişilik midibüs ile ulaşımlarının sağlanması için şoförlü olarak araç kiralanması olduğu, sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği, davacının sözleşmenin haksız feshedildiğini, haksız fesih nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından sunulan 12.08.2015 tarihli sözleşme fesih bildirimin incelenmesinde. 03.06.2015 tarihli sözleşmenin davalı tarafından 18/c maddesine tek yönlü olarak feshedildiği, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 15 gün hizmet alınmaya devam edileceğinin, son günün TK ... yolcularının şehir merkezine bırakılması ile son bulacağının davacıya bildirildiği görülmüştür.

Sözleşmenin "Ortaklığın sözleşmeyi feshetmesi" başlıklı 18/ c maddesine göre "Ortaklık 15 gün önce tebligat yaparak herhangi bir gerekçe göstermeksizin istediği zamanda sözleşmeyi tek taraflı feshetme yetkisine sahiptir.

Bu durumda firmanın teminatı kendisine hizmetin bitimini takiben 1 ay içerisinde iade edilecektir." Sözleşme, davalıya haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeyi fesih hakkı vermiş, davalı da sözleşme hükmüne uyarak ve önel vererek sözleşmeyi feshettiğini bildirmiştir. Davalının sözleşmeyi haksız feshi söz konusu değildir.

Tacir olan tarafların, kendi özgür iradeleriyle imzaladıkları sözleşme hükümleri, taraf alar için bağlayıcıdır.Davalının sözleşmenin uzun süre devam edeceğine dair bir taahhüdünün bulunmadığı, davalının sözleşmenin verdiği yetki ile sözleşmeyi feshettiği, davalı ortaklığın herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmeyi feshedebileceğinin sözleşme ile hüküm altına alındığı, tacir olan davacının da sözleşme şartlarını kabul ederek imzaladığı, kaldı ki Mahkemenin gerekçesinde de belirtildiği üzere;

davacının idari ve teknik şartnamede belirtilen hususlara aykırı davranarak sözleşmenin feshedilmesinde kendi kusurlu eylemlerinin etkili olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf nedenlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.