İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1852 K.2022/1368

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yurt dışı taşıma hizmetine ilişkin sözleşme bulunduğunu, 24.05.2019 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanarak, ürünlerin yola çıktığını, 26.05.2019 tarihinde Bulgaristan Gümrüğü tarafından beyan edilmediği gerekçesi ile makinaların mütemmim cüzü olan freon gazına hatalı bir şekilde el konularak 3.440,00 Euro ceza tahakkuk ettirildiğini, 04.06.2019 tarihinde Almanya’daki gümrük işlemlerinin tamamlandığını, ürünlerin dava dışı alıcı...’e 05.06.2019 tarihinde teslim edilmesi gerekirken, ürünlerin kasıtlı olarak teslim edilmediğini,

müvekkil şirket ile alıcı arasındaki satım sözleşmesine göre, satıma konu makinaların tesliminin 05.06.2019 tarihinde yapılacağının kararlaştırıldığını, teslimde gecikilen her gün için 2.000 EURO gecikme cezası ödeneceğinin hükme bağlandığını, ürünlerin Almanya Gümrüğü’ndeki işlemlerinin 04.06.2019 tarihinde tamamlandığını, davalının ürünleri bu tarihten 61 gün geç teslim etmesi nedeniyle, alıcı tarafından 16.10.2019 tarihli 122.000,00 EURO tutarında fatura tanzim edildiğini ileri sürerek,

davalının yükümlülüklerini kasten yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararlardan şimdilik 70.000,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; haksız davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...açıklanan nedenlerle, davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı vererek göndermeden yargılamasını yapması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle aynı uyuşmazlık konusunda dairemizin 2022/509 esas ve 2022/2410 karar sayılı ve 25.03.2022 tarihli kararı ile davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı vererek göndermeden yargılamasını yapması gerektiğine, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş olduğundan aynı nitelikteki uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri başkanlar kurulu’nun 2022/12 sayılı ve 11.02.2022 tarihli kararı ile talep edilen konuda, dairemizin 2022/509 esas ve 2022/2410 karar sayılı ve 25.03.2022 tarihli kararı ile davanın açıldığı tarih itibariyle görevli olan asliye hukuk mahkemelerinin, derdest dava dosyalarını yeni kurulan veya yetki çevresi genişletilen ticaret mahkemelerine devir ya da görevsizlik kararı vererek göndermeden yargılamasını yapması gerektiğine,

uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiş olduğundan aynı nitelikteki uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına 25.03.2022 gününde oybirliğiyle ve 5235 sayılı kanun’un 35/4 maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. ) Yukarıda açıklanan gerekçeler ile Yüksek Yargıtay 5. Hukuk Dairesi ve 11. Hukuk Dairesinin güncel içtihatları gereğince mahkememizin faaliyete geçmesinden önce açılan ve mahkememizin kurulmasına binaen gönderme kararı ile gönderilen dosyaların açıldığı mahkemece çözümlenmesi gerektiği, mahkememizin bu dosyaların yargılamasını yürütmekte görevli olmadığı anlaşılmış,

6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunu'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine" gerekçesiyle, HMK'nın 114. ve 115. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davanın açıldığı Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/163 E. 2021/206 K. sayılı kararı ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiğini, Çorlu 5 Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın davacıya 10.11.2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, davacı yanca 2 hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurularak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin istenilmediğini, bu nedenle HMK'nın 20. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu hususun dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, Görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu,

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Tekirdağ ilinin mülki sınırları olduğunu, yargı çevresi içerisinde Çorlu ilçesinin de bulunduğu, göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğundan hakimce re'sen gözetilmesi gerektiğini, davacı yanca 06.07.2021 tarihinde Çorlu 5 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/163 Esas sayılı dosyasında açılan davada, görevsizlik kararı verilen tarihe kadar yalnızca dilekçelerin teatisinin gerçekleştirildiğini, henüz ön inceleme aşamasına dahi geçilmediğini, davanın ticaret mahkemesinde görülmesinde tarafların hukuki yararı bulunduğunu,

bu nedenle HMK'nın 20.maddesi gereğince davanın reddine karar verilmesi, aksi halde davaya görevli Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmasına karar verilmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın usulden reddine, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın görevsizlik nedeniyle reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı tarafından 06.07.2021 tarihinde Çorlu 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/163 Esas sayılı dosyasında davalı taşıyıcı aleyhine, taşıma sözleşmesinden kaynaklı edimlerini süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle, 70.000 TL tutarında kısmi alacak talebiyle dava açılmıştır. Anılan mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 03.11.2021 tarihinde Tekirdağ Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen karar, görevsizlik kararı niteliğinde olmadığı değerlendirilerek, 03.11.2021 tarihinde verilen gönderme kararı üzerine dosya 11.11.2021 tarihinde, dosya re'sen ticaret mahkemesine gönderilmiştir. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucu, yazılı gerekçeyle Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nın 20. maddesinde yetkisizlik ve görevsizlik kararları üzerinde yapılacak işlemler düzenlenmiş olup, Çorlu 5. Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmediği, dava dosyasının gönderilmesine karar verildiği, bu nedenle süresi içerisinde davacı tarafından dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvuru nedeni yerinde görülmemiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir.

Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığına dair Yargıtay 11. HD'nin 2022/509 E- 2022/2410 K sayılı, 25.03.2022 tarihli emsal ilamındaki gerekçeler ışığında; eldeki davanın Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararından önce açılmış olması nedeniyle, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının isabetli olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.