İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/276 K.2022/632

Taraflar arasındaki istirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle dava dosyasının, İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/433 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine dair verilen karara karşı, davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ...

Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi İzmir Şubesine ait 168.381,00 TL bedelli çekin davacı şirkete göndermek üzere kargo şirketine teslim edildiğini, ancak çekin kargoda kaybolduğunu, açılan çek iptali davasında mahkemece ödeme yasağı konulduğunu, mahkemece ibraz edilen çekin istirdadı için süre verildiğini, ileri sürerek, dava konusu çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının rızası dışında elinden çıkan çekin veya bedelinin istirdatını talep ettiğini, kanunun çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak, kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu taktirde o çeki geri vermekle mükellef olduğunu hükme bağlandığını müvekkilinin kötü niyetli olduğun dahi iddia edilmediğini, ağır kusurlu hareket eden davacının çeki geri isteme hakkının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Mahkememize açılan işbu dava ile İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/433 Esas sayılı davası arasında hukuki sebep ve deliller yönünden bağlantı bulunduğu, ayrıca konu birliğinin mevcut olduğu, dayanılan delillerin ve maddi vakıaların müşterekliğinin delillerin birlikte değerlendirilmesini gerektirdiği,

yapılacak değerlendirme sonucunda dosyalardan biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğu anlaşılmakla usul ekonomisi de nazara alınarak HMK.nun 166/2, 4 madde ve bendleri uyarınca mahkememiz dosyasının, daha önce açıldığı anlaşılan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/433 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine... "gerekçesiyle, davaların birleştirilmesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davaların birleştirilmesi için öncelikle davanın taraflarından birinin birleştirme konusunda bir talepte bulunması gerektiğini, oysa taraflarca birleştirme talebinde bulunulmadığını, farklı yargı çevresinde olan davaların birleştirilmesine re'sen karar verilemeyeceğini, eldeki davanın istirdat davası, birleştirilen davanın ise menfi tespit davası olması nedeniyle birleştirme kararının hukuki bir fayda sağlamayacağını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, birleştirme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hamilin elinden rızası dışında çıktığı ileri sürülen çekin istirdadı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava dosyasının İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/433 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan, ...bank Kemalpaşa organize sanayi şubesine ait, 29.08.2020 keşide tarihli, ... seri nolu, 168.381,00 TL bedelli çek davacı emrine keşide edilmiştir. Davacı, çekin keşideci tarafından düzenlenerek kargoya verildiğini ve kargoda zayi olduğunu ileri sürerek istirdadını talep etmiştir.

Davalı ise çekin yasaya uygun şekilde iktisap edilmesi nedeniyle iktisabının korunması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince keşideci tarafından İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesince keşideci tarafından aynı çek nedeniyle açılan ve mahkemenin 2020/433 Esas sayısına kaydedilen menfi tespit davası ile bu dava arasında bağlantı bulunması nedeniyle davaların birleştirilmesine karar verilmiştir. HMK'nın 166.

Maddesi uyarınca aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden birleştirilebilir. Somut olayda, davaların farklı yargı çevresindeki mahkemelerde açılması nedeniyle maddenin ikinci fıkrasının uygulanması gerekir.

Belirtilen ikinci fıkra uyarınca, "Davalar, ayrı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme, ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir.

Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır." Somut olayda, taraflarca davaların birleştirilmesine ilişkin bir talep ileri sürülmediğinden farklı yargı çevrelerindeki aynı derece mahkemelerinde açılan davaların, mahkemece kendiliğinden birleştirilmesine karar verilemeyeceğinden ilk derece mahkemesi kararı yerinde olmayıp, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1.a.5 maddesi uyarınca kabulü gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, HMK'nın 353/1.a.5. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.