İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1610 K.2023/1366

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili firmadan mal satın aldığını ancak faturaya dayalı ürünlerin bedelini ödemediğini bu nedenle müvekkili tarafından İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takip öncesi ve sonrası asıl alacağa işleyecek ticari faiz ile takibin devamına, haksız itirazı nedeniyle asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin kamu tüzel kişiliğine haiz olduğunu dosyada görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu ayrıca müvekkilinin davacı tarafa borcunun olmadığını beyan ederek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda davacı, davalı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında satılan malların bedellerinin ödemediğinden bahisle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra dosyasındaki borçlu ve eldeki davadaki davalı ... Üniversitesi olup, bu kurum kar amacı gütmeyen bir eğitim kurumudur. Bu nedenle, davanın ticari dava olduğunu kabul etmek mümkün değildir.

TTK'nun 4 ve 5 maddeleri uyarınca, davanın mutlak ticari dava olmaması sebebiyle de, davaya bakmakla görevli mahkemeler asliye ticaret mahkemeleri değil, genel görevli asliye hukuk mahkemeleridir (İstanbul BAM 18. H.D. 2021/361 E. 2021/628 K. Sayılı İlamı).

Bu itibarla; eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu kanaatine varılmakla; mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerektiği..." gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacı taraf ile müvekkili kurum arasındaki ticari satın alıma ilişkin uyuşmazlık neticesinde, davacı taraf icra takibi başlattığını, müvekkili kurumun açılan bu haksız icra takibine itiraz ettiğini ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan itirazın iptali davasında ile mahkemece 16.05.2023 tarihinde görevsizlik kararı verdiğini, İş bu karar ile aynı anda mahkemece HMK 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevsizliği neticesinde usulden reddine karar verildiğini, mahkemenin aynı anda hem görevsizlik hem de usulden ret kararı birbiriyle çeliştiğini,

görevsizlik kararı veren mahkemenin devamında esasa ve usule ilişkin başka karar veremeyeceğinden işbu hükmün kaldırılması gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davasıdır. İlk derce mahkemesince davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle usulden red kararı verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı vekilince mahkemece verilen görevsizlik kararı kapsamında davanın usulden reddine de karar verilmesinin yasa ve usule aykırı olduğu ileri sürülerek karar istinaf edilmiştir. İlk derce mahkemesince açılan davada mahkemeye ilişkin dava şartı olan görev hususu değerlendirilmiş, yapılan değerlendirme sonucu mahkemenin görevsiz olduğu sonucuna varılarak usulden red kararı verilmiştir.

Mahkemenin kararı görev hususuna ilişkin olup usuli karar olmakla, verilen usulden red kararı isabetlidir. Aksi yöndeki davalı vekili istinafı yerinde değildir. Davalı vekilince hükümde lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediği ileri sürülerek kararın bu yönüyle de yasaya aykırı olduğu belirtilip istinaf başvuru nedeni olarak ileri sürülmüştür.

Mahkemece görevsizlik kararı verildiği, HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Yine mahkemece hükümde HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece karar verilmesi hüküm altına alınmıştır.

HMK 331/2 maddesi hükmü açık olup, davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde yargılama giderinin ne şekilde hükmedileceği belirtilmiştir. Buna göre davalı vekilinin görevsizlik kararı ile vekalet ücretine hükmedilmemesinin yasaya aykırı olduğu yönündeki istinafı da yerinde değildir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.