İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1890 K.2024/33

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Ltd. İle davalı arasında mutabık kalınan şartlar dahilinde, 2019 model 8... özelliklerine sahip teknenin (“Tekne”) Türkiye’de inşası için anlaşılmış olup inşası tamamlanan tekne, tedarikçi sıfatını haiz tarafınca Dominik Cumhuriyeti’nde bulunan alıcı firmaya teslim edildiğini, teslimatın hemen ardından teknenin ayıplı olduğu anlaşıldığını ve davalıya derhal bildirimde bulunulduğunu,

sonrasında söz konusu ayıplara ilişkin olarak 18.06.2020 tarihinde Tekne’de Sörvey incelemesi yapıldığını ve düzenlenen rapor uyarınca teknede tamiri mümkün olmayan birtakım ayıplara ek olarak tamir gerektiren bir kısım ciddi ayıpların da bulunduğunun tespit edildiğini, tespit edilen ayıpların tamiri için müvekkili tarafından ilk aşamada 7.680,22 USD tutarında harcama yapıldığını ve söz konusu harcamalara ilişkin olarak 22.09.2020 tarihinde e-posta yoluyla davalıya 7.680,22 USD tutarında borcun ödenmesi talepli ihtar gönderildiğini, ne var ki davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi söz konusu ihtarın da yanıtsız bırakıldığını,

sonrasında teknenin 09.10.2020 tarihinde test amacıyla suya indirilmesi esnasında, 18.06.2020 tarihli Sörvey raporu ile tespit edilen ayıplara ek olarak başkaca ayıpların da mevcut olduğunun anlaşıldığını, teknenin gövdesinde biriken yağmur sularının güverteden boşaltılması için teknede bulunması mecburi su tahliye pompasının üretim aşamasında tekneye eklenmediğini, ayrıca teknede kaynak eksikliği nedeniyle çeşitli kusurların oluştuğunun tespit edildiğini, söz konusu ayıpların giderilmesi için yine müvekkili tarafından 600 USD tutarında ek masraf yapılmak durumunda kalındığını, müvekkili tarafından yapılan tüm bu masrafların Beyoğlu ...

Noterliği’nin 20.11.2020 tarihli ve ... yevmiye no’lu ihtarnamesi ile davalıya bildirildiğini ancak anılan ihtar da yine yanıtsız bırakıldığını, tüm çabaların sonuçsuz kalması üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile Davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, dosyadan tebliğ edilen ödeme emrine davalı tarafından hiçbir hukuki gerekçe gösterilmeksizin kötü niyetli şekilde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın likit nitelikte olması sebebiyle İİK 67/2 maddesi gereği alacağın %20'sinden az olmamak üzere hükmedilecek tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkemenin görevi HMK 'nun 114.maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olup, HMK'nun 115.maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.

6102 sayılı TTK nun 4 ve 5.maddeleri gereğince mahkememizin görevinin tayini için öncelikle davanın 6102 sayılı TTK dan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir dava olup olmadığının saptanması gerekmektedir. TTK'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir.

TTK nun 5. maddesine göre; asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir. TTK'nın 1352. Maddesinde deniz alacakları sayılmıştır.

Buna göre, geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya, hasar, can kaybı ve bedeni zararlar, kurtarma faaliyetlerinden doğan tazminat hakları, gemi yapım ve onarımından kaynaklanan alacaklar, gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar, gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar gibi doğrudan deniz ticareti alanıyla ilgili tazminat ve alacaklar deniz alacağı olarak tanımlanmıştır.

Mahkememizin davaya bakabilmesi için davanın deniz ticaretinden kaynaklanması gerekli ve zorunlu olup, somut olayda uyuşmazlık davacıya ait 2019 model 800 ... özelliklerine sahip teknenin yapımındaki gizli ayıp nedeniyle taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklandığı, bu haliyle taraflar arasındaki ihtilâf Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesindeki işlemden kaynaklandığı..." gerekçesiyle, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, HMK'nın 20.maddesindeki prosedür çerçevesinde talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Uyuşmazlık deniz alacağından kaynaklandığından görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemeleri olduğunu, bilindiği üzere TTK m. 1352 ile gemi yapım ve onarımından kaynaklanan alacakların deniz alacağı olduğu belirtildiğini, nitekim somut olayda da tekne inşasına ilişkin ayıpların tazmini talep olunduğunu, bu itibarla deniz alacağı söz konusu olduğundan uyuşmazlığın deniz ticareti alanıyla ilgili olduğu açık olup ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu görevsizlik kararının hatalı olduğunu, Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi 2019/1656 E., 2019/2861 K., 06.12.2019 tarihli kararının da bu yönde olduğunu,

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın görevli asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı tarafından davalıya inşa ettirilen teknedeki ayıplar nedeniyle yapılan harcamaların davalıdan tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın eser sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle genel mahkemelerde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davanın ilk olarak İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine açıldığı, bu mahkemece 2022/701 E - 2023/6 K sayılı, 12.01.2023 tarihli karar ile davaya bakma görevinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine (Denizcilik İhtisas Mahkemesine) ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği,

iş bu kararın taraflarca istinaf edilmeksizin 18.04.2015 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen karar uyarınca dava dosyasının İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, bu mahkemece de istinafa konu karşı görevsizlik kararının verildiği anlaşılmıştır. Davadaki uyuşmazlık, davalıya inşa ettirildiği ileri sürülen teknede ayıplar bulunup bulunmadığı ile ayıplar nedeniyle davacı yanca yapıldığı ileri sürülen giderlerden davalının sorumlu olup olmadığna ilişkinidir.

TTK'nın 5.maddesi uyarınca HSK tarafından, deniz ticaretine ve deniz sigortalarına bakmakla İstanbul 17. ATM görevlendirilmiştir. Anılan mahkemenin görevli olması için uyuşmazlığın deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin olması gerekir. Somut uyuşmazlığın deniz ticareti ve deniz sigortalarından kaynaklanmadığı, uyuşmazlığın teknenin yapımına ilişkin eser sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK’nın 470 ve devamı maddelerindeki eser sözleşmesi hükümlerine göre incelenip çözümlenmesi gerekir. Genel mahkemeler (asliye hukuk, sulh hukuk, asliye ticaret) ile denizcilik ihtisas mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Görev kamu düzeninden olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemelerce ve istinaf incelemesi sırasında bölge adliye mahkemelerince kendiliğinden göz önünde tutulur.

Bu nedenle mahkemenin görevsizlik kararı vermesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan bu gerekçeyle, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.