İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/2002 K.2023/1659

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın davalı tarafa iki adet hamiline yazılı çek keşide ettiğini, çeklerin ödenemediğini, daha sonra parça parça ödeme yapılarak çeklerin ödendiğini, İş bu çeklerin için yapılan ödemelerin dekontları ile sunulduğunu, çeklerle ilgili borçlarının olmadığını beyan ederek davacı vekili davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.Davalılar vekili savunmasında özetle;

zamanaşımı itirazları olduğunu, çek bedellerinin davalı ... hesabına davacının iş bu çekler dışında da borcunun olduğunu, bu borçlar içinde çek düzenlendiğini, Dekontların hiçbirinde hangi çeke ait ödeme olduğunun belirtilmediğini, davacı tarafın borçtan kurutulmaya çalıştığını beyan ederek davalı vekili davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... İş bu dava iki adet çekten kaynaklı menfi tespit istemine yöneliktir. Mahkememizin 13/03/2023 tarihli celsesine davacı gelmemiş ve mazeret de bildirmemiş olduklarından HMK'nın 150. maddesi gereğince davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 150 . maddesinin 5. fıkrasında davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek esas kaydının kapatılacağı düzenlenmiştir. Mahkememizin bu dosyası işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde yenilenmediği..." gerekçesiyle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Bilindiği üzere 6 Şubat 2023 tarihinde 11 ili kapsayan büyük bir deprem afeti yaşandığını, on binlerce kişinin hayatını kaybettiğini, milyonlarca kişinin evi ve taşınmazlarının ağır hasar gördüğünü, afetin boyutunun çok sarsıcı olduğunu ve bu afeti yaşayanların yıllarca bu travmayı atlatamayacaklarını, bu afette müvekkili ve kendilerinin hem yakınlarını, hem iş yerlerini hem de evlerini kaybettiklerini, halen mağduriyetlerinin devam ettiğini, bu dilekçeyi dahi bin bir teknik güçlük içerisinde yazılabildiklerini, Yaşanan afetin ardından Cunhurbaşkanlığı kararnamesiyle, deprem bölgesinde sürelerin durdurulduğunu,

ayrıca Adalet Bakanlığı tarafından bu kararnameye dayalı olarak bir kısım tedbirler yayınlandığını, halen Adalet Bakanlığının web sayfasında bulunan ve dilekçede linki paylaşılan ilanın 5 .maddesinde "...Bu madde hükmü, olağanüstü hal ilan edilen illerin barosuna 6/2/2023 tarihi itibarıyla kayıtlı avukatlar ile diğer barolara kayıtlı olup aynı tarihte bu illerde bulunan avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar bakımından ülke genelinde uygulanır..." hükmü yer aldığını, depremde ofislerinin yıkıldığını, tüm ofis malzemelerinin, bilgisayarlarının, evraklarının, diplomalarının, mobilyalarının,

kitaplarının ve evlerinin kullanılamaz hale geldiğini, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın açılmamış sayılmasına yönelik kararının yerinde olmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyuşmazlık, davacı vekilinin savunma hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

11.02.2023 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayınlanan "Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 12.02.2023 tarihli HSK tarafından deprem kapsamında alınan tedbirler kapsamında davacılar vekilinin olağanüstü hal ilan edilen Malatya barosuna bağlı avukat olduğu dikkate alınarak, duruşmanın 06.04.2023 veya daha sonraki bir tarihe ertelenmesi ve ertelemenin düzenleme kapsamında vekile bildirilmesi gerekir iken bu hususlar dikkat edilmeksizin davacılar vekilinin yokluğundan karar verilmiş olması HMK'nın 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkının ihlali anlamına gelecektir.

Söz konusu yasanın emredici düzenlemesi gereğince davacılar vekilinin yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunması sağlanılmaksızın hüküm tesisi, hukuki dinlenilme hakkının ihlali anlamına gelecektir.

Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin yukarıda yer verilen kararname ve kararname kapsamında alınan tedbirleri dikkate almaksızın ve duruşmayı ertelenmeksizin ve davacılar vekiline yeni duruşma günü bildirilmeksizin, davacı vekilinin yokluğunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olması, davacı tarafın hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğinden istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.5. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davcı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.