İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/300 K.2024/473

Zayi belgesi verilmesi davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait İstanbul .... Noterliğinin 11/06/2012-... tasdik nolu ortaklar pay defterinin şirketin mali hesaplarını tutan serbest muhasebeci mali müşavir ... yedinde ofisinde tutulmaktayken kaybolduğunu, buna ilişkin tutanak tutulduğunu, bu nedenlerle zayi olan ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda, zayi belgesi talebi için gereken koşullardan defterlerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamın gösterilmediği, ziya uğramanın da davacının iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana geldiği ispat edilememiştir. Davacının muhasebecisinin defteri kaybetmesi, ihmali davranış olup, tacirin muhafaza konusunda özen yükümlülüğüne uygun davranmadığı... " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemenin, defterin muhasebeci tarafından kaybedilmesini ihmali davranış olarak değerlendirdiğini ve davanın reddine karar verdiğini, söz konusu gerekçenin müvekkilinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini, zira, 17.10.2023 tarihli dilekçe ile aslını sundukları belgelere bakıldığında müvekkilinin, mali müşaviri ile 01.01.2017 tarihinden itibaren çalıştığını, yaklaşık yedi yıldır çalışma süresi içerisinde herhangi bir sorun yaşanmadığını, müvekkilinin, resmi işlemlerinin yapılması için defteri geçici süreliğine mali müşavire verdiğini, ancak mali müşavir tarafından kaybedildiğini,

defterin kaybolmasında müvekkilinin herhangi bir ihmali veya kusuru bulunmadığını, resmi kurumlar tarafından yetkilendirildiğini, lisansa sahip mali müşavire güvendiği için müvekkilinin ihmali davranış ile hareket ettiğinin kabulünün, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik hakkının açık bir ihlali olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mali müşavirler, kendilerine tevdi edilen defter ve belgeleri işlerinin gerektirdiği süre içinde iyiniyetle muhafaza etmek ve işin bitiminde de defter sahibine iade etmek zorundadırlar. Davacı vekili, müvekkili şirketin pay defterinin kendisine teslim edilen dava dışı mali müşavirlerinin elinde bulunduğu sırada zayi olduğunu iddia etmiştir.

Dava, mali müşavire teslim edilen ticari defterlerin, iade edilmemesi nedeniyle akibeti bilinmeyen davacıya ait ortaklar pay defteri hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nın 87. maddesinde zayi belgesi verilebilmesi için aranan zayi halleri tahdidî olarak sayılmamıştır. Zayi olayının, tacirin engelleyemeyeceği bir olaydan ve tacire atfedilecek bir muhafaza kusuru olmaksızın gerçekleşmiş olması yeterlidir.

Defterlerin tasdik bilgilerinin de Eyüp ...Noterliğinden celbinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça zayi olduğu iddia edilen İstanbul ... noterliğinin 11.06.2012 -... tasdik nolu ortaklar pay defterinin defterinin şirketin mali müşaviri elinde kaybolduğu dava dilekçesinde beyan edilmiştir. Davacı tarafından mali müşavir ile yapılan 01.01.2017 tarihli sözleşme ve ilgili mali müşavir ... tarafından 09.10.2023 tarihli tutanak delil olarak ibraz edilmiştir.

Şirketin zayi ettiğini bildirdiği defterin mali müşaviri elinde bulunması olağan defterlerden olduğu da anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince, talebin çekişmesiz yargı işi olup resen araştırma ilkesine tabi olduğu da dikkate alınarak ve hâkimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında, iddianın ileri sürülüş ve sunulu deliler ışığında defterin elinde kaybolduğu iddia edilen mali müşaviri tanık sıfatıyla çağırıp beyanı alınarak ve mali müşavir tutanağı ile davacı tarafından bildirilecek deliller de toplanmak suretiyle, talebe konu defterin TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen sebepler veya benzer sebeplerle zayi olup olmadığı açıklığa kavuşturulmak suretiyle bir karar verilmelidir.Açıklanan bu gerekçelerle,

HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.