İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/1248 K.2025/1293

Taraflar arasındaki hakem kararının icra edilebilir olduğuna dair belge verilmesi talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerle talebin kabulüne dair verilen karara karşı, karşı taraf (davalı) vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Talep edenlar vekili, talep dilekçesinde özetle; ... lehine Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı tarafından 01.01.2021 tarihinde yayımlanan kurumsal tahkim kuralları çerçevesinde İstanbul tahkim yerinde yürütülen ... sayılı dosyanın tahkim yargılaması sonucunda 26.10.2023 tarihli hakem kararı ile davanın kabul edildiğini, karşı tarafın karara yönelik iptal talebinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2023/5 Esas sayılı dosyası ile reddedildiğini, kararın temyiz incelemesi sonucu onanarak kesinleştiğini ileri sürerek,

Milletlerarası Tahkim Kanun'unun 15-2/b maddesi gereği İstanbul tahkim yerinde yürütülen ... sayılı dosyanın tahkim yargılaması sonucunda verilen 26.10.2023 tarihli hakem kararının icra edilebilirliğine ilişin dosya üzerinden şerh verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda; icra edilebilirliğine ilişkin Mahkememizden belge verilmesi istenilen talep konusu Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı tarafından ... numaralı dosyanın tahkim yargılaması sonucunda 26 Ekim 2023 tarihli hakem kararına karşı iptal talebi ile karşı tarafın başvuru yaptığı ve yargılama sonucu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2023/5 Esas, 2024/5 Karar sayılı dosyası ile davanın reddine karar verildiği,

karşı tarafın bu sefer temyiz yoluna başvurduğunu ve bu temyiz incelemesi sonucu Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10/04/2025 tarih 2024/6541 E.-2025/2304 K. Sayılı ilamıyla istinaf kararın onandığı ve kararın 10/04/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla, söz konusu hakem kararının icra edilebilirliğine ilişkin 4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 15/B maddesindeki gerekli yasal koşulların gerçekleştiği..." gerekçesiyle, talep konusu (ICC) Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Divanı tarafından ... sayılı dosyasında verilen tahkim yeri İstanbul/Türkiye olan, 26/10/2023 tarihli nihai hakem kararının,

4686 Sayılı Milletlerarası Tahkim Yasası'nın 15/B maddesi gereğince icra edilebilir olduğuna, karar verilmiştir. Bu karara karşı, karşı taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Karşı taraf vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Türk hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizine dair MÖHUK'ın 60 ila 62. maddelerine ve onaylanarak Anayasamızın 90. maddesine göre iç hukukumuzun parçası hâline gelen 7958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizine Dair New York Sözleşmesi (New York Sözleşmesi) uyarınca, yurt dışında verilmiş bir hakem kararının tenfizinin istenmesi gerektiğini, buna göre New York Sözleşmesine taraf olan ülkelerden birinde verilen yabancı hakem kararlarının bu sözleşmeye göre yerine getirileceğini,

New York Sözleşmesi'ne taraf olmayan bir ülkede verilen hakem kararı yönünden ise 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Usulünün Uygulanmasına Dair Kanun'un 60 ve devamı maddelerinin uygulanacağını ve somut olaydaki gibi eğer tahkim yeri olarak Türkiye'nin belirlendiği hakem kararlarında ise 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu 15/A maddesi kapsamında iptal davası sonucuna göre yabancı hakem kararının icrasına karar verilebileceğini, MÖHUK ve New York Sözleşmesi'nin bu işlem için mahkemeye sunulacak belgeler bakımından benzer düzenlemeler yaptığını,

bu nedenle MÖHUK'un 61. maddesine göre tahkim anlaşmasının yabancı dilde yapılması halinde Türkçe tercümesinin ibrazı gerektiğini, New York Sözleşmesi IV. maddesinde de tercümenin resmi makam veya diplomatik veya konsolosluk tarafından tasdikinin arandığını, HMK'nın 223.maddesinde de benzer düzenleme bulunduğunu, mahkemece buna uygun belge sunulup sunulmadığının belirlenmediğini, Karara konu yabancı hakem kararının İngilizce olarak kaleme alındığını, Milletlerarası Ticaret Odası (MTO-ICC) Tahkim Divanı tarafından onaylanan 26.10.2023 tarihli yabancı hakem kararının İngilizce dilinde kaleme alındığını,

yukarıda belirtilen düzenlemelere göre bu belgelerin tercümesi gerekirken mahkemece bu eksikliğin giderilmediğini, kararın tercümesinin yeminli tercüman tarafından yapılmış olmasına rağmen bu tercümenin noter tasdikli olmadığını, MÖHUK'un 48/1 maddesine göre yabancılık teminatı gerektiğini, 1 numaralı davacı lehine hükmedilen yabancı hakem kararı ile müvekkili aleyhine 127.500.000 TL alacağa hükmedildiğini, halka açık sermaye şirketi olan müvekkilinin zarar görmemesi için de teminat alınması gerektiğini,

Birleşik Arap Emirlikleri tabiyetini taşıyan bir tüzel kişinin Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde sermaye şirketine icra takibini başvurmayacağını MÖHUK'un 55/1.maddesi uyarınca icra edilebilirlik şerhi için basit yargılama usulüne tabi olduğunu, bu hükme göre tenfiz istemine ilişkin dilekçenin karşı taraf tebliğ edileceği ve istemin, basit yargılama usulü hükümlerine göre incelenerek karara bağlanacağını, mahkemece basit yargılama usulü hükümlerinin uygulanmadığını, karşı tarafa icra edilebilirlik talebine dair başvuru ve eklerinin tebliğ edilmediğini,

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin reddine karar verilmesini istemiştir.Karşı taraf vekili istinaf başvuru dilekçesinden sonra sunduğu beyanında, aynı talep hakkında daha önce İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/9 Hakem dosyasında da icra edilebilirlik şerhi istendiğini, mahkemece görevsizlik kararı verildiğini ve bu kararın kesinleşmesinin beklenmeden yeniden talepte bulunulduğunu, her iki talebin aynı olması nedeniyle bu ikinci talebin derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini belirtmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK)'nun 15/B bendinin 1. fıkrası uyarınca, hakem kararının icra edilebilir olduğuna ilişkin belge verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda talebin kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, karşı taraf vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

4686 Sayılı Millerlerarası Tahkim Kanunu'nun iptal davası ve hakem kararlarının icra edilebilir hâle gelmesi başlıklı 15. maddesinin (A) fıkrasında hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceği; aynı maddenin B bendinin 1.fıkrasında ise. "İptal davasının reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra asliye hukuk mahkemesi, hakem kararının icra edilebilir olduğuna ilişkin bir belgeyi istemde bulunan tarafa verir. Bu belgenin verilmesi harca tâbi değildir.

Hakem kararının icraya konulması hâlinde Harçlar Kanunu hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir. Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere 4686 sayılı MTK'ya tabi olarak verilen hakem kararlarının, icra edilebilir olduğunda dair belge verilmesinde ikili ayrım benimsenmiştir.

İptal davası için öngörülen sürenin geçmesi veya tarafların iptal davası açmaktan feragat ettiği hâllerde, mahkeme hakem kararının icra edilebilir olduğuna dair belge verilip verilmeyeceğini incelerken hakem kararının Türk hukukuna göre tahkime elverişli olup olmadığını ve kararın kamu düzenine aykırı olup olmadığını re’sen araştıracaktır.

Buna karşılık hakem kararına karşı iptal davası açılabilmesi için öngörülen sürenin geçmesi veya tarafların iptal davası açmaktan feragat ettiği haller dışında mahkemenin icra edilebilirlik belgesini verirken hakem kararının Türk hukukuna göre tahkime elverişliliğini ve kamu düzenine aykırı olup olmadığını araştırması hususunda bir yükümlülük getirilmemiştir.Somut olayda, davalılar tarafından hakem kararının iptali için açılan davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin (İlk derece) 27.09.2024 tarih ve 2023/5 E.,

2014/5 K. sayılı kararı ile hakem kararının iptali davasının reddine karar verildiği ve davalılarca yapılan temyiz başvurusu üzerine kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10.04.2025 tarih ve 2024/6541 E., 2025/2304 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Talepte bulunan vekilince, 25.05.2025 tarihinde İstanbul 15.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/9 Hakem sayılı dosyasında aynı hakem kararı için icra edilebilirlik şerhi verilmesi istenmiş, mahkemece 30.05.2025 tarih ile ticaret mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir. Davacı vekili, görevsizlik kararı üzerine başka işlem yapmamış 02.06.2025 tarihinde istinaf konusu talebi mahkemeye iletmiştir. Mahkemece de evrak üzerinde karar verilmiştir.

Talebin tarafların ve talep konusu aynı olup esasında HMK'nın 114/1.ı maddesindeki "aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" koşulunun gerçekleştiği kabul edilebilir. İstinaf incelemesine konu talep çekişmesiz yargı işi niteliğinde olması nedeniyle bir dava olmadığı anlaşılmakla birlikte, mahkemede ileri sürülecek her talep bakımında mutlaka hukuki yarar bulunması gerekmektedir.

Asliye hukuk mahkemesinde ileri sürülen ve görevsizlik kararı verilen bir talebin, görevli mahkemeye gönderilmeyip aynı talebin yeniden asliye ticaret mahkemesinde ileri sürülmesinde hukuki yarar bulunduğundan söz edilemez. Nitekim UYAP'tan incelenen İstanbul 15.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/9 Hakem sayılı dosyası hakkında karşı taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Belirtilen nedenlerle talebin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, talep hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesini istinafa konu kararının kaldırılmasına, talep hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca karar kesindir.