İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/2016 K.2025/1994

Zayi nedeniyle çek iptali talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; yaklaşık yirmi yıl önce şimdiki ... Bankasına ait ... numaralı çek yaprağının deforme olduğunu, o zaman bankaya bildirip bildirmediğini hatırlamadığını, şimdi ... Bankasındaki hesaplarını kapatabilmesi için çek iptali davası açması gerektiğinin söylendiğini belirterek, çekin iptaline ve tarafına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda, çekin imzasız boş çek olduğunun anlaşıldığı, boş çek yapraklarının çek vasfında olmadığı, kambiyo senedi vasfı bulunmayan boş çek yapraklarının iptalinin talep edilemeyeceği, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;... Bankasında olan hesaplarının kapatılması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından yasal sürede istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m.652).Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yukarıda açıklandığı üzere, TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi, çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo senedi vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde bulunmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu sebeplerle ilk derece mahkemesi kararı isabetli olmakla istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.