İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/364 K.2025/1139

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı vekili dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu Malatya ili Akçadağ ilçesi ... mahallesi, ... ada ... parselde bulunan kayısı bahçesinde 11.12.2017 tarihinde gerçekleşen don sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın tespiti ile zararın davalı kurumdan tahsil edilmesini beyan ederek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle;

davaya konu poliçede hasat tarihinin 14/08/2016 olduğunu, işbu poliçeden doğacak olan alacaklar bu tarihte muaccel olacağından dava zamanaşımının en geç 14/08/2018 tarihinde geçmiş bulunduğunu, bunun yanında aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, ... numaralı sigorta poliçesiyle teminat altına alınan ürün, sigorta poliçesinde yazılı olan ada parsel üzerinde yetiştirilen üründür, poliçede yazılı parselde bulunan ürün dışındaki ürünler poliçe teminatı dışında olduğunu, Tarım Sigortaları Havuzu kar gitmeyen bir kuruluş olduğunu, ... olarak adlandırılan tarım sigortaları sistemi, diğer sigorta sistemlerinden farklı olduğunu,

Tarım Sigortaları Havuzu diğer sigorta şirketlerinden farklı olarak kar amacı gütmediğini, havuzda yer alan sigorta şirketleri riskin %100’ünü havuza devrettikleri için sistemde kar-zarar ortaklıkları söz konusu olmadığını, başka bir ifade ile sigorta şirketlerinin hasarın ödenmemesinden doğrudan bir menfaat sağlamaları söz konusu olmadığını, havuzun yönetim kurulu dışında herhangi bir yürütme organı bulunmamaktadır.

Sistem, sigortacıların kurduğu bir işletici şirket eliyle yürütülmekte olduğunu, bu işletici şirket de kar amacı gütmemekte, sadece havuzdan masraflarını karşılayacak sabit bir ücret almadığını, kısaca, hasarın ödenip ödenmemesi şirkete bir kazanç sağlamadığını beyan ederek; haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; bahsedilen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararının dosyası getirtildiği, taraflarının, dava sebebinin ve konusunun aynı olduğu anlaşılmakla; HMK'nin 114'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının "ı" bendinde öngörülen aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmamasına ve anılan maddenin "i" bendinde belirtilen aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlamamış olmasına ilişkin dava şartlarının yokluğu..." gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. İlgili sigorta şirketi tarafından; müvekkilinin maliki olduğu 21.03.20216 tarihinde gerçekleşen don olayı sebebiyle hasar gören Malatya İli Akçadağ İlçesi ... mahallesi ... Ada ...

Parselde bulunan kayısı bahçesi için hasar tarihinde yürürlükte olan ... poliçe numarası ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün poliçesi tanzim edildiğini, Devlet Destekli Bitkisel Sigortası Genel Şartları uyarınca teminat kapsamına alındığını, Taraflar arasında görülen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/785 esas sayılı davası ... numaralı Sigorta Tahkim Komisyonu kararının kesin olarak verilmesi sebebiyle aynı hukuki sebeplerle ikinci bir dava açılamaz denilerek reddine karar verildiğini, ne var ki gelişen durumların varlığı halinde artık yeni ortaya çıkan durumlar açısından kesin hüküm söz konusu olmadığını,

zira daha önceki tahkim yargılamasında eksik inceleme sebebiyle karar vermeye elverişli bir rapor alınmadığını, gelişen durum; olay sonucu meydana geldiği halde, tahkim dosyasında tespit edilememiş, sonradan mahkeme marifeti ile tespit edildiğini, somut olayda; tahkim kararında her ne kadar tahkim dosyasında rapor alınmış ise de ilgili raporda değerlendirme yapılmadığını, hakem heyetince karara esas alınan raporda değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle anılan rapor karar vermeye yeterli ve elverişli olmadığını, Bu durumda hakem heyetince, gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması,

gelişen durumların bulunması halinde yargılama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın reddine karar karar verilmesinin doğru olmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının davalı nezdinde ... numaralı Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi kapsamında don nedeniyle üründe meydana gelen hasar tutarının (sigorta tazminatının) tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı davalı nezdinde ... numaralı Bitkisel Ürün Sigortası poliçesi ile sigortalı Malatya İli Akçadağ ilçesi ... ada ... nolu parselde 21.03.2016 tarihinde meydana gelen don nedeniyle taşınmazdaki kayısıda meydana gelen hasar tutarının tahsili için eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.Davalı vekili ise diğer esasa ilişkin cevapları dışında, söz konusu uyuşmazlığın davacı başvurusu soncunda Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2017/72305 Esas 2018/5859 K 30.01.2018 tarihli karar ile reddedildiğini, kararın kesin olarak verildiğini, bu nedenle eldeki davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini savunmuş,

ilk derece mahkemesince davalı savunmasında ileri sürülen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem kararının celbi ve incelenmesinden; davacı tarafından Malatya ili, Akçadag ilçesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki meydana gelen don sebebiyle maddi tazminat isteminde bulunduğu, yapılan hakem yargılaması sonucunda başvurunun kesin olarak reddine karar verildiği, kararın taraflara tebliğ edildiği,

eldeki davanın ise 29/12/2018 tarihli açıldığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesi karar gerekçesinde işaret edildiği üzere, celp edilip incelenen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararında, tarafların, dava sebebinin ve konusunun aynı olduğu anlaşılmakla.

HMK'nin 114'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının "i" bendi uyarınca kesin hüküm dava şartı nedeniyle verilen karar isabetli olup, aksi yöndeki davacı vekili istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.