İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/37 K.2025/82

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz isteyenler tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz isteyen alacaklılar vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirketler ile borçlu arasında 14.08.2024 tarihinde düzenlenen Protokol ve 15.08.2024 tarihinde düzenlenen Ek Protokol uyarınca, müvekkillerinin ...

Yatırım ve İnşaat A.Ş.'nin %50 oranındaki B Grubu paylarını 80.000.000,00 USD peşin bedelle borçluya devrinin kararlaştırıldığını, 14.08.2024 tarihli Protokolün satış şartlarını belirleyen 4. maddesinde, hisse devir sözleşmesi imzalanmasından önce ve 14.08.2024 tarihli Protokolün imzalanmasından itibaren üç iş günü içerisinde 2.500.000,00 USD'nin avans olarak ödeneceği, taraflardan birisinin protokolden dönmesi veya edimini yerine getirmemesi halinde cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, avans ödemesinin yapılmaması üzerine Kadıköy ...

Noterliğinin 02.10.2024 tarihli ihtarı ile cezai şart saklı kalmak üzere avans ödemesinin üç iş günü içerisinde yapılmasının istenmesine rağmen borcun ödenmediğini, müvekkillerinin alacağının yazılı belge ile belirlendiğini ileri sürerek, 2.500.000,00 USD karşılığı 84.131.000,00 TL tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Talep dilekçesi, yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde, karşı tarafın ceza-i şart koşulu, ödeme borcunun doğup doğmadığı konusunun ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla muaccel bir alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmakla, İİK'nun 257. maddesindeki yasal şartların bulunmadığı..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep edenler vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep edenler vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Müvekkilleri ile borçlu arasında düzenlenen 14.08.2024 tarihli protokol ile 15.08.2024 tarihli ek protokol uyarınca müvekkillerinin ...

Yatırım ve İnşaat A.Ş.'ndeki %50 oranındaki "B Grubu" paylarının 80.000.000,00 USD bedel karşılığı borçluya devrinin kararlaştırıldığını, protokolün şartlar başlıklı 4. maddesinde ödemenin ne şekilde yapılacağı ve avans ödemesi yapılmaması halinde uygulanacak hükümlerin belirlendiğini, buna göre devir öncesi borçlunun 2.500.000,00 USD tutarında avans ödemesi yapasının kararlaştırıldığını, ödemenin yapılmaması üzerine keşide edilen Kadıköy ...

Noterliğinin 02.10.2024 tarihli ihtarı ile hisse devrine hazır olunduğu ve avans ödemesinin yapılmasının istendiğini, ihtara ve sözleşmede belirlenen üç günlük sürenin geçmesine rağmen avans ödemesinin yapılmadığını, avans ödemesi yapılmadığından payların devir edilemediğini, alıcının temerrüde düştüğünü ve borcun vadesinin geldiğini, bu gibi durumlarda ihtiyati haciz kararı verileceğine ilişkin çok sayıda Yargıtay kararı bulunduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince, cezai şart alacağının bulunup bulunmadığının ispata muhtaç olduğu, dolaysıyla alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebi reddedilmiştir. Uyuşmazlık, borçlu yönünden ihtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup madde de, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir. İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.

Taraflar arasında düzenlenen 14.08.2024 tarihli protokolle alacaklılara ait ... Yatırım ve İnşaat A.Ş'de bulunan B grubu %50 hissenin 80.000.000,00 USD bedelle borçluya satışı kararlaştırılmıştır. Sözleşmeye göre bedelin 30 gün içinde ödenmesi gerekmektedir.

Sözleşmenin 4.b maddesinde, tarafların ayrıca hisse devir sözleşmesi imzalayacakları, devir sözleşmesinin imzalanmasından önce ve bu sözleşmenin imzalandığı tarihi takip eden 3 iş günü içinde hisse devri bedelinden mahsup edilmek üzere 2.500.000,00 USD karşılığı ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Protokolün 4.d maddesinde ise taraflardan herhangi birinin protokolden dönmesi halinde yahut edimlerini yerine getirmemesi halinde kapora haricinde olmak üzere devredenin aldığı kaporayı iade edeceği ayrıca 5.000.000,00 USD cezai şart ödeyeceği, devralanın ise bu durumda 2.500.000,00 USD cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmede fesih hakkı tanınmış olup davacının talebi cezai şarta ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağının yargılamayı gerektirdiği bu nedenle yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı belirtilmiştir. Oysa yasada cezai şart alacağı yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesini engeller bir hüküm bulunmadığı gibi bu tür istemler yönünden, farklı bir yaklaşık ispat ölçüsü de bulunmamaktadır. Koşullarının oluşması halinde cezai şart alacağı yönünden de ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Bu nedenle taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin 4. maddesinin değerlendirilerek bu maddeye göre yaklaşık ispat koşulu dikkate alınarak ihtiyati haczin diğer koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekirken, uyuşmazlığa ilişkin sözleşme ve deliller değerlendirilmeden talebin reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı bulunduğundan, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve talebin yukarıdaki açıklamalar ışığında yeniden değerlendirilmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.